ScKIN Journal
De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
◷ 6 min leestijd In de eerste drie artikelen hebben we de hele barrière doorlopen. De muur van afgeplatte huidcellen met vetten ertussen. Filaggrine, het eiwit dat die cellen samenperst en van een omhulling voorziet, en wat er verandert als de activiteit ervan lager ligt. De samenhang tussen je huid, je zenuwstelsel en je afweer, en waarom je slijmvliezen hetzelfde verhaal vertellen. Waar de bouwstoffen vandaan komen: eiwit voor de aminozuren, goede vetten voor de specie, en zink, vitamine A, B2, B3, biotine, vitamine C en calcium voor de rest. En wat je zelf kunt doen, van minder producten tot je wasmiddel en je binnenlucht. In dit laatste deel breng ik het samen, want de vervolgvraag is logisch: hoe houd ik dit praktisch bij elkaar, en waar let ik op als ik mijn basis breed wil houden. Eerst: waarom een brede basis hier zo logisch is Wat ik in mijn jaren in de kliniek het vaakst zag, is dat mensen heel gericht met één ding aan de slag gingen omdat ze daarover iets gelezen hadden. Dat kan zinvol zijn. Vaker is het praktischer om voor een brede basis te zorgen, want je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Bij de huidbarrière is dat extra duidelijk. Je hebt aminozuren nodig voor de eiwitten, vetten voor de laag ertussen, mineralen voor de celdeling en vitaminen voor het behoud van een normale huid. Het is geen verhaal van één stof. En daar komt bij: de turnovertijd uit het eerste artikel betekent dat je dit over maanden bekijkt en niet over weken. Waar je op let als je je basis breed wilt houden Een paar punten die ik je zou meegeven. Of er genoeg eiwit in je dag zit. Dit is het fundament, en het is tegelijk het punt dat het vaakst ontbreekt bij een ontbijt en een lunch. Of de dosering ergens op slaat. Bij aminozuren gaat het om hoeveelheden in grammen, niet in milligrammen. Een formule die er een symbolische hoeveelheid van bevat, is iets anders dan een formule die er serieus op is gebouwd. Of de mineralen met een erkende rol erin zitten. Zink is in dit dossier de meest genoemde, en terecht. Of het bij je past. Als je plantaardig eet, is het logisch dat een aanvulling dat ook is. En vooral: of je het lang genoeg volhoudt. Dit is geen kuur van een maand. Dat is in dit onderwerp de belangrijkste factor van allemaal. Die aminozuren en dat zink, dat is Barrier+ De stoffen waar deze reeks over gaat, komen samen in ScKIN Barrier+. Eén maatschep van 14 gram per dag, en daarin zit 10.000 milligram L-Glutamine, het meest voorkomende aminozuur in het lichaam, aangevuld met 3.200 milligram L-Histidine, een van de negen essentiële aminozuren uit het tweede artikel. Dat zijn hoeveelheden in grammen, en dat is precies waar de formule op gebouwd is. Daarnaast levert een maatschep 10 milligram zink in de citraatvorm, wat 100 procent van de referentie-inname is, en 130 milligram calcium. Barrier+ is volledig plantaardig. De erkende bijdragen komen van die twee mineralen. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.1 Zink ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij aan de normale weerstand tegen stress.2 Zink draagt bij aan een normale celdeling en aan een normale hormoonhuishouding.3 En calcium draagt bij aan een normale celdeling en tot de normale werking van het zenuwstelsel.4 Je ziet in die rij de drie systemen terugkomen die in het eerste artikel één verhaal bleken te vertellen: de huid, de afweer en het zenuwstelsel. Barrier+ is dan ook samengesteld op basis van de kPNI-gedachte over de verbinding tussen huid, darm en hormonen, met L-Glutamine als centraal aminozuur in de formule. Bekijk Barrier+ Praktisch: hoe en hoe lang Eén maatschep per dag, geroerd door water. En dan het punt dat ik het vaakst herhaal in dit onderwerp: geef het tijd. Gezien de turnovertijd van de buitenste huidlaag is dit geen traject van weken maar van vele maanden. In de praktijk werk ik met een periode van negen maanden of langer, en niet omdat een product zo lang nodig heeft maar omdat de huid dat nodig heeft. Dat betekent ook dat je het niet na drie weken moet beoordelen. Zet het ergens waar je het ziet, bijvoorbeeld bij je waterkan of op het aanrecht, want een aanvulling achter in een keukenkast wordt vergeten. En blijf ondertussen gewoon doorgaan met alles uit het derde artikel, want die dingen doen net zo goed mee. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je medicijnen of is er iets aan de hand met je gezondheid, overleg dan eerst met je arts of een deskundige. En gaat het om een kind, laat de dosering dan altijd bepalen door iemand die het kind kent. Tot slot Wat ik hoop dat je uit deze reeks meeneemt, is vooral het inzicht dat eronder zit. Een huid die op alles reageert, is meestal geen huid die het verkeerde product krijgt. Het is een huid die moeite heeft om af te sluiten, en dat is iets wat je van twee kanten aanpakt: van buiten door minder te doen en de specie aan te vullen, en van binnen door te zorgen dat er materiaal is om mee te bouwen. En geef het tijd. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt, en het is in dit onderwerp het verschil tussen iets dat beklijft en iets wat je over drie maanden weer opnieuw begint. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid. 2 Zink ondersteunt het immuunsysteem. Zink draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. 3 Zink draagt bij aan een normale celdeling. Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. 4 Calcium draagt bij aan een normale celdeling. Calcium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen
Erfahren Sie mehr
