ScKIN Journal
Wat het najaar met je huid doet
◷ 7 min leestijd Er komt elk jaar een moment, ergens half oktober, dat je huid ineens anders aanvoelt. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, je eet ongeveer hetzelfde, en toch trekt je gezicht na het douchen, voelt je huid doffer aan en reageert ze sneller op dingen waar ze in augustus geen enkele moeite mee had. Veel vrouwen denken dan dat ze iets verkeerd doen. In mijn werk zie ik dat juist vaak andersom: je huid doet precies wat ze hoort te doen, alleen zijn de omstandigheden waarin ze dat doet in een paar weken tijd behoorlijk veranderd. Vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI vind ik dit een van de mooiste onderwerpen om uit te leggen, omdat je huid veel meer is dan een omhulsel. Ze is een grensgebied dat de hele dag meet, vertaalt en doorgeeft. En als de omgeving verandert, verandert het werk dat je huid doet gewoon mee. In dit artikel neem ik je mee in wat er in het najaar precies gebeurt, zodat je begrijpt waar dat andere gevoel vandaan komt. Je huid is een meetinstrument, geen omhulsel Laten we beginnen met iets wat veel mensen verrast. Diep in je opperhuid zitten cellen die reageren op aanraking en op warmte, met kleine receptorkanalen die opengaan zodra er iets verandert in de temperatuur of zodra iemand je zachtjes aanraakt. Als die kanalen opengaan, maakt je huid ter plekke serotonine aan en geeft dat signaal door via zenuwvezels naar je hersenen. Dat is geen detail. Je huid is, samen met je maag-darmkanaal en je zenuwstelsel, een van de drie belangrijkste weefsels waar serotonine gemaakt wordt. En serotonine doet in je lichaam onder andere dit: het brengt je stressassen tot rust, het remt je vecht- en vluchtsysteem, het regelt de verdeling van warmte in je lijf en het is betrokken bij verbinding en hechting. Dus als je huid warmte en zachte aanraking voelt, stuurt ze letterlijk een rustsignaal naar binnen. Draai het om en je begrijpt het najaar meteen beter. Koude wind, kleding die je bedekt, minder blote huid, minder huidcontact, kortere buitenmomenten. Je huid krijgt in deze periode een heel ander soort informatie binnen dan in de zomer. Dat verandert het gesprek dat ze met de rest van je lichaam voert. Nog iets wat ik hier graag bij vertel: diezelfde receptorkanalen worden gevoeliger wanneer er ontstekingsactiviteit in je lichaam speelt. Je huid geeft dus niet alleen door wat er van buiten gebeurt, maar ook iets van wat er binnen aan de hand is. Dat is precies waarom ik nooit alleen naar de buitenkant kijk. Het muurtje met de specie ertussen De buitenste laag van je huid stel je je het beste voor als een muurtje. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang die specie netjes op zijn plek zit, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. In het najaar krijgt dat muurtje het van twee kanten. Buiten is het koud en waait het, en koude lucht kan van zichzelf al weinig vocht dragen. Binnen gaat de verwarming aan, en verwarmde lucht droogt de ruimte verder uit. Jij loopt de hele dag heen en weer tussen die twee werelden. Elke keer dat je van buiten naar binnen stapt, maakt je huid een sprong van misschien wel vijftien graden, en daar hoort telkens een aanpassing bij. Als de specie tussen de stenen dunner wordt, gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig aanvoelt en dof oogt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert. Dat overgevoelige gevoel dat veel vrouwen in oktober en november beschrijven, komt bijna altijd hiervandaan. Wat dat proces versnelt is heel alledaags. Warmer douchen omdat het koud is. Vaker een warm bad. De handdoek wat steviger over je gezicht. Een dikkere reiniger omdat je huid droog voelt. Stuk voor stuk begrijpelijke reacties die precies die vetlaag verder uitdunnen. Minder licht, en dat voelt je hele lijf Dan het onderdeel dat het meest wordt onderschat: licht. In je hypothalamus zit de centrale klok van je lichaam, en licht is verreweg de belangrijkste tijdgever voor die klok. Wat veel mensen niet weten, is dat vrijwel elk orgaan daarnaast een eigen klok heeft. De centrale klok stemt die allemaal op elkaar af. In augustus krijg je hier een zee aan licht binnen. Half november is het aantal uren daglicht meer dan gehalveerd, en wat er is, is ook nog eens grijzer en zwakker. Je centrale klok krijgt daardoor een veel vager signaal binnen over hoe laat het is. Dat werkt door in je slaap, in je energie over de dag, en in het ritme van je herstelprocessen. En dat raakt je huid direct, want je huid vernieuwt zich vooral in de nacht. De uren waarin je slaapt zijn de uren waarin je lichaam opruimt en opbouwt. Loopt je ritme minder strak, dan krijgt dat opbouwwerk minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar na een aantal weken wel. Je bloedvaten trekken samen als het koud is Nog een mechanisme dat meespeelt. Als het koud wordt, houdt je lichaam de warmte vast waar die het hardst nodig is, dus rond je organen. Je bloedvaten in de buitenste lagen trekken daarvoor samen. Slim bedacht, want zo verlies je minder warmte via je huid. Alleen betekent het ook iets anders. Via je bloed komt alles wat je huid nodig heeft ter plaatse: zuurstof, vitaminen, mineralen, bouwstoffen. Gaat er in de kou minder bloed naar je huid, dan komt er ook minder van dat materiaal aan. Je huid gaat daardoor niet stuk, maar ze werkt wel met een krappere toevoer dan in de zomer. Vandaar dat doffe en vlakke dat je in deze maanden ziet. Waar je huid in deze maanden van bouwt Je huid vernieuwt zich continu, en een volledige cyclus duurt al gauw een aantal weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en dat bouwen gebeurt met materiaal dat uit je voeding komt. Een paar stoffen spelen daar een rol in, en die noem ik hier alvast zodat je ze herkent als ze verderop in deze reeks terugkomen. Eiwit levert de aminozuren waar je huid en je bindweefsel letterlijk uit opgebouwd worden. Zonder genoeg aanvoer valt er weinig te bouwen. Vitamine C is betrokken bij de vorming van collageen, het stevige netwerk onder je huid. Zink speelt een rol bij je huid en bij celdeling, en je huid deelt cellen in een hoog tempo. Vitamine A is van belang voor je huid en je slijmvliezen, en juist je slijmvliezen krijgen het in dit seizoen extra te verduren. Biotine hoort ook in dit rijtje thuis als stof die bij je huid betrokken is. Essentiële vetzuren heten essentieel omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Ze moeten dus uit je eten komen. Wat opvalt als je dit rijtje ziet, is dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Eén enkel voedingsmiddel dekt dat nooit. Variatie is in dit verhaal dus geen modewoord, maar gewoon praktisch. Dit is geen mankement, dit is aanpassing Wat ik je vooral wil meegeven: er gaat niets mis. Je huid past zich aan aan een omgeving die in zes weken tijd flink veranderd is, en dat kost even. Het wordt pas ongemakkelijk als je die aanpassing tegenwerkt, bijvoorbeeld door heter te douchen, stevig te reinigen of er van alles bij te gaan gebruiken. In het volgende artikel ga ik een laag dieper en leg ik uit waarom je huid per seizoen eigenlijk iets anders van je vraagt, en waarom je lichaam op die wisseling gebouwd is. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Erfahren Sie mehr
Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt
◷ 7 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat er in het najaar met je huid gebeurt: een beschermlaag die het van twee kanten krijgt, minder licht voor je interne klok, en bloedvaten die zich in de kou wat terugtrekken. In dit artikel wil ik een laag dieper gaan, want er zit iets onder dat ik zelf het interessantste deel van het verhaal vind. Je huid vraagt per seizoen iets anders van je, en dat is geen ongemak. Je lichaam is er juist op gebouwd. Wij leven het hele jaar in dezelfde temperatuur Denk eens na over hoe jouw jaar eruitziet. Je woonkamer is in januari net zo warm als in juli. Je slaapkamer ook. In de auto zet je de verwarming of de koeling aan. Op kantoor is het altijd rond de twintig graden. In de supermarkt ligt in december hetzelfde als in juni. Je lichaam leeft daarmee het hele jaar door in vrijwel dezelfde omstandigheden. Dat is historisch gezien nieuw. Gedurende vrijwel onze hele ontwikkeling als mens was er nooit sprake van een omgeving die altijd ongeveer gelijk bleef. Er was kou, er was hitte, er waren periodes waarin er minder te eten was, er waren seizoenen waarin bepaald voedsel simpelweg niet bestond. Je lichaam heeft zich gevormd in die afwisseling, en heeft daar strategieën voor ontwikkeld. Binnen de kPNI wordt daar veel aandacht aan besteed, en het idee erachter is mooi. Milde prikkels uit de omgeving maken je systeem robuuster. Een periode van milde kou, een periode van milde hitte, een korte tijd zonder eten, het zijn allemaal signalen waarop je lichaam reageert door zichzelf beter af te stellen. Blijven die prikkels helemaal weg, dan worden de beschermende systemen niet meer aangesproken. En wat je niet aanspreekt, wordt geleidelijk minder scherp. Dat is precies waarom ik het najaar niet zie als iets wat je moet zien te overleven. Het is een van de weinige momenten in het jaar waarop je omgeving je nog echt iets vraagt. Je huid staat daarbij vooraan, want zij is het orgaan dat die kou, die wind en die wisseling als eerste voelt. Je huid bestaat uit lagen, en elke laag heeft iets anders nodig Om te begrijpen wat je huid per seizoen van je vraagt, helpt het om te weten hoe ze is opgebouwd. Grof gezegd zitten er drie lagen boven elkaar. De buitenste laag is het muurtje uit het vorige artikel: cellen met vetten ertussen, die vocht binnenhouden en ongewenste dingen buiten. Deze laag heeft vooral vetachtige bestanddelen nodig, en die zijn in de winter het snelst op. Daaronder ligt de laag waar het stevige netwerk zit. Collageen bestaat uit draden die met elkaar in elkaar draaien tot vezels, en samen vormen die een netwerk waar je huid haar stevigheid aan ontleent. Tussen die draden zitten stoffen die er structuur aan geven, en er zitten elastinevezels tussen die zorgen voor de veerkracht. Ik leg dat altijd uit met een elastiek: je kunt er heel vaak aan trekken en het gaat netjes terug, maar na verloop van tijd komt er een moment dat het minder snel terugspringt. Daarnaast zit er hyaluronzuur, en dat is de stof die het vocht vasthoudt waardoor je huid er egaal en zacht uitziet. De onderste laag, het bindweefsel dat tegen je spieren aan ligt, heeft vooral eiwit nodig om sterk te zijn. Die laag is verantwoordelijk voor het volume van je huid. Is er in een van die drie lagen te weinig materiaal, dan zie je dat terug in stevigheid en volume. Wat ik hierbij vaak zeg: vanaf een jaar of dertig buigt de aanmaak van collageen, elastine en hyaluronzuur langzaam om naar een lager niveau. Dat is normaal en het overkomt iedereen. Het betekent alleen wel dat de aanvoer van bouwstoffen met de jaren belangrijker wordt, niet minder. De marathon zonder training Er is een vergelijking die ik graag maak, omdat hij meteen duidelijk maakt waarom bouwstoffen zo bepalend zijn. Stel dat je morgen een marathon moet lopen zonder dat je ooit getraind hebt. Je gaat je best doen, je komt waarschijnlijk een heel eind, maar het resultaat valt tegen en je bent er lang van aan het bijkomen. Zo werkt het ook met je huid. Als je haar in het najaar vraagt om extra hard te werken, om sneller te vernieuwen, om die beschermlaag steeds opnieuw op te bouwen, dan moet daar materiaal voor zijn. Ontbreekt dat materiaal, dan gebeurt er gewoon minder dan je hoopt. Ik zie dat vaak bij vrouwen die veel investeren in verzorging en behandelingen, en dan teleurgesteld zijn in wat ze terugzien. Hun huid loopt de marathon, alleen zonder training. Wat het seizoen op je bord verandert Hier wordt het praktisch. Ons voedselaanbod is het hele jaar gelijk, maar wat je in de praktijk kiest verandert wel degelijk mee met de temperatuur. In de zomer eet je vanzelf meer rauwkost, meer salade, meer fruit, meer koude gerechten. Zodra het kouder wordt, schuift dat op naar warme maaltijden, naar stoofpotten, naar brood en pasta, naar meer koolhydraten en vaak ook naar minder groente. Dat is geen ramp, maar het is wel goed om te weten dat een aantal stoffen die je huid gebruikt juist in die zomerhoek zit. Ik loop ze langs. Vitamine C haal je uit fruit, paprika, koolsoorten en bladgroente. In de winter eten de meeste mensen daar minder van. Vitamine C is betrokken bij de vorming van collageen, en dat is precies het netwerk dat je huid stevig houdt. Vitamine A zit als voorloper in oranje en donkergroene groenten: pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool, spinazie. De herfst is daar eigenlijk perfect voor, want dat is precies wat er nu op de markt ligt. Zink komt uit vlees, vis, schaaldieren, noten en zaden. Pompoenpitten zijn er een van de rijkste bronnen van. Eiwit haal je uit vlees, vis, ei, zuivel, peulvruchten en noten. Dit is de stof die het vaakst te laag uitvalt, zeker bij vrouwen die vooral op brood, pasta en rijst draaien. Essentiële vetzuren zitten in vette vis, walnoten en lijnzaad. Je lichaam kan ze niet zelf maken, dus er is geen andere route dan je voeding. Biotine zit onder andere in ei, noten en volkoren producten. Een detail over opname dat vaak wordt overgeslagen Iets wat ik graag meegeef, omdat het zo simpel is en zo veel scheelt. Vitamine A, vitamine D en vitamine E zijn vetoplosbaar, net als de essentiële vetzuren. Om ze goed op te nemen heeft je lichaam vet in dezelfde maaltijd nodig, plus de enzymen die dat vet afbreken. Eet je je wortels of je spinazie dus helemaal zonder vet, dan neem je een deel van wat erin zit niet op. Een scheut olijfolie over je groente, een handvol noten erbij, of gewoon een gerecht waar vanzelf wat vet in zit, en dat probleem is opgelost. Zulke kleine aanpassingen hebben in de praktijk vaak meer effect dan het toevoegen van weer iets nieuws. Wat dit betekent voor jou De kern van dit artikel is eigenlijk dit: de wisseling van de seizoenen is iets waar je lichaam op gemaakt is, en je huid past zich elk jaar opnieuw aan. Wat je huid van je vraagt is niet dat je die wisseling wegpoetst, maar dat je haar in deze maanden genoeg materiaal geeft om het werk te doen, en dat je haar niet extra belast met dingen die de beschermlaag verder uitdunnen. In het volgende artikel wordt het concreet. Ik loop met je langs een najaarsroutine van buiten en van binnen, met de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Erfahren Sie mehr
Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat het najaar met je huid doet en waarom je huid per seizoen iets anders van je vraagt. Nu het praktische deel, want daar heb je uiteindelijk het meeste aan. Ik loop met je langs een najaarsroutine in twee helften: wat je van buiten doet, en wat je van binnen doet. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk aan te pakken. Kies er drie die je het makkelijkst volhoudt, en bouw daarna verder. Van buiten: houd het muurtje heel 1. Douche korter en minder heet Dit is de allerbelangrijkste, en tegelijk de moeilijkste als het buiten koud is. Heet water lost precies die vetten op die je huid gebruikt om vocht binnen te houden. Zet de kraan iets lager dan je gewend bent en houd het kort. Als je huid na het douchen rood is of trekt, was het te heet. Dep je daarna droog in plaats van te wrijven. 2. Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid Meteen na het wassen, als je huid nog licht vochtig is. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en werk je op een drogere ondergrond. Dit kost je niets en het scheelt merkbaar. 3. Kies verzorging die de specie aanvult Zoek in deze maanden naar verzorging met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden, die precies de laag aanvullen die in de winter het snelst opraakt. Een rijkere textuur dan je zomerroutine is in deze periode gewoon logisch, ook als je huid van zichzelf niet droog is. 4. Bouw je actieve ingrediënten af in plaats van op Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, alleen niet op een huid die al aan het aanpassen is. Gebruik je meerdere actieve producten naast elkaar, ga dan in het najaar terug naar één, en gebruik die minder vaak. Voelt je huid weer rustig aan, dan kun je altijd weer opbouwen. Andersom werkt bijna nooit. 5. Doe iets aan de lucht in huis Verwarmde lucht is droge lucht, en je huid staat daar acht uur per nacht in. Zet je slaapkamer een graad of twee lager, hang je was binnen te drogen, of zet een schaal water bij de radiator. Een luchtbevochtiger mag natuurlijk ook, maar het hoeft niet. Het gaat erom dat de lucht in de ruimte waar je slaapt niet kurkdroog is. 6. Bescherm je huid tegen wind, en blijf aan zonbescherming denken Wind droogt je huid sneller uit dan kou alleen. Een sjaal die je onderste gezichtshelft bedekt op de fiets doet echt wat. En zonbescherming blijft ook in het najaar zinvol, want ultraviolet licht is er ook bij een grijze lucht. Van binnen: geef je huid materiaal en ritme 7. Ga in het eerste uur na het opstaan naar buiten Licht is de belangrijkste tijdgever voor de klok in je hoofd, en die klok stemt alle andere klokken in je lichaam op elkaar af. Tien tot vijftien minuten buiten in de ochtend, ook als het bewolkt is, geeft die klok een veel duidelijker signaal dan wat je binnen krijgt. Buiten is het op een grijze dag nog steeds tientallen keren lichter dan in je woonkamer. Loop dus even om het blok, of zet je koffie buiten aan. 8. Zet eiwit bij elke maaltijd op je bord Dit is de stap die in mijn ervaring het vaakst het verschil maakt, en tegelijk het minst gebeurt. Je huid en je bindweefsel worden opgebouwd uit aminozuren, en die komen uit eiwit. Denk aan ei bij je ontbijt in plaats van alleen brood, kwark of yoghurt met noten, vis of vlees bij je warme maaltijd, peulvruchten in je soep. Eén portie per dag is te weinig als je lichaam de hele dag aan het bouwen is. 9. Houd kleur op je bord, juist nu De herfst heeft daar eigenlijk alles voor: pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool, spruiten, rode kool, bieten. Let bewust op kleur bij je groente, groen, oranje, rood, paars, dan krijg je vanzelf een breder aanbod aan voedingsstoffen binnen zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 10. Combineer je groente met vet Vitamine A, D en E zijn vetoplosbaar, dus je hebt vet in dezelfde maaltijd nodig om ze goed op te nemen. Een scheut olijfolie over je gestoomde groente, avocado erbij, of een handvol noten. Zonder dat vet laat je een deel van wat erin zit gewoon liggen. 11. Eet twee keer per week vette vis Zalm, makreel, haring, sardines. Vette vis is de meest directe bron van de essentiële vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken. Eet je geen vis, kijk dan naar walnoten en lijnzaad, al zit de omzetting daarvan anders in elkaar. 12. Drink verspreid over de dag, ook als je geen dorst hebt In de kou voel je minder dorst, terwijl je door de droge binnenlucht juist meer vocht verliest. Je huid staat bovendien achteraan in de rij als je lichaam vocht verdeelt. Een kan water op je bureau of warme kruidenthee door de dag heen werkt beter dan drie keer een groot volume ineens. 13. Zoek af en toe de milde prikkel op Hier komt het verhaal uit het vorige artikel terug. Je lichaam wordt robuuster van milde uitdagingen. Sluit je douche af met dertig seconden koel water. Ga wandelen als het fris is in plaats van binnen te blijven. Neem de fiets. Je hoeft niet in ijswater te gaan zitten, het gaat om de afwisseling, niet om de heldendaad. 14. Zoek ook de warmte en de aanraking op Dit is het spiegelbeeld van punt dertien, en het wordt vaak vergeten. Warmte en zachte aanraking op je huid zetten via die receptorkanalen in je opperhuid een rustsignaal in gang richting je zenuwstelsel. Een warme douche, een sauna, een massage, of gewoon knuffelen op de bank onder een deken. Dat is geen luxe, dat is fysiologie. 15. Houd je ritme vast, ook in het weekend Je huid vernieuwt zich vooral in de nacht. Probeer daarom rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook op zaterdag. Regelmaat doet hier meer dan lengte. En zet je schermen in het laatste uur wat dimmer, want fel licht laat aan je centrale klok weten dat het nog dag is. Hoe je dit volhoudt Als je dit rijtje in één keer probeert te doen, houd je het geen twee weken vol. Kies er drie uit die het minste van je vragen en doe die vier weken achter elkaar. Mijn voorkeur gaat meestal uit naar deze drie om mee te beginnen: koeler douchen, eiwit bij elke maaltijd, en die tien minuten ochtendlicht. Ze kosten samen bijna geen extra tijd en ze raken allebei de kanten van het verhaal. Geef het ook echt tijd. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus kijk pas na een maand of zes weken terug in plaats van elke ochtend in de spiegel te zoeken naar verschil. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de voedingsstoffen op een rij die in deze artikelen langsgekomen zijn, met de erkende bijdragen die daarbij horen, en vertel ik waar je ze praktisch vandaan haalt. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Erfahren Sie mehr
Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
