Zum Inhalt springen

Mit „Ausgezeichnet“ bewertet | Rezensionen lesen

Der ScKIN Club: Jetzt beitreten + 25 Punkte

Bestellung vor 12:00 Uhr, Lieferung am nächsten Werktag*

Kostenloser Versand ab 50 EUR (NL)

Glazen karaf water naast een stenen schaal met verse spinazie

Foliumzuur en actief folaat (5-MTHF): waar het verschil zit

◷ 6 min leestijd

In de eerste twee artikelen keken we naar wat folaat doet en waar het in zit. Nu het onderwerp waar ik de meeste vragen over krijg, en waar in de winkelschappen ook de meeste verwarring over bestaat. Foliumzuur, folaat, 5-MTHF: wat is nu wat?

Ik leg het graag uit, want als je dit eenmaal snapt, kijk je anders naar een etiket.

Drie namen, drie verschillende dingen

Folaat is de verzamelnaam voor de vormen zoals ze van nature in voeding voorkomen. In je spinazie, je linzen en je broccoli zit folaat.

Foliumzuur is de synthetische vorm. Die komt in de natuur niet voor. Het is gemaakt in een laboratorium en wordt gebruikt in verrijkte voedingsmiddelen en in veel supplementen. Foliumzuur is stabiel en goedkoop, en dat is precies waarom het zo veel gebruikt wordt.

5-MTHF, voluit 5-methyltetrahydrofolaat, is de vorm waarin je lichaam het uiteindelijk gebruikt. Dit is het eindstation. Alles wat je binnenkrijgt moet hiernaartoe worden omgezet voordat het mee kan doen op die lopende band van methylering die ik in het eerste artikel beschreef.

De weg die foliumzuur moet afleggen

En hier wordt het interessant. Foliumzuur is niet actief zoals het is. Voordat je lichaam er iets mee kan, moet het een aantal omzettingen door, elk met een eigen enzym dat het werk doet.

Je moet je dat voorstellen als een productiestraat met een paar stations. Bij elk station wordt er iets aan het molecuul veranderd. Aan het einde van de straat rolt 5-MTHF eruit, en dat is de vorm die je cel kan gebruiken. Het laatste station in die straat wordt bediend door een enzym met een naam die je misschien wel eens bent tegengekomen: MTHFR.

Zolang alle stations soepel draaien, is er niets aan de hand. Je eet foliumzuur, het gaat door de straat, en er komt bruikbaar folaat uit.

Waarom die productiestraat niet bij iedereen even vlot loopt

Alleen is er iets met dat MTHFR-station. De snelheid waarmee dat enzym werkt verschilt van mens tot mens, en dat komt doordat het gen dat ervoor codeert in verschillende varianten voorkomt. Bij een deel van de bevolking werkt dat enzym gewoon wat langzamer. Dat is geen ziekte en geen defect; het is variatie, zoals mensen ook verschillen in lengte en in hoe snel ze cafeïne afbreken.

Wat het wel betekent: bij die mensen verloopt de omzetting van foliumzuur naar de actieve vorm minder vlot. Ze eten of slikken foliumzuur, maar er komt aan het eind van de straat minder bruikbaar folaat uit dan je op basis van het etiket zou verwachten.

Dit is precies waarom in mijn vakgebied al jaren de voorkeur uitgaat naar de actieve vorm. Als je 5-MTHF binnenkrijgt, sla je die hele productiestraat over. Het is, zoals ik het graag noem, hapklaar voor in de cel. Er hoeft niets meer mee te gebeuren.

Natuurlijk folaat uit voeding zit hier tussenin

Misschien vraag je je af hoe het dan zit met het folaat uit je bord. Dat is een terechte vraag. Folaat uit voeding komt binnen in vormen die dichter bij het eindstation zitten dan synthetisch foliumzuur. Het hoeft dus minder stappen te doorlopen.

Daar staat tegenover dat folaat uit voeding kwetsbaarder is, zoals je in het vorige artikel las. Het lekt weg in kookwater en het kan slecht tegen langdurige hitte. Beide vormen hebben dus hun eigen aandachtspunt: bij voeding is dat de bereiding, bij de synthetische vorm is dat de omzetting.

Waarom vitamine B12 in dit verhaal thuishoort

Er is nog een reden waarom ik folaat nooit los bekijk, en die is belangrijk genoeg om apart te noemen.

Folaat en vitamine B12 werken op die lopende band direct naast elkaar. Ze geven elkaar als het ware het stokje door bij het omzetten van homocysteïne. Als er wel volop folaat is maar het B12-station stokt, dan loopt de band alsnog vast. Vakmensen noemen dat een folaatval: het folaat komt binnen, maar het kan zijn werk niet afmaken omdat de volgende stap niet kan worden gezet.

Daar komt nog iets bij. Een ruime inname van foliumzuur kan het beeld in bloedonderzoek vertroebelen, waardoor het lastiger wordt om te beoordelen hoe iemand ervoor staat met vitamine B12. Juist daarom wordt aan een goede folaatformule standaard vitamine B12 toegevoegd. Die twee horen bij elkaar, in je voeding en op je etiket.

Wat je op een etiket kunt herkennen

Pak eens een verpakking erbij en kijk wat er staat. Je komt drie dingen tegen:

  • Foliumzuur, soms als "pteroylmonoglutaminezuur". Dat is de synthetische vorm, die de hele productiestraat nog door moet.
  • 5-MTHF, soms aangeduid als methylfolaat, calcium-L-methylfolaat of onder een merknaam zoals Quatrefolic. Dat is de actieve vorm.
  • Staat er B12 bij? Dat zegt iets over hoe goed er over de formule is nagedacht.

Ik zeg altijd tegen mensen: kijk niet alleen naar het aantal microgrammen op de voorkant. Kijk naar de vorm op de achterkant. Een lager getal in een vorm die je lichaam direct kan gebruiken, kan meer opleveren dan een hoger getal dat nog een hele weg moet afleggen.

De voedingsstoffen die hierbij horen

Voor folaat is een aantal gezondheidsclaims officieel vastgesteld. Zo draagt folaat bij aan een normale bloedaanmaak en aan een normale celdeling.1 Folaat draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme en helpt vermoeidheid te verminderen.1 Daarnaast draagt folaat bij aan de normale werking van het immuunsysteem.1

Vitamine B12 loopt daar direct naast: vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid en tot de normale werking van het zenuwstelsel.2 En vitamine B6 ondersteunt eveneens de normale werking van het zenuwstelsel.3 Dat is die band waar ik het over had: drie stoffen die naast elkaar staan en elkaar het stokje doorgeven.

Samengevat

Folaat is de natuurlijke vorm, foliumzuur de synthetische, en 5-MTHF de vorm waarin je lichaam het daadwerkelijk gebruikt. Hoe verder een vorm al onderweg is, hoe minder je lichaam er nog aan hoeft te doen. En omdat folaat en vitamine B12 direct naast elkaar werken, horen ze in de praktijk bij elkaar.

In het laatste artikel van deze reeks kijken we naar waar je bij een aanvulling op let.

1 Folaat draagt bij aan een normale bloedaanmaak, aan een normale celdeling, aan een normaal homocysteinemetabolisme en aan de normale werking van het immuunsysteem, en helpt vermoeidheid te verminderen.
2 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid en tot de normale werking van het zenuwstelsel.
3 Vitamine B6 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.

Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Folaat aanvullen: waarom de vorm en de combinatie tellen, lees je welke producten hierbij passen.

Lees ook

Vorherigen Post Nächster Beitrag