De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je buitenste huidlaag is opgebouwd en waar de bouwstoffen vandaan komen. Nu het praktische deel. Ik heb de punten die in mijn ervaring het meeste verschil maken bovenaan gezet, en een paar daarvan gaan over minder doen in plaats van meer. 1. Maak je routine simpeler, niet uitgebreider Dit is de belangrijkste en tegelijk de moeilijkste, want hij druist in tegen wat je wilt doen. Als je huid gaat reageren, is de neiging om er iets bij te zetten: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een huid die alles doorlaat juist gebaat is bij minder. Ga terug naar een milde reiniging en een goede verzorging, en verder niets. Geef dat drie tot vier weken. Je geeft je huid daarmee de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. Een huid die op tien producten reageert, kun je niet uitpluizen. Een huid die op twee producten reageert, wel. 2. Was met lauw water en dep droog Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die vetten weg die de specie van je muur vormen. Was met lauw water, gebruik een milde reiniging, en boen niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Datzelfde geldt voor de douche, en in de winter nog meer. Lang en heet douchen voelt heerlijk en het haalt je beschermende vetlaag van je hele lichaam af. Korter en minder heet is hier echt een maatregel en geen detail. 3. Smeer op een licht vochtige huid Een handeling van nul seconden extra met een merkbaar effect. Breng je verzorging aan meteen na het wassen, als je huid nog licht vochtig is. Je sluit het aanwezige vocht dan in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en smeer je over een drogere huid. Zoek daarbij naar verzorging die de specie aanvult, dus met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden. Je vult dan precies aan wat er tussen de stenen hoort te zitten. 4. Wees zuinig met actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen uitstekend werken, alleen niet op een huid die al overprikkeld is. Gebruik je er meerdere tegelijk, bouw dan terug naar één en gebruik die minder vaak. Is je huid weer rustig, dan kun je altijd opbouwen. Andersom werkt zelden. 5. Kijk naar wasmiddel, parfum en stoffen Dit punt wordt stelselmatig overgeslagen en het is in mijn ervaring een van de nuttigste. Je kleding en je beddengoed liggen vierentwintig uur per dag tegen je huid, en daar zit een restje wasmiddel in. Kies een wasmiddel zonder parfum, sla de wasverzachter over, en zet je machine op een extra spoelgang. Kies voor beddengoed en kleding die direct op je huid ligt bij voorkeur katoen of linnen boven synthetische stoffen. En verschoon je kussensloop twee keer per week, want daar verzamelt zich van alles wat vervolgens de hele nacht tegen je wang ligt. 6. Doe iets aan je binnenlucht Een verwarming die de hele dag aanstaat, maakt de lucht in huis droog, en droge lucht trekt vocht uit je huid. Dat is in de winter een vaste factor waar bijna niemand iets aan doet. Wat helpt: een bak water op of bij de radiator, een paar planten in de ruimte waar je het meest bent, en twee keer per dag de ramen tien minuten tegen elkaar open in plaats van een raam de hele dag op een kier. Zet de verwarming in je slaapkamer wat lager, want je ligt daar zeven tot acht uur achter elkaar in dezelfde lucht. 7. Eet bij elke maaltijd eiwit Uit het vorige artikel, en de moeite waard om praktisch te maken. Je huid bouwt zichzelf uit aminozuren, en die komen uit het eiwit in je eten. Een ontbijt van alleen brood met jam levert daar weinig voor. Praktisch: een ei of wat kwark bij je ontbijt, vis, kip, peulvruchten of tofu bij je lunch en avondeten, en een handvol noten of pompoenzaad als je tussendoor iets neemt. Dat is geen dieet, dat is gewoon zorgen dat er materiaal is om mee te werken. 8. Houd je vetten erin Ook uit het vorige artikel. Olijfolie over je groente, een halve avocado, noten en zaden, en twee keer per week vette vis. Je huid maakt de vetten tussen haar cellen uit wat er beschikbaar is, en de vetoplosbare vitaminen hebben vet nodig om opgenomen te worden. Een tip uit mijn eigen praktijk: de binnenkant van een avocadoschil over je huid halen werkt verrassend goed, en avocado-olie is een fijne, milde olie om mee te werken. In avocado zit persine, en dat is een voorloper van filaggrine, het eiwit uit het eerste artikel. Dus avocado eten en avocado gebruiken zijn allebei de moeite waard. 9. Drink verspreid over de dag Je huid staat achteraan in de rij als je lichaam vocht verdeelt. Je nieren, je hersenen en je bloedsomloop krijgen voorrang. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste dingen die je kunt doen, en verspreid over de dag werkt beter dan een liter in één keer. 10. Neem spanning serieus, want ze doet echt mee In het eerste artikel zagen we dat je huid, je zenuwstelsel en je afweer één verhaal vertellen. Dat maakt spanning een concrete factor in dit onderwerp en geen vaag randverhaal. Je hoeft er geen uur per dag voor vrij te maken. Wat in mijn ervaring werkt is regelmaat boven lengte: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen met een langere uitademing dan inademing, en naar bed gaan en opstaan rond dezelfde tijd, ook in het weekend. En eet liever drie keer goed dan de hele dag kleine beetjes, want dat geeft je systeem meer rust. 11. Blijf van je gezicht af Een open deur, en hij staat er met reden. Aan je gezicht zitten, pulken of knijpen maakt onrust bijna altijd erger en houdt hem langer aan. Wat goed werkt is iets klaarleggen voor je handen op de momenten dat je merkt dat je zit te friemelen, bijvoorbeeld een handcrème binnen handbereik. En veeg je telefoonscherm dagelijks af, want dat ligt tijdens elk gesprek tegen je wang. Hoe je dit volhoudt Kies er drie en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Minder producten, lauw water met een vochtige huid insmeren, en elke maaltijd eiwit is al een complete set. En denk aan het geduld uit het eerste artikel. Je huid vernieuwt zich in weken en de diepere opbouw duurt maanden. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het laatste artikel breng ik alles samen en kijk ik waar je op let bij een brede basis. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
Erfahren Sie mehr
De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel keken we naar de constructie van je buitenste huidlaag: een muur van afgeplatte cellen met vetten ertussen, en filaggrine als het eiwit dat die stenen compact maakt en van een omhulling voorziet. Nu de logische vervolgvraag. Waar wordt dat allemaal van gemaakt, en wat kan er op je bord liggen dat daaraan bijdraagt. Want dit is wat ik in de praktijk zo vaak zag: mensen werken wekenlang hard aan de buitenkant, en de bouwstoffen voor de binnenkant blijven buiten beeld. Terwijl je huid zichzelf voortdurend opnieuw opbouwt en daarvoor materiaal nodig heeft. Eerst: filaggrine is een eiwit, en eiwit is aminozuren Laten we bij de kern beginnen. Filaggrine is een eiwit. Elk eiwit in je lichaam wordt gebouwd uit aminozuren, en die aminozuren komen uit het eiwit in je voeding. Daarom begint elk verhaal over je huidstructuur bij eiwit op je bord. Van de twintig aminozuren waar je lichaam mee werkt, zijn er negen essentieel. Dat woord heeft een precieze betekenis: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Histidine is daar een van, en het is een aminozuur dat in dit verhaal vaker genoemd wordt. Histidine komt voor in jonge plantenweefsels en wordt via de voedselketen doorgegeven aan dieren. Goede