◷ 8 min leestijd In deze reeks keken we naar wat het najaar met je huid doet, waarom je huid per seizoen iets anders van je vraagt, en hoe een najaarsroutine er van buiten en van binnen uitziet. In dit laatste artikel zet ik de voedingsstoffen op een rij die in de vorige drie artikelen zijn langsgekomen, met de bijdragen die daarvoor officieel erkend zijn, en vertel ik waar je ze praktisch vandaan haalt. Even terug: welke stoffen kwamen langs Als je de eerste drie artikelen naast elkaar legt, komen er steeds dezelfde namen terug. Eiwit als bouwstof voor je huid en je bindweefsel. Vitamine C, betrokken bij de vorming van collageen. Zink en biotine, allebei stoffen die bij je huid horen. Vitamine A, van belang voor je huid en je slijmvliezen. En de essentiële vetzuren, die zo heten omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Dat zijn geen willekeurige namen. Voor een aantal daarvan is wetenschappelijk vastgesteld welke bijdrage ze leveren, en die formuleringen liggen vast. Ik zet ze hieronder precies zo neer, zodat je weet waar je aan toe bent. De erkende bijdragen, per stof Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Vitamine C helpt daarnaast de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid. Zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en draagt bij aan een normale celdeling.2 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt een normale huid in stand houden.3 Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen. Vitamine A is belangrijk voor de huid.4 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel, en mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.5 Vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.6 Eén ding wil ik hier expliciet zeggen, omdat er in de wereld van huidsupplementen veel beweerd wordt. Voor collageen zelf bestaat er geen erkende gezondheidsclaim. Collageen is een prachtig ingrediënt en het levert aminozuren, maar de erkende bijdragen aan collageenvorming komen van vitamine C. Zo hoor je het van mij, en zo hoor je het van iedereen die zich aan de regels houdt. Waar je deze stoffen uit voeding haalt Voordat we het over aanvullen hebben, eerst het bord. Want daar begint het. Vitamine C: paprika, koolsoorten, broccoli, spruiten, citrusfruit, kiwi, bessen. Verse en niet te lang gekookte groente levert het meeste op. Zink: rundvlees, schaal- en schelpdieren, pompoenpitten, cashewnoten, kaas, peulvruchten. Biotine: ei, noten, zaden, volkoren producten, orgaanvlees. Vitamine A: lever, ei en zuivel leveren het rechtstreeks. Als voorloper zit het in pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool en spinazie, altijd combineren met wat vet. Koper en mangaan: noten, zaden, volkoren producten, cacao, peulvruchten. Vitamine E: noten, zaden, olijfolie, avocado. Selenium: paranoten, vis, ei. Essentiële vetzuren: vette vis zoals zalm, makreel, haring en sardines. Eiwit: vlees, vis, ei, zuivel, peulvruchten, noten. Verdeeld over de dag, niet alles in één maaltijd. Kijk je naar dat rijtje, dan zie je meteen waarom ik in het tweede artikel zei dat variatie geen modewoord is. Deze stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén enkel voedingsmiddel dekt dit nooit, en in een druk najaar lukt die breedte niet altijd even goed. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt dan één losse stof Wat ik in mijn werk veel zie: iemand leest iets over een bepaalde stof, gaat die alleen nemen, en merkt weinig. Dat is ook logisch, want je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin een hele reeks stoffen tegelijk meedoet. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Voor je huid geldt dat heel duidelijk. De vorming van collageen, de opbouw van je bindweefsel, de bescherming van je cellen, de celdeling in je opperhuid, dat zijn allemaal processen waar meerdere vitaminen en mineralen bij betrokken zijn. Een brede basis werkt daarom in de praktijk prettiger dan één losse stof in een hoge dosering. Your Ultimate Glow Bundle Daarom hebben we bij ScKIN de drie formules die deze basis samen dekken in één bundel gezet: Your Ultimate Glow Bundle, met Control+, Collagen+ en Omega+. Collagen+ is één maatschep per dag, met een tropische smaak. Daarin zit 6000 mg collageenpeptiden uit vis, en die zijn aangevuld met de micronutriënten die de erkende bijdragen leveren: 500 mg vitamine C, 25 mg zink, 50 mcg biotine, koper, mangaan, magnesium en selenium. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, en koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel.1,2,5 Daarnaast zitten er aminozuren, hyaluronzuur en een plantenmix in als onderdeel van de volledige formule. Control+ zijn drie tabletten per dag, met een breed fundament aan micronutriënten: vitamine A, C, D3 en E, biotine, zink, selenium, chroom en jodium. Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen, biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, en vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.3,4,6 Verder bevat Control+ 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine als onderdeel van de formule. Omega+ zijn twee softgels per dag met 1000 mg EPA en 750 mg DHA, uit wild gevangen Alaska-vis met MSC-certificering. Hier ben ik graag precies: de erkende bijdragen van EPA en DHA liggen niet bij je huid, maar elders. EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart, DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie, en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen.7 Omega+ zit in deze bundel voor de omega-3-vetzuren EPA en DHA. Zie deze drie samen als de brede basis onder je dag, naast alles wat je met je verzorging, je licht, je ritme en je bord doet. Ze zijn geen vervanging van goed eten, en ze doen het werk niet in je plaats. Ze zorgen ervoor dat je huid in de maanden waarin ze het hardste werkt genoeg materiaal heeft om mee te bouwen. Bekijk Your Ultimate Glow Bundle In deze bundel zitten Collagen+, Control+ en Omega+. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid doet in het najaar precies wat ze hoort te doen, en ze vraagt in deze maanden vooral om materiaal, om ritme en om een beschermlaag die je heel laat. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe je lichaam werkt. Heb je twijfel over wat bij jouw voeding en ritme past, vraag dan gerust advies. We denken heel graag met je mee. 1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Collagen+ levert 500 mg vitamine C per dagdosering (1 maatschep), Control+ 150 mg per dagdosering (3 tabletten). 2 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, is belangrijk voor de huid, ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en draagt bij aan een normale celdeling. Collagen+ levert 25 mg zink per dagdosering, Control+ 15 mg. 3 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt een normale huid in stand houden. Collagen+ levert 50 mcg biotine per dagdosering, Control+ 20 mcg. 4 Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen. Control+ levert 400 mcg vitamine A per dagdosering. 5 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel. Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel. Collagen+ levert 2 mg koper en 2 mg mangaan per dagdosering. 6 Vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Control+ levert 100 mg vitamine E en 150 mcg selenium per dagdosering, Collagen+ 40 mcg selenium. 7 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA. DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA. Omega+ levert 1000 mg EPA en 750 mg DHA per dagdosering (2 softgels). Voor collageen als ingrediënt bestaat geen goedgekeurde gezondheidsclaim. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten
Erfahren Sie mehr
Zo gebruik je Collagen+
◷ 6 min leestijd In deze reeks liepen we drie dingen langs. Wat collageen in je lichaam is: een eiwit van glycine, proline en lysine, gebouwd door je fibroblasten. Hoeveel er gebruikelijk is per dag, en waarom je eiwitvoorziening en de meewerkende vitamines en mineralen daarbij net zo belangrijk zijn als het getal op de verpakking. En wanneer je het het beste inneemt, namelijk 's ochtends, koud en met regelmaat. Die bouwstenen en die meewerkers, die zitten samen in Collagen+ van ScKIN. In dit artikel laat ik zien wat erin zit en hoe je het gebruikt. Wat er in een dagdosering zit Eén maatschep Collagen+ is 17,9 gram. Daarin zit 6000 mg viscollageenpeptiden, aangevuld met de aminozuren L-glutamine, L-lysine en L-arginine. Dat lysine kwam in het eerste artikel al voorbij: het aminozuur voor het wekere bindweefsel en voor elastine. Daarnaast staat er een hele rij meewerkers naast. Vitamine C op 625% van de dagelijkse referentie-inname, zink op 250%, koper op 200%, mangaan op 100%, biotine op 100%, vitamine B3 op 156%, vitamine D3 op 500%, plus magnesium, selenium, calcium en bètacaroteen. Verder zitten er hyaluronzuur, glucosamine (vegetarisch, 1250 mg), chondroïtine, MSM, lactoferrine en plantaardige enzymen in, en een plantenmix met curcumine, groene thee extract, resveratrol, quercetine, bamboe extract, phytoceramiden, lycopeen en astaxanthine. Dat is bij elkaar wat je normaal uit acht tot tien losse verpakkingen zou moeten halen. Waar de erkende bijdragen vandaan komen Hier wil ik open over zijn, want ik vind het belangrijk dat je weet waar een uitspraak op rust. Voor collageen als ingrediënt bestaat geen goedgekeurde Europese gezondheidsclaim. De erkende bijdragen komen van de vitamines en mineralen die ernaast staan, en dat zijn nu net de stoffen die in dit hele verhaal de schakels vormen. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid.2 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en aan het behoud van normale nagels.3 Vitamine B3 draagt bij aan het behoud van een normale huid.4 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel.5 Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.6 Vitamine C, selenium en mangaan helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.7 De plantenmix, de enzymen, het hyaluronzuur, de glucosamine, de chondroïtine, het MSM en de lactoferrine noem ik als onderdeel van de formule. Daar horen geen gezondheidsclaims bij: voor een deel ervan bestaat geen goedgekeurde claim, en voor de kruidenbestanddelen staan de claims nog in afwachting van Europese toelating. Waarom vis en niet rund Iets waar ik bewust voor gekozen heb: het collageen in Collagen+ komt uit vis en niet uit rund. Daar zijn twee redenen voor, en beide kwamen in het tweede artikel al kort langs. De eerste is de opneembaarheid. Viscollageen heeft van nature een lager moleculair gewicht dan rundercollageen, en het is bovendien rijk aan type 1, precies het type dat in je huid, je haar en je nagels zit. De peptiden in deze formule zitten onder de vierduizend Dalton, dus het zijn kleine stukken die je lichaam snel herkent. De tweede reden is Neu5Gc, dat suikerachtige molecuul dat in rundercollageen kan zitten. Mensen maken het zelf niet aan en het menselijk lichaam herkent het als lichaamsvreemd. Bij regelmatige inname kan dat een afweerreactie geven, en dat is nu net wat je niet wilt bij iets wat je elke dag jarenlang neemt. Voor mij is dat doorslaggevend geweest. Hoe je het gebruikt Los één maatschep op in een glas koud water, in sap of in een smoothie. Niet in koffie of thee, want de warmte gaat ten koste van de vitamines en mineralen. Goed doorroeren of even shaken. Collagen+ heeft een tropische smaak, dus in water drinkt het prima weg en in een smoothie valt het nauwelijks op. De ochtend heeft de voorkeur, op een lege maag of bij je ontbijt, om de reden die ik in het derde artikel uitlegde: je fibroblasten werken overdag beter dan 's nachts. Welke hoeveelheid past bij wie De richtlijn die ik aanhoud, is gebaseerd op waar je in het verloop van je eigen aanmaak zit: Tot 30 jaar: een derde maatschep per dag. Meer onderhoud dan opbouw. 30 tot 40 jaar: een halve tot een hele maatschep per dag, afhankelijk van je belasting. Vanaf 40 jaar: een volle maatschep per dag. Sporters en zwaar lichamelijk werk: minimaal een halve maatschep, en bij hogere leeftijd een hele. Zwanger: een halve maatschep. Overleg dit altijd even met je verloskundige of arts. Welke verpakking je nodig hebt Collagen+ is er in twee formaten, en welk formaat handig is hangt gewoon af van je dagelijkse hoeveelheid. De verpakking van 179 gram is prettig om mee te starten of bij een derde maatschep per dag. Bij een halve tot hele maatschep per dag werk je met de verpakking van 535 gram een stuk voordeliger, en die hoef je ook minder vaak te bestellen. Bekijk Collagen+ Nog drie dingen die ik je wil meegeven Zet je eiwitvoorziening ernaast op orde. Een aanvulling doet zijn werk pas goed als de basis staat. Een eiwitbron bij elke maaltijd, en let vooral op je ontbijt. Beweeg. Bindweefsel past zich aan de belasting die het krijgt, en het is voor zijn aan- en afvoer volledig afhankelijk van je lymfestroom. Die lymfe heeft geen eigen pomp en draait op je spieren en je ademhaling. Zitten is dus het enige wat je niet moet doen. Neem de tijd. Ik zeg het in elk artikel van deze reeks, en ik blijf het zeggen: je huid vernieuwt zich in twee- tot vijfhonderd dagen. Geef het minstens drie maanden, en bij een wat hogere leeftijd rustig zes, voordat je terugkijkt. 1 Vitamine C (500 mg, 625% RI) draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. 2 Zink (25 mg, 250% RI) helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid. 3 Biotine (50 mcg, 100% RI) draagt bij aan het behoud van normaal haar en aan het behoud van normale nagels. 4 Vitamine B3 (25 mg, 156% RI) draagt bij aan het behoud van een normale huid. 5 Koper (2 mg, 200% RI) draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel. 6 Mangaan (2 mg, 100% RI) draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel. 7 Vitamine C, selenium en mangaan helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Voor de kruidenbestanddelen in de plantenmix staan de gezondheidsclaims in afwachting van Europese toelating. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte, zwangerschap of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat collageen in je lichaam is Hoeveel collageen per dag is gebruikelijk? Wanneer op de dag neem je collageen?