bronnen zijn rijst, groene groenten, bananen, tarwe en rogge aan de plantaardige kant, en vlees, gevogelte, eieren, vis en zuivelproducten aan de dierlijke kant. Histidine is bovendien betrokken bij de vorming van eiwitten in het algemeen, bij het herstel van weefsel en bij de aanmaak van rode en witte bloedcellen. Daarnaast is er een groep aminozuren die semi-essentieel heet. Die maakt je lichaam normaal gesproken zelf, maar bij een hogere behoefte kan de aanmaak achterblijven bij het verbruik. Glutamine is daarvan het bekendste voorbeeld, en het is het meest voorkomende aminozuur in je lichaam. Het wordt vooral aangemaakt in je skeletspieren, je longen, je hersenen en je vetweefsel. Periodes van langdurige spanning, vasten, zware inspanning of ziekte vragen er meer van. Praktisch betekent dit dat een maaltijd zonder noemenswaardig eiwit een maaltijd is waar je lichaam weinig bouwmateriaal uit haalt. Vis, eieren, gevogelte, vlees, peulvruchten, noten en zaden horen dus in je dag. De specie: de vetten tussen je huidcellen Dan de tweede helft van de muur. De specie tussen de cellen bestaat uit ceramiden, cholesterol en vetzuren, en die vetten maakt je huid zelf uit wat er beschikbaar is. Daarom is het geen goed idee om heel vetarm te eten als je met je huid bezig bent. Je lichaam heeft vet nodig als grondstof, en het heeft vet nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen. Een maaltijd zonder enig vet is een maaltijd waaruit je die vitaminen slechter meeneemt. Wat op je bord mag: olijfolie over je groente, avocado, noten en zaden, en vette vis. Essentiële vetzuren heten trouwens om dezelfde reden essentieel als de aminozuren hierboven: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze komen uit je eten. Vette vis, lijnzaad en walnoten zijn daarin de bekendste bronnen. Zink: de meest genoemde stof in dit onderwerp Als er één mineraal is dat in elk gesprek over de huid terugkomt, is het zink, en dat is terecht. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is daarnaast betrokken bij de celdeling, en je huid is nu juist een weefsel dat zich continu vernieuwt. Zink zit in schaal- en schelpdieren, en oesters zijn daarin de absolute koploper. Verder in vlees, vooral rundvlees en lam, in pompoenzaad, cashewnoten, eieren, peulvruchten en volkoren producten. Een praktisch punt: zink uit plantaardige bronnen wordt minder goed opgenomen dan zink uit dierlijke bronnen, omdat granen en peulvruchten fytinezuur bevatten dat mineralen bindt. Weken, kiemen of zuurdesem laten fermenteren haalt een deel van dat fytinezuur weg. Dat is het soort ouderwetse keukentechniek die er om een hele goede reden was. De vitaminen die bij de huid horen Een paar vitaminen hebben een erkende rol bij het behoud van een normale huid, en het is handig om te weten waar ze zitten. Vitamine A. Draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen, en dat laatste sluit precies aan bij het verhaal uit het eerste artikel. Zit in lever, eigeel, volle zuivel, en als bètacaroteen in wortel, zoete aardappel, pompoen en donkergroene bladgroenten. Vitamine B2 en B3. Beide dragen bij aan het behoud van een normale huid. B2 zit in zuivel, eieren, amandelen en bladgroenten, B3 in vlees, vis, gevogelte, pinda's en volkoren producten. Biotine. Helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zit in eigeel, lever, noten, zaden en haver. Vitamine C. Draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Collageen zit in de laag onder je hoornlaag en geeft je huid haar stevigheid. Vitamine C zit in paprika, broccoli, spruitjes, kiwi, citrusvruchten en bessen. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat en ze komen uit heel verschillende hoeken. Eén product dekt dat nooit, en één groentesoort ook niet. Variatie is in dit dossier geen modewoord maar gewoon praktisch. Calcium, en waarom het hier langskomt Nog een mineraal dat in dit verhaal thuishoort, en dat komt doordat de buitenste huidlaag een calciumverloop kent: van de diepere lagen naar het oppervlak verandert de hoeveelheid calcium, en dat verloop stuurt mede aan hoe huidcellen zich ontwikkelen en afvlakken tot de bakstenen uit het eerste artikel. Calcium draagt daarnaast bij aan een normale celdeling en aan de normale werking van het zenuwstelsel, en dat laatste is relevant omdat je huid en je zenuwstelsel zo nauw samenwerken. Calcium zit in zuivel, in sardines met graat, in amandelen, sesamzaad en tahin, in broccoli en boerenkool, en in tofu dat met calcium is gestremd. Wat ik je zou meegeven Drie dingen, en dan heb je de kern te pakken. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit ligt, want zonder aminozuren bouw je geen eiwitten. Wees niet zuinig met goede vetten, want die zijn grondstof én vervoermiddel. En eet kleurrijk, want dan komen die verschillende vitaminen en mineralen vanzelf langs zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. In het volgende artikel gaan we naar de praktijk, en daar zitten een paar dingen bij die veel meer verschil maken dan mensen verwachten. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
Erfahren Sie mehr
De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit
◷ 7 min leestijd Er is een vraag die in mijn jaren in de huidkliniek vaker terugkwam dan welke andere ook. Waarom reageert mijn huid op alles. Op een nieuwe crème, op wasmiddel, op kou, op een week slecht slapen. Mensen hadden dan al van alles geprobeerd, soms jarenlang, en de verzorging werd steeds uitgebreider terwijl de huid steeds sneller reageerde. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI geleerd heb, is dat de vraag in zulke gevallen zelden is wat je erop smeert. De vraag is of je buitenste laag goed afsluit. En dat is een laag met een opmerkelijk mooie constructie, die je echt even moet zien om te begrijpen waarom hij soms moeite heeft om dicht te gaan. Het muurtje: stenen en specie Laten we beginnen met het beeld dat ik altijd gebruik, want daarmee valt de rest op zijn plek. Je buitenste huidlaag, de hoornlaag, is opgebouwd als een muur van bakstenen met specie ertussen. De stenen zijn afgeplatte huidcellen die corneocyten heten, en de specie bestaat uit vetten: ceramiden, cholesterol en vetzuren. Die twee onderdelen doen samen het werk. De stenen geven de stevigheid, de specie zorgt ervoor dat er niets doorheen lekt. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht binnen en komt er van buiten weinig ongewenst naar binnen. Wordt de specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht en voelt trekkerig aan. En prikkels van buiten komen makkelijker binnen, waardoor je huid gaat reageren op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat laatste is precies het gevoel dat mensen omschrijven als overgevoelig. Het eiwit waar het om draait: filaggrine Dan de laag eronder, en dit is waar het echt interessant wordt. Er is één lichaamseigen eiwit dat voor die muur meer doet dan welk ander ook, en dat heet filaggrine. De naam zegt eigenlijk al wat het doet: filaggrine is een samentrekking van filament aggregating protein, oftewel het eiwit dat draden samenbindt. Het pakt de keratinevezels in je huidcellen bij elkaar en perst ze tot een compact, plat pakket. Zo worden die losse cellen stevige bakstenen in plaats van slappe bolletjes. Daarnaast vormt filaggrine de ondoordringbare omhulling rondom elke corneocyt, en die omhulling bepaalt voor een groot deel hoe goed je barrière afsluit. Filaggrine wordt gecodeerd door het FLG-gen, dat ligt in een cluster van ongeveer zestig genen die allemaal met de barrière te maken hebben. Je lichaam heeft daar dus een flink stuk erfelijk materiaal voor gereserveerd, en dat zegt iets over hoe belangrijk het is. Wat er gebeurt als de filaggrine-activiteit lager ligt En dan de kern van dit artikel. Als de filaggrine-activiteit lager ligt, en dat is deels erfelijk bepaald, dan gebeuren er een paar dingen achter elkaar. Ten eerste blijft de huid letterlijk opener staan. De bakstenen worden minder goed samengeperst en de omhulling eromheen is minder compleet. Daardoor verliest de huid makkelijker vocht naar buiten, en dat merk je aan een huid die trekt, die schilfert en die droog aanvoelt zonder dat je iets veranderd hebt. Ten tweede komen prikkelende stoffen, allergenen en histamine makkelijker naar binnen. En daar zit het verschil met gewone droogte. Een huid met een lagere filaggrine-activiteit wordt niet alleen droger, ze wordt ook sneller reactief. Ten derde raken de zenuwuiteinden in de huid sneller geprikkeld. Dat verklaart waarom mensen soms jeuk of een branderig gevoel beschrijven terwijl er aan de buitenkant weinig te zien is. Het gevoel komt niet van wat je ziet, het komt van een zenuw die makkelijker bereikbaar is geworden. Wat ik hier belangrijk vind om bij te zeggen: dit is een veelvoorkomend patroon. Naar schatting draagt een kwart tot de helft van de West-Europeanen een variatie in dit stukje erfelijk materiaal. Het is dus geen zeldzaamheid maar iets wat in heel veel families voorkomt. Je huid, je zenuwstelsel en je afweer vertellen één verhaal Hier komt het vak van de kPNI om de hoek kijken, want dit is waar we niet naar losse onderdelen kijken maar naar hoe systemen met elkaar praten. Je huid is niet alleen een omhulsel. Het is een grensgebied, en op een grens staat bewaking. In je huid zit dus afweer. Als die grens makkelijker doorlaatbaar is, krijgt die bewaking meer te verwerken, en bewaking die veel te verwerken krijgt, gaat scherper afgesteld staan. Dat is geen defect, dat is precies wat een afweersysteem hoort te doen. Tegelijk geeft een opener barrière meer signalen door aan je zenuwstelsel. En je zenuwstelsel werkt twee kanten op: het ontvangt signalen uit je huid, en het stuurt ook weer terug. Dat is de reden dat mensen vaak merken dat hun huid in een drukke periode anders doet dan in een rustige week, terwijl ze in die rustige week hun verzorging vaak minder trouw volhouden. Dat zegt wel iets. En er is nog een plek waar hetzelfde principe speelt. Je slijmvliezen, in je neus, je ogen, je luchtwegen en je darm, zijn ook grensgebieden met dezelfde opdracht: binnenhouden wat binnen hoort en buitenhouden wat buiten hoort. Ze reageren op vergelijkbare manier. Dat is precies waarom ik in de praktijk altijd vroeg naar de neus en de ogen als iemand voor de huid kwam. Een droge neus, snel geïrriteerde ogen en een huid die alles doorlaat zijn vaak hetzelfde verhaal op drie plekken. Waar je het aan herkent Een paar dingen die je bij jezelf kunt nagaan. Dit is geen diagnose en het hoort ook geen diagnose te zijn, het is een manier om te begrijpen wat je ziet. Je handpalmen. Vaak meer lijnen aan de binnenkant van de hand dan je bij anderen ziet. Een droge, bijna glazige of papierachtige aanblik. Handcrème voelt even fijn en daarna is het weg. Snelle schilfering, ook als het niet koud is. Een huid die trekt zonder dat ze rood hoeft te zijn, en weinig veerkracht geeft als je er zacht op drukt. Jeuk zonder dat er iets te zien is, en vaak 's avonds of 's nachts sterker. Reacties op verzorging. Ook op milde producten. Iets voelt eerst prettig en gaat daarna juist prikkelen. Het beeld dat ik vaak hoorde: ik kan bijna niets verdragen. De voorgeschiedenis. Een gevoelige huid als kind, en in de familie vaak hetzelfde beeld. Dat laatste punt over verzorging is er een die ik wil uitlichten, want het wordt bijna altijd verkeerd gelezen. Als een huid op alles reageert, is de conclusie meestal dat er iets mis is met de producten. Vaker is het andersom: de huid kan niet vasthouden wat je erop zet, omdat de laag die dat zou moeten doen opener staat. En dan het stuk over geduld Dit is waarschijnlijk het belangrijkste wat ik je over dit onderwerp kan meegeven, en het is tegelijk het minst populaire. Een barrière die beter gaat sluiten, is geen kwestie van dagen. Je huid vernieuwt zich in cycli, en de tijd die je lichaam nodig heeft om een functie weer zelf op te pakken, de turnovertijd, is aanzienlijk langer dan de tijd waarin je iets voelt. Vaak merken mensen binnen twee tot zes weken al iets aan het oppervlak. Het diepere werk, waarbij de laag zich echt opnieuw opbouwt, loopt over veel meer maanden. Dat is geen slecht nieuws. Het betekent alleen dat je dit niet als kuur moet zien maar als een traject, en dat je niet na drie weken moet beoordelen of iets werkt. Ik zeg altijd: geef het de tijd die je huid ervoor nodig heeft, niet de tijd die jij ervoor zou willen uittrekken. In het volgende artikel kijken we naar wat er van binnenuit meespeelt: van welke stoffen je buitenste laag gemaakt wordt, en waar die op je bord vandaan komen. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
Erfahren Sie mehr
Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je wast je gezicht met precies dezelfde producten als altijd, en toch trekt je huid ineens, of ze wordt rood op plekken waar dat eerder nooit gebeurde. Een beetje branderig na het aanbrengen van je crème, gevoelig als de wind erover strijkt. En het gekke is: je hebt eigenlijk niks veranderd. Toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut zo interessant vind aan een gevoelige huid, is dat het bijna nooit een op zichzelf staand verhaal is. Je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. In dit artikel neem ik je mee in wat er onder die gevoeligheid kan zitten, want als je dat eenmaal begrijpt, ga je er heel anders naar kijken. Wat we eigenlijk bedoelen met een gevoelige huid Laten we bij het begin beginnen, want de term gevoelige huid wordt voor van alles gebruikt. Het is geen diagnose. Het is eigenlijk een omschrijving van hoe je huid zich gedraagt: ze reageert sneller dan je prettig vindt, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week voelt alles soepel en kalm, de andere week lijkt je huid overal op aan te slaan. En juist dat wisselende vind ik zo veelzeggend. Weet je, als het puur aan één product lag, zou je huid veel voorspelbaarder reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, aan hoe je slaapt, aan je cyclus, en aan wat er die week op je bord ligt. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt heel veel Om te snappen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag is opgebouwd. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie die alles bij elkaar houdt. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Dat is je beschermlaag, en die doet de hele dag stilletjes haar werk. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er eigenlijk twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en kwetsbaar aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat overgevoelige, snel-aanslaande gevoel is precies wat heel veel mensen omschrijven als een gevoelige huid. Wat die specie dunner maakt, is vaak heel alledaags. Te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar gebruiken, koude wind, of de droge binnenlucht van de verwarming in de winter. Beetje bij beetje raakt die beschermlaag zo uitgeput. En het mooie is: juist omdat het zulke gewone dingen zijn, valt er ook een heleboel aan te doen. De beschermlaag bestaat uit vetten Dit vind ik een van de belangrijkste dingen om te weten. Die specie tussen je huidcellen is voor een groot deel opgebouwd uit vetten, uit vetachtige bouwstoffen die de huidcellen aan elkaar kitten. Ik zeg altijd: je beschermlaag is eigenlijk een vetlaag die je huid soepel en dicht houdt. En daar zit meteen een aanknopingspunt. Van buitenaf help je die laag door mild te verzorgen en niet steeds af te breken wat er al is. En van binnenuit speelt mee dat je lichaam die vetten en bouwstoffen ergens vandaan moet halen, en dat komt uit je voeding. Op die twee sporen kom ik in de volgende artikelen uitgebreid terug, want samen vertellen ze eigenlijk het hele verhaal. Waarom de een gevoeliger is dan de ander Een vraag die ik vaak krijg: hoe kan het dat mijn vriendin van alles op haar huid smeert en nergens moeite mee heeft, terwijl mijn huid bij het minste of geringste aanslaat? Voor een deel zit dat in aanleg. De ene huid heeft van nature een wat steviger muurtje dan de andere, en dat is gewoon zoals je gemaakt bent. Maar aanleg is lang niet het hele verhaal. Want bovenop die aanleg komt alles wat je in de loop van de tijd met je huid doet en meemaakt. Jarenlang stevig reinigen, veel drukke periodes achter elkaar, weinig slaap, een eenzijdig eetpatroon: het zijn stuk voor stuk dingen die aan die beschermlaag trekken. En daar zit ook iets hoopvols in. Waar je aan je aanleg weinig kunt veranderen, kun je aan die andere dingen juist een heleboel doen. Precies daar ligt de ruimte om je huid rustiger te maken. Wat er van binnenuit meespeelt Want een gevoelige huid komt zelden alleen door wat er aan de buitenkant gebeurt. Er zijn een paar dingen van binnenuit die ik in de praktijk telkens weer terugzie. Spanning en drukte Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken, en je huid is daar een van. Heel veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige week weg. Terwijl ze in die rustige week vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt eigenlijk best veel. Wat je eet Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. En laat suiker net iets zijn dat ontsteking in de hand werkt, iets waar een gevoelige huid gevoelig voor is. Slaap De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt, en je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Je cyclus Voor heel veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat gevoeliger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit artikel: als je huid gevoelig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. De andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt. En het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de leefstijldingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij een gevoelige huid. Lees ook 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid De diepere laag achter een gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
Erfahren Sie mehr
7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar een gevoelige huid vandaan kan komen: een beschermlaag die wat is uitgeput, en een paar dingen van binnenuit die meespelen. Nu het praktische deel, want daar heb je uiteindelijk het meest aan. Hieronder loop ik langs zeven dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij een gevoelige huid. Je hoeft ze echt niet allemaal tegelijk op te pakken. Begin met twee of drie, en houd die een paar weken vol. En het fijne is: geen van deze dingen is duur of ingewikkeld. Het zijn stuk voor stuk gewoontes die je vandaag nog kunt oppakken. 1. Maak je routine simpeler in plaats van uitgebreider Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Als je huid gevoelig reageert, is de neiging om er iets bij te doen: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een gevoelige huid eigenlijk juist gebaat is bij minder. Ga eens terug naar een milde reiniging, een goede verzorging, en verder niets. Geef dat drie weken. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel en niet op reageert. Ik weet hoe lastig dat is als je gewend bent aan een uitgebreide routine, maar geef het echt die tijd voordat je oordeelt. 2. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die beschermende vetlaag weg die je juist wilt behouden. Was je gezicht met lauw water, gebruik een milde reiniging, en boen vooral niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt als een detail, maar over weken opgeteld scheelt dit echt. En sla het reinigen 's ochtends gerust eens over als je huid gevoelig is; lauw water is dan vaak genoeg. 3. Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid Een simpele gewoonte met veel effect: smeer je crème of olie meteen na het wassen aan, als je huid nog een beetje vochtig is. Zo sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je gezicht helemaal droog is, dan is een deel van dat vocht alweer verdampt. En kies verzorging die je beschermlaag ondersteunt in plaats van uitdaagt, met zachte, vetachtige bestanddelen. Een olie of een rijkere crème sluit dat vocht net even beter in dan iets heel luchtigs. 4. Wees zuinig met sterke actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, maar niet op een huid die al snel geprikkeld is. Gebruik je meerdere actieve producten tegelijk, bouw dan af naar één, en gebruik die minder vaak. Als je huid weer kalm is, kun je altijd rustig opbouwen. Andersom werkt zelden. Zie het als een pauzeknop voor je huid, waarna je stap voor stap weer verder kunt. 5. Bescherm je huid tegen kou, wind en droge lucht Een gevoelige huid heeft het vaak zwaarder als het buiten guur is of als de verwarming de lucht binnen uitdroogt. Een sjaal voor je gezicht in de kou, en wat vochtigere lucht in huis, helpen je beschermlaag om dicht te blijven. Kleine dingen, maar je huid voelt het verschil echt. En kom je net uit de kou binnen, gun je huid dan even de tijd voordat je van alles aanbrengt. 6. Let op wat er op je bord ligt Nu het deel van binnenuit. Je huid vernieuwt zich continu en gebruikt daar bouwstoffen voor die uit je eten komen. Twee dingen maken hier het meeste verschil. Eet gevarieerd en kleurrijk, met veel groente in verschillende kleuren, want zo krijg je vanzelf een breed aanbod aan voedingsstoffen binnen. En houd je bloedsuiker een beetje gelijkmatig door je koolhydraten te combineren met eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit met een handje walnoten. Grote suikerpieken de hele dag door zijn iets waar een gevoelige huid liever van af is. Denk aan groen, rood, oranje en paars op je bord; die kleuren staan voor verschillende voedingsstoffen. 7. Geef je slaap en je spanning echt aandacht Ik zet deze bewust als laatste, want dit wordt het vaakst overgeslagen terwijl het veel gewicht heeft. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken, want regelmaat werkt beter dan lengte. Slaap en rust zijn geen luxe voor je huid, maar juist de momenten waarop het herstel gebeurt. Waarom minder vaak meer is Als er één rode draad door deze zeven punten loopt, dan is het wel deze: bij een gevoelige huid werkt minder vaak beter dan meer. Dat voelt tegennatuurlijk, want als iets niet lekker gaat, wil je juist iets doen. Toch is dat precies de valkuil. Elke extra stap, elk nieuw product en elke stevige behandeling is weer een prikkel die je huid moet verwerken. En een huid die al snel reageert, heeft daar simpelweg minder ruimte voor. Ik zeg tegen mensen altijd: geef je huid het gevoel dat er niks van haar gevraagd wordt. Rust, warmte, mildheid, en verder met rust laten. Je zult merken dat je huid daar vaak veel beter op reageert dan op nog een product uit de kast. Het is eigenlijk een kwestie van vertrouwen dat je huid het grotendeels zelf kan, zolang je haar niet in de weg zit. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft die tijd nodig, want een volledige vernieuwing duurt al gauw een aantal weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. En dat is zonde, want juist die kennis over je eigen huid is goud waard. Zie het niet als een strenge lijst waaraan je moet voldoen, maar als een paar zachte gewoontes die je langzaam eigen maakt. In het volgende artikel ga ik een laag dieper. Dan laat ik je zien hoe een gevoelige huid samenhangt met je beschermlaag, je afweer, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit De diepere laag achter een gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
Erfahren Sie mehr
De diepere laag achter een gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een gevoelige huid eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar mijn vak eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen in je lichaam met elkaar praten. En je huid praat volop mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag aan het werk is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur, en ze is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart eigenlijk een hoop. Want als je huid een grensgebied is, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt aan te slaan. Ze is niet stuk, ze staat gewoon een beetje op scherp. Het muurtje van dichtbij In het eerste artikel gebruikte ik het beeld van een muurtje van bakstenen met specie ertussen. Laat ik daar nog even bij stilstaan, want het is de kern van een gevoelige huid. Die specie tussen je huidcellen bestaat voor een groot deel uit vetten. Vetachtige bouwstoffen, waaronder stoffen die ceramiden heten, die de cellen aan elkaar kitten en de boel dicht houden. Zolang die vetlaag compleet is, is je huid soepel en rustig. Raakt ze uitgeput, dan ontstaan er als het ware kieren in het muurtje. Vocht ontsnapt makkelijker, prikkels komen makkelijker binnen, en je huid reageert sneller. Je moet je voorstellen dat het verschil tussen een rustige en een gevoelige huid vaak in die dunne laag specie zit. Klein van formaat, groot van belang. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. En je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. En dan zie je dat terug in een huid die gevoeliger reageert dan je gewend bent. Stress als rode draad Als ik naar al die systemen kijk, is er één ding dat er telkens doorheen loopt, en dat is spanning. Stress raakt namelijk niet één plek, maar tegelijk je afweer, je hormonen en je spijsvertering. Dat is ook waarom een drukke periode zich zo vaak in de huid laat zien: het is niet dat de drukte rechtstreeks je huid raakt, maar dat ze aan al die onderliggende systemen tegelijk trekt. Dat klinkt misschien wat zwaar, maar er zit ook iets geruststellends in. Want als spanning zoveel plekken tegelijk raakt, dan werkt rust dat net zo goed. Een periode waarin je beter slaapt, meer beweegt en minder hooi op je vork neemt, geeft niet alleen je hoofd lucht, maar je hele lichaam. En je huid deelt daarin mee. Ik zie in de praktijk vaak dat juist die rustigere periodes het meeste doen, meer nog dan welk product ook. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is eigenlijk heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie en op hoe je huid vocht vasthoudt. In de ene fase van de maand is je huid kalmer, in de andere reageert ze sneller. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna een stuk rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene gevoelige week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. En ook spanning speelt hierin mee, want stress en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat in mijn vak veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam, en ook niet van je huid. Praktisch komt het vooral op één ding neer: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Heel veel mensen eten daar minder van dan ze eigenlijk denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. En voor de huid geldt dat net zo goed. De vetten waar je beschermlaag uit bestaat, haalt je lichaam uit je voeding. Goede vetten uit bijvoorbeeld vette vis, noten, zaden en olijfolie leveren het materiaal waar je huid mee bouwt. Ik zeg altijd: vetten hebben lang een slechte naam gehad, maar voor je huid zijn ze eigenlijk onmisbaar. Daarnaast draaien vitaminen en mineralen mee als een soort meewerkers die processen mogelijk maken. Ze komen uit een gevarieerd, kleurrijk bord vol groente. En dat is precies waarom ik zo hamer op variatie: je huid bouwt met wat jij haar geeft. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Kijk je alleen naar je voeding, dan ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten mild en rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. En het mooie is dat je aan bijna elk van die drie sporen zelf iets kunt doen, in je eigen tempo. Je hoeft geen expert te worden in hoe je huid werkt; je hoeft alleen te snappen dat alles met alles samenhangt, zodat je met begrip voor je huid kiest in plaats van uit onrust. In het laatste artikel van deze reeks zoom ik in op dat eerste spoor: de milde verzorging van buitenaf, en hoe een zachte plantaardige olie daar een prettige, eenvoudige rol in kan spelen. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
Erfahren Sie mehr
Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat een gevoelige huid is, wat je er in je leefstijl aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel zoom ik in op één spoor dat telkens terugkwam: de milde verzorging van buitenaf. Even samenvatten: het draait om je beschermlaag Als je één ding uit deze serie meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid heeft een beschermlaag, dat muurtje van bakstenen met specie ertussen, en die laag doet de hele dag stilletjes haar werk. Bij een gevoelige huid is die laag vaak wat uitgeput, waardoor vocht sneller ontsnapt en prikkels makkelijker binnenkomen. Die beschermlaag heeft baat bij milde verzorging van buitenaf. Van buiten help je je huid namelijk het meest door zacht te zijn en niet steeds af te breken wat er al is. Geen heet water, geen stevig boenen, geen tien producten door elkaar. Ik zeg altijd: je huid heeft geen behandeling nodig, ze heeft rust nodig. Zachte, milde verzorging die de boel niet uitdaagt, is daarbij het uitgangspunt. Waarom zachte verzorging zo prettig is Een gevoelige huid vaart eigenlijk het best bij eenvoud. Een milde reiniging, en daarna iets zachts dat je huid soepel houdt. Breng dat aan als je huid nog een beetje vochtig is van het wassen, zodat je het aanwezige vocht insluit. Dat is bijna het hele verhaal van de buitenkant, en het is een stuk simpeler dan de meeste mensen denken. Wat je zoekt in milde verzorging Als je op zoek gaat naar iets zachts voor een gevoelige huid, hoef je het jezelf niet moeilijk te maken. Een paar simpele uitgangspunten helpen je al een heel eind. Kies liever iets met een korte, overzichtelijke samenstelling dan een product dat van alles tegelijk belooft. Kies iets dat fijn aanvoelt en niet trekt. En kijk of het past bij het idee van vocht insluiten, want daar is je beschermlaag bij gebaat. Een pure plantaardige olie past eigenlijk vanzelf in dat rijtje. Het is verzorging teruggebracht tot de kern: iets natuurlijks dat je huid van buitenaf soepel houdt, zonder poespas. En juist die eenvoud is prettig als je huid snel op van alles reageert. Zo ziet een rustige routine eruit Een routine voor een gevoelige huid mag je gerust terugbrengen tot een handvol stappen. 's Ochtends je gezicht met lauw water verfrissen, en daarna iets zachts aanbrengen op je nog licht vochtige huid. 's Avonds mild reinigen om de dag eraf te halen, en opnieuw iets zachts als afsluiter. Dat is het eigenlijk al. Wat ik mensen vaak meegeef: kies je producten niet op wat ze allemaal beloven, maar op hoe je huid zich erbij voelt. Voelt je huid rustig en comfortabel, dan zit je goed. Trekt of prikt het, dan is dat het signaal om iets terug te schroeven. Je huid is daarin eigenlijk je beste gids, veel meer dan welk etiket ook. Van binnen en van buiten vullen elkaar aan Voordat ik bij het product kom, nog even dit, want het is de kern van deze hele serie. De milde verzorging van buitenaf is één spoor, en het is een belangrijk spoor. Maar het staat niet los van wat je van binnenuit doet. Je huid bouwt zichzelf continu opnieuw op met de bouwstoffen die uit je voeding komen, en ze herstelt in de rust die je jezelf gunt. Ik zeg altijd: je huidverzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding en leefstijl van binnen naar buiten. Ze doen allebei iets anders, en je hebt ze allebei nodig. De zachte olie op je huid en het gevarieerde bord op tafel zijn geen concurrenten, maar collega's. Juist samen geven ze je huid de kalme aandacht die ze zoekt. ScKIN Jojoba olie Daarom vind ik onze ScKIN Jojoba olie zo'n prettig product in een milde routine. Jojoba is een lichte, goed verdraagbare plantaardige olie die je op je huid aanbrengt en die de huid van buitenaf verzorgt. Het is verzorging, geen behandeling, en dat past precies bij het idee van simpel en zacht dat door deze hele serie heen liep. Je gebruikt haar heel eenvoudig. Een paar druppels op een gereinigde, licht vochtige huid, zachtjes verdelen, en dat is het. Je kunt het als afsluiter van je routine gebruiken, 's avonds of 's ochtends, net wat jij prettig vindt. Omdat het een pure, natuurlijke olie is zonder een lange lijst toevoegingen, houd je je verzorging er lekker overzichtelijk mee. In de winter, als de verwarming de lucht binnen uitdroogt en de wind buiten guur is, merken heel veel mensen dat hun huid wat meer verzorging fijn vindt. Een paar druppels olie na het reinigen sluiten dan mooi aan bij wat je huid in dat seizoen prettig vindt. En in de warmere maanden gebruik je gewoon wat minder. Je huid geeft eigenlijk zelf wel aan wat ze nodig heeft, als je een beetje leert luisteren. Wat ik zelf prettig vind aan een pure olie, is dat je precies kunt doseren wat je huid die dag vraagt. De ene dag heb je aan een enkele druppel genoeg, de andere dag breng je er wat meer aan. Je hoeft je aan geen enkel schema te houden; je kijkt gewoon naar je huid en past het daarop aan. Die eenvoud maakt het makkelijk om vol te houden, en volhouden is precies waar het bij een gevoelige huid op aankomt. Zie het als zachte, dagelijkse verzorging van buitenaf, naast alles wat je met je leefstijl en je voeding van binnenuit doet. Die twee sporen vullen elkaar mooi aan. Bekijk ScKIN Jojoba olie Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: wees mild voor je huid, van binnen en van buiten. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. En een gevoelige huid beloont geduld eigenlijk altijd. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid De diepere laag achter een gevoelige huid