Erfahren Sie mehr
Wanneer op de dag neem je collageen?
◷ 7 min leestijd We hebben gekeken naar wat collageen is en naar wat gebruikelijke hoeveelheden zijn. Dan blijft er één vraag over die ik bijna dagelijks voorbij zie komen: wanneer op de dag neem je het nu het beste in? Er wordt van alles over geroepen, en het grappige is dat het antwoord veel simpeler is dan de meeste discussies erover. De ochtend heeft mijn voorkeur, en daar is een reden voor Je fibroblasten, de cellen die collageen, elastine en proteoglycanen maken, werken overdag beter dan 's nachts. Dat is geen klein verschil en het is precies de reden dat ik mensen adviseer om hun collageen in de ochtend te nemen. Je biedt het bouwmateriaal dan aan op het moment dat de bouwploeg aan het werk is. Praktisch komt het hierop neer: neem het 's ochtends op een lege maag, of gewoon bij je ontbijt. Beide werkt. Op een lege maag heeft je spijsvertering wat minder te doen en gaat het wat sneller; bij het ontbijt is het makkelijker vol te houden, en dat weegt op de lange termijn zwaarder. Waar je het wel en niet in oplost Dit is de tip waar ik het vaakst op moet wijzen, en hij is belangrijker dan mensen denken. Niet in warme dranken. Dus geen collageen in je koffie of je thee. Het collageen zelf kan er redelijk tegen, maar bij de meeste degelijke formules zitten er vitamines en mineralen bij, en die zijn wel gevoelig voor warmte. Je haalt dan precies de meewerkers onderuit die het bouwmateriaal bruikbaar maken. Zonde. Wel in water, sap of een smoothie. Koud of op kamertemperatuur. Goed doorroeren of even shaken, want een fijn poeder heeft de neiging om te klonteren als je het er te snel in gooit. Ik doe zelf eerst een bodem water in het glas, dan het poeder erbij, dan aanvullen en roeren. Dan heb je er geen werk aan. Combineer het met iets wat vitamine C levert. Vers sinaasappelsap, een kiwi of wat rode paprika erbij in een smoothie. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en zoals je in het eerste artikel las, is het de stof die de helixen aan elkaar laat klikken.1 Zit het al in je formule, dan hoeft dit niet, maar kwaad kan het nooit. Wat als de ochtend gewoon niet lukt En dan de nuance, want ik weet ook hoe een doordeweekse ochtend eruitziet. Kinderen naar school, een trein halen, een vergadering die vroeg begint. Als jouw ochtend gewoon geen ruimte heeft voor dit soort dingen, dan is een vast moment later op de dag beter dan een ochtendmoment dat je de helft van de week overslaat. Regelmaat weegt namelijk zwaarder dan het precieze tijdstip. Je bouwt aan weefsel dat er twee- tot vijfhonderd dagen over doet om zich te vernieuwen. Op die schaal maakt het weinig uit of je het om acht uur of om zes uur neemt, en heel veel uit of je het vijf of zeven dagen per week doet. Hoe je het volhoudt: hang het aan een bestaande gewoonte Wat in de praktijk het beste werkt, is een nieuwe gewoonte vastknopen aan een gewoonte die er al staat. Een paar dingen die ik mensen zie doen en die echt werken: Zet het naast de waterkoker of het koffieapparaat. Je staat daar toch elke ochtend. Zet 's avonds het glas al klaar op het aanrecht, met de maatschep erbij. Dan hoef je 's ochtends niets meer te bedenken. Koppel het aan het moment dat je je tanden poetst, of aan het moment dat je de hond uitlaat. Neem het mee als je een paar dagen weg bent. Een week overslaan is niet erg, maar drie keer per jaar een paar weken achter elkaar wel. Wat ik ook aanraad: houd het de eerste maand bij in je agenda of in een app. Niet omdat je jezelf moet controleren, maar omdat je dan na een maand precies weet of je het werkelijk elke dag deed of dat het er vaker bij inschoot dan je dacht. Een paar dingen die het onderuit halen Er zijn een paar patronen die ik steeds weer terugzie en die zonde zijn van de moeite. Wisselende hoeveelheden De ene dag een hele maatschep, de andere dag de helft, en in het weekend niets. Kies één hoeveelheid en houd die aan. Wil je na een paar maanden veranderen, prima, maar doe dat dan bewust en blijf er weer bij. Veel snelle suikers in dezelfde maaltijd Suikers plakken zich aan eiwitten, en collageen is daar gevoelig voor. Als je je collageen in een glas vol gezoet vruchtensap neemt, werk je jezelf tegen. Een smoothie met wat fruit is prima; een groot glas gezoet sap is een andere zaak. Een gevoelige maag negeren Als je maag er gevoelig op reageert, als je oprispingen krijgt of het ligt zwaar, neem het dan bij een maaltijd in plaats van op een lege maag. Loopt je vertering stroef, dan komt er sowieso minder door van alles wat je binnenkrijgt, en dan is dat het eerste waar je aandacht naartoe zou moeten. Te vroeg conclusies trekken Dit is de grootste. Mensen stoppen na zes weken omdat ze niets merken. Kijk nog even naar die vernieuwingstijden: je huid twee- tot vijfhonderd dagen, een beschadigde gewrichtsband rond de vijfhonderd dagen. Dit is een onderwerp van maanden, niet van weken. Drie vragen die ik hierover steeds krijg Mag het samen met mijn andere supplementen in één glas? In de meeste gevallen wel, en dat scheelt je een hoop gedoe. Waar je op moet letten is temperatuur en niets anders: alles wat je in één glas doet, doe je koud. Neem je daarnaast iets met ijzer, dan is het juist handig om dat samen te doen met iets wat vitamine C levert, want vitamine C bevordert de opname van ijzer in het bloed. Gebruik je medicijnen, overleg dan even met je apotheek over de volgorde, want daar zijn soms wel afspraken over. Moet ik kuren of pauzeren? Nee. Bij collageen is er geen enkele reden om te pauzeren, en pauzeren werkt hier zelfs tegen je. Je bouwt aan weefsel dat er honderden dagen over doet om zich te vernieuwen; steeds stoppen en starten is dan hetzelfde als een muur half optrekken en er dan weer maanden vanaf blijven. Doorlopend gebruik in een hoeveelheid die bij je past, is logischer dan af en toe een intensieve periode. Merk ik er dan niets van in het begin? Wat mensen doorgaans het eerst opmerken zijn de weefsels die het snelst vernieuwen: nagels en haar groeien nu eenmaal sneller dan dat je huid zich volledig vernieuwt. De weefsels die het traagst gaan, je kraakbeen en je banden, zijn de weefsels waar je het langste geduld voor nodig hebt. Zo werkt de volgorde, en het helpt om dat vooraf te weten. Kort samengevat Ochtend heeft de voorkeur, omdat je fibroblasten dan actief zijn. Los het op in water, sap of een smoothie en nooit in iets warms. Combineer het met iets wat vitamine C levert. En als de ochtend structureel niet lukt, kies dan een ander vast moment, want trouw zijn aan je moment is belangrijker dan het moment zelf. In het laatste artikel van deze reeks zet ik alles bij elkaar en laat ik zien hoe dit er in de praktijk uitziet. 1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Zo gebruik je Collagen+, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat collageen in je lichaam is Hoeveel collageen per dag is gebruikelijk? Zo gebruik je Collagen+
Erfahren Sie mehr
Hoeveel collageen per dag is gebruikelijk?