Erfahren Sie mehr
Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
◷ 5 min leestijd Als je zelf eczeem hebt, of als ouder een kindje met eczeem ziet, dan is de kans groot dat je het rijtje kent: eczeem, hooikoorts, astma. Vaak komen die drie in dezelfde familie voor, of zelfs bij dezelfde persoon in verschillende levensfases. Dat is geen toeval, en in dit artikel leg ik uit waarom deze dingen vaak in een verhaal thuishoren. Niet om je zorgen te maken, maar juist omdat het rustgevend is als je snapt hoe het samenhangt. De rode draad: allemaal grensgebieden Je huid is een grensgebied, een plek waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Maar het is niet het enige. Je luchtwegen, je neus en je darmen zijn dat net zo goed. Overal daar zit een fijne, levende laag, een slijmvlies of een barriere, die de buitenwereld buiten en de binnenwereld binnen houdt. Je kunt het zien als verschillende deuren van hetzelfde huis. Ze zitten op andere plekken, maar ze zijn van dezelfde bouw. En daar zit precies de verklaring. Het eiwit filaggrine, dat ik in de eerdere artikelen beschreef als de sleutel tot een goed sluitende huid, speelt ook een rol in andere slijmvliezen. Is die van nature wat minder actief, dan merk je dat niet alleen op je huid, maar mogelijk ook aan een snel droge neus, geirriteerde ogen of luchtwegen die gevoeliger zijn. Dezelfde bouw, dezelfde gevoeligheid, op verschillende deuren van het huis. Waarom het een op het ander lijkt te volgen In mijn vak zie je vaak een patroon dat begint bij de huid. Een kindje met eczeem in de plooien, dat later gevoeliger blijkt voor pollen en huisstof, en soms nog weer later luchtwegen heeft die snel reageren. Er is een grotere kans dat deze dingen in elkaars verlengde liggen, juist omdat ze dezelfde basis delen. Dat komt zo. Als een van die grensgebieden wat opener staat, komen er makkelijker prikkels binnen die je afweer moet beoordelen. Je afweersysteem raakt daardoor laagdrempeliger afgesteld: het reageert sneller en op meer dingen. Dat is waarom je bij dezelfde persoon vaak eczeem, een gevoelige neus en snelle reacties op van alles ziet. Het is niet een aandoening die de andere veroorzaakt, maar een gedeelde gevoeligheid die zich op verschillende plekken laat zien. Bij die reacties speelt ook histamine mee, een stofje dat jeuk en prikkeling aanwakkert, en dat verklaart waarom die gevoeligheid zo herkenbaar overal opduikt. De verbinding met je spijsvertering Van al die grensgebieden krijgt je spijsvertering in mijn vak veel aandacht, en dat is niet voor niets. Je darmen zijn qua oppervlak veruit het grootste grensgebied dat je hebt, en er is een levendig contact tussen wat daar gebeurt en de rest van je lichaam, je huid inbegrepen. Ik wil daar geen ingewikkeld verhaal van maken, want de praktische boodschap is eigenlijk heel eenvoudig: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, en veel mensen eten daar minder van dan ze denken. Wat dit praktisch betekent Als je begrijpt dat deze dingen dezelfde basis delen, wordt je aanpak vanzelf breder en rustiger. Je gaat niet meer jagen op die ene plek, maar je zorgt voor het geheel. Dat betekent: dempen wat de sluimerende ontsteking voedt, dus rustiger aan met suiker, veel bewerkte producten en, als je merkt dat het je goed doet, een tijdje minder zuivel en gluten. En daarnaast juist voeden wat je grensgebieden nodig hebben. Daarbij komen dezelfde bouwstoffen terug die je huid ook gebruikt. De essentiele vetzuren, die je lichaam niet zelf maakt en die je uit vette vis, noten en zaden haalt, spelen een rol in hoe soepel je slijmvliezen en je huid blijven en hoe netjes je lichaam een ontstekingsreactie afrondt. Zink draait mee in zowel je huid als je afweer. En vitamine A speelt een rol bij het normaal houden van je huid en je slijmvliezen. Het mooie is dat je met een gevarieerd, kleurrijk bord al die deuren van je huis tegelijk voedt. Wat dit betekent als je kind eczeem heeft Voor ouders is dit vaak een van de meest waardevolle inzichten. Als je kindje eczeem heeft, is de neiging begrijpelijk om je helemaal op die plekjes te richten. Maar als je bedenkt dat de huid, de neus en de luchtwegen dezelfde bouw delen, dan snap je waarom een brede, rustige aanpak vaak prettiger uitpakt dan jagen op elke plek apart. Denk aan ademende katoenen kleding, een koele slaapkamer, milde verzorging en een gevarieerd bord met genoeg goede vetten en groente. Je hoeft daar geen ingewikkeld project van te maken. Rust en regelmaat doen hier veel werk, en dat geldt voor jong en oud. Blijft het je zorgen baren, ga er dan mee naar de huisarts of een kinderarts, zeker bij kleine kinderen. Klein beginnen loont Je hoeft dit niet in een keer om te gooien. Kies een of twee dingen die makkelijk in je dag passen, bijvoorbeeld elke dag een portie groente extra en een handje noten of wat vette vis in de week, en houd dat een tijdje vol. Kleine, volgehouden stappen doen op de lange termijn meer dan een korte, strenge periode waarna je weer terugvalt. En dat geldt precies zo voor je huid als voor de rest van je grensgebieden. Je bouwt aan het geheel, en dat geheel heeft de tijd nodig om mee te bewegen. Tot slot Ik vind dit een van de meest geruststellende inzichten om te delen. Eczeem, een gevoelige neus of snel reagerende luchtwegen zijn geen losse pechgevallen, maar vaak uitingen van dezelfde aanleg. En dat betekent ook dat de dingen die je voor het geheel doet, op meer plekken tegelijk kunnen landen. Rust, gevarieerde voeding en een leefstijl die je lichaam ademruimte geeft, dat is de basis. En blijft iets je zorgen baren, of ben je onder behandeling, overleg dan altijd met je arts. Dan bouw je verder op iets wat klopt. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij
Erfahren Sie mehr