◷ 6 min leestijd In het eerste artikel keken we naar wat collageen in je lichaam eigenlijk is: een eiwit van glycine, proline en lysine, in elkaar gezet door je fibroblasten, met vitamine C, koper, mangaan en zwavel als meewerkers. Dan komt vanzelf de volgende vraag, en die krijg ik echt het vaakst: hoeveel neem je er dan per dag van? Ik ga hem beantwoorden, maar ik begin ergens anders. Want in de praktijk zie ik heel veel mensen zich blindstaren op het getal op de verpakking, terwijl daar meestal niet de winst zit. Begin bij je eiwitvoorziening, niet bij het getal Collageenpeptiden zijn eiwitfragmenten, en je lichaam gebruikt die als bouwmateriaal tussen al het andere eiwit dat je binnenkrijgt. Ik zeg daarom altijd: zorg dat je eiwitvoorziening op peil is via je voeding, dan kan een collageenaanvulling ook echt meedoen. Andersom is het hooguit een druppel in een lege emmer. De vuistregel die ik aanhoud is ongeveer één gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag. Sta je langere tijd onder spanning, herstel je van een blessure of een operatie, of ben je flink aan het bewegen, dan gaat die richting anderhalve gram per kilo. Voor iemand van zeventig kilo is dat dus zeventig gram op een gewone dag, en ruim honderd gram in een zwaardere periode. Praktisch vertaald betekent dat: bij elke maaltijd een eiwitbron. Een ei of vis, vlees of gevogelte, noten, zaden en pitten, peulvruchten, en niet te vergeten gewoon groente. Als je dat drie keer per dag doet plus een tussendoormoment, kom je er meestal. Wat ik veel zie is dat het ontbijt de zwakke plek is: alleen brood met zoet beleg, of alleen fruit, en dan is je eerste eiwitmoment pas rond het middaguur. Wat gebruikelijke hoeveelheden zijn Dan het getal zelf. In onderzoek en in de praktijk wordt met collageenpeptiden meestal gewerkt in een bereik van ongeveer tweeënhalf tot tien gram per dag. Rond de vijf à zes gram is een veelgebruikte dagelijkse hoeveelheid, en dat is dan ook de hoeveelheid die je op de meeste degelijke etiketten terugziet. Daaronder zit weinig logica in doorgaan, en erboven is meer niet automatisch beter. Je lichaam kan een bepaalde hoeveelheid per dag verwerken en inbouwen, en wat je daarboven aanbiedt wordt gewoon als eiwit verbrand. Ik heb liever dat iemand vijf gram per dag neemt en dat een jaar volhoudt, dan tien gram gedurende zes weken. Waar de hoeveelheid wel van afhangt Er zijn een paar dingen die in de praktijk wel degelijk verschil maken in wat er logisch is. Leeftijd Onder de dertig maakt je lichaam zelf nog volop aan. Een kleinere dagelijkse hoeveelheid is dan meer een vorm van onderhoud. Tussen de dertig en de veertig begint de eigen aanmaak af te lopen met een paar procent per jaar, en daar zie je in de praktijk vaak een middenweg. Boven de veertig zie ik meestal dat er voor een volledige dagdosering gekozen wordt. Belasting Bindweefsel past zich aan de belasting die het krijgt. Sport je veel, doe je zwaar lichamelijk werk, ben je zwanger of net bevallen, of ben je aan het opbouwen na een operatie of een blessure? Dan vraagt je lichaam simpelweg meer bouwmateriaal dan in een rustige periode. Dat is niet ingewikkeld, dat is logisch. Wat je verder binnenkrijgt Eet je dagelijks vis, gevogelte, eieren, bouillon van botten en voldoende groente, dan ligt je basis al hoger dan bij iemand die vooral op brood en zuivel draait. De aanvulling die daarbij past, is dus ook anders. Waarom de vorm net zo belangrijk is als de hoeveelheid Een grote hoeveelheid van iets dat je lichaam slecht opneemt, is minder waard dan een kleinere hoeveelheid van iets dat er wel doorheen komt. Daar spelen twee dingen. Het moleculair gewicht. Collageen in zijn hele vorm is een groot molecuul. Gehydrolyseerd collageen is in kleine stukken geknipt, en die peptiden worden veel makkelijker opgenomen. Je ziet dat terug als een Daltonwaarde op het etiket: hoe lager dat getal, hoe kleiner de stukken. Onder de vierduizend Dalton is prettig laag. De herkomst. Collageen is altijd van dierlijke oorsprong, dus vis of rund. Viscollageen heeft van nature een lager moleculair gewicht en is rijk aan type 1, precies het type dat in je huid, haar en nagels zit. Bij rundercollageen speelt nog iets anders mee: daar kan een suikerachtig molecuul in zitten dat Neu5Gc heet. Mensen maken dat zelf niet aan, en het menselijk lichaam herkent het als lichaamsvreemd. Bij regelmatige inname kan dat een afweerreactie geven. Voor mij is dat de reden dat mijn voorkeur altijd naar vis gaat. Ben je vegetarisch of veganistisch? Dan is er geen plantaardig collageen, want het bestaat niet. Dan werk je met de losse aminozuren en met de meewerkende vitamines en mineralen, en dat is een andere route. De meewerkers bepalen wat er met het bouwmateriaal gebeurt Dit vind ik het punt dat het vaakst wordt overgeslagen. Je kunt een vrachtwagen vol bakstenen voor de deur zetten, maar zonder specie en zonder metselaars komt er geen muur. Zo werkt het hier ook. De bouwstenen zijn de aminozuren; de meewerkers zijn de vitamines en mineralen. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel.2 Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.3 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.4 Als een van die schakels ontbreekt, dan stokt het proces, hoeveel bouwmateriaal je ook aanbiedt. En dat verklaart waarom mensen die een kaal collageenpoeder gebruiken soms weinig ervaren: de bakstenen waren er wel, de specie niet. Praktisch: hoe ik het zelf zou aanpakken Zet eerst je eiwitvoorziening op orde: een eiwitbron bij elke maaltijd, ook bij het ontbijt. Kies één vaste dagelijkse hoeveelheid en houd die aan. Wisselen is de grootste verspilling. Kijk niet alleen naar het aantal gram collageen, maar ook naar wat er aan meewerkende vitamines en mineralen naast staat. Drink genoeg. Bindweefsel bestaat voor een groot deel uit water, en de weefsels met het meeste water zijn je tussenwervelschijven en je kraakbeen. Geef het de tijd. Je huid vernieuwt zich in twee- tot vijfhonderd dagen. Dit is geen onderwerp waar je in een maand iets over kunt zeggen. In het volgende artikel ga ik in op het moment van de dag, want daar zit meer logica in dan je zou denken. 1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. 2 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel. 3 Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel. 4 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Zo gebruik je Collagen+, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat collageen in je lichaam is Wanneer op de dag neem je collageen? Zo gebruik je Collagen+
Erfahren Sie mehr
Wat collageen in je lichaam is
◷ 7 min leestijd Collageen is de afgelopen jaren zo'n woord geworden dat je overal tegenkomt, meestal in de hoek van huidverzorging en schoonheid. Dat is jammer, want daarmee maken we het veel kleiner dan het is. Collageen is namelijk gewoon een eiwit, en het is het meest voorkomende eiwit in je hele lichaam. Het zit letterlijk overal waar iets bij elkaar gehouden moet worden. Ik wil je in dit artikel meenemen in wat collageen nu werkelijk is: waar het zit, hoe het gebouwd wordt, wie het maakt en wat het weer afbreekt. Als je dat eenmaal ziet, snap je ook waarom de vragen over hoeveelheid en timing, die ik verderop in deze reeks behandel, zo vaak terugkomen. Collageen is de lijmstof van je lichaam Ik zeg altijd: collageen is de lijmstof. Het geeft structuur en vorm. Je moet je voorstellen dat je lichaam een enorm bouwwerk is en dat collageen het materiaal is waar de dragende delen van gemaakt zijn. Het rekt maar een paar procent, en daarna gaat het stuk. Dat klinkt kwetsbaar, maar het is precies wat je wilt: iets wat je overeind houdt moet juist niet te veel meegeven. Van alle typen collageen die er zijn, is ongeveer negentig procent type 1. En dat type zit in je huid, je haar, je nagels, je gewrichten, je bloedvatwanden, je spieren, de wanden van je organen, je botten, je pezen en je banden. Als je die rij zo achter elkaar ziet staan, begrijp je waarom het onderwerp veel verder reikt dan alleen je gezicht. Hoe een collageenvezel gebouwd wordt Een collageenvezel is een drievoudige helix. Drie strengen die om elkaar heen draaien, net zoals de draden in een touw. En in die strengen zit een vaste regelmaat: op elke derde plek staat glycine, het allerkleinste aminozuur dat er bestaat. Dat is geen toeval. Glycine is zo klein dat de drie strengen strak tegen elkaar aan kunnen draaien, en daar komt de stevigheid vandaan. Ongeveer een derde van je bindweefsel bestaat uit glycine, en dat kan je lichaam gelukkig zelf uit andere aminozuren maken. De twee andere hoofdrolspelers zijn proline en lysine, en die zijn interessanter, want die haal je vooral uit je voeding. Proline zit vooral in de hardere delen: je botten en je kraakbeen. Lysine zit vooral in het wekere bindweefsel, zoals je huid en de zachtere pezen. Lysine is bovendien het belangrijkste aminozuur voor elastine, de vezel die je huid en je bloedvaten laat uitrekken en weer terugveren. Die twee vind je in vlees, gevogelte, vis, eieren en peulvruchten. Daarom zeg ik ook altijd tegen mensen dat een goede eiwitvoorziening de basis is van dit hele verhaal. Als je lichaam de bouwstenen niet aangeboden krijgt, valt er weinig te bouwen. Waarom vitamine C er niet los van te zien is En dan komt er iets bij wat veel mensen niet weten. Proline en lysine moeten in de collageenstreng een bewerking ondergaan die hydroxylatie heet: er wordt een kleine chemische groep aan vastgezet. Die groep is precies de plek waar de drie helixen zich aan elkaar verankeren. Zonder die stap draaien de strengen wel om elkaar heen, maar klikken ze niet vast, en dan is de vezel niet stabiel. Voor die stap is vitamine C nodig. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en vitamine C is van belang voor de vorming van collageen wat belangrijk is voor de botten.1 Dat is geen marketingzin, dat is precies de reactie die ik hierboven beschrijf. Het klassieke voorbeeld hiervan is scheurbuik bij zeelieden vroeger. Als er maanden geen verse groente en fruit aan boord was, ging de opbouw van bindweefsel stroef lopen en begonnen de bloedvaten en het tandvlees het te begeven. Een extreem beeld, en juist daarom zo verhelderend: het laat zien dat vitamine C in dit proces geen bijrol speelt maar een schakel is. Naast vitamine C doen er nog twee meewerkers mee. Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel, en mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.2,3 Verder is er zwavel nodig, want zwavel zorgt voor de trekkracht in het weefsel en methionine voor de stabiliteit. Zwavelhoudende voeding zijn eieren, gevogelte, vis, ui, knoflook en alle koolsoorten. Wie het maakt: de fibroblast De cel die dit werk doet heet de fibroblast. Die maakt drie dingen: collageen, elastine en proteoglycanen. Dat laatste zijn de eiwitten die water vasthouden in je weefsel, en daar kom ik in de andere reeks over bindweefsel uitgebreid op terug. Een detail dat ik zelf heel leuk vind: de fibroblast werkt overdag beter dan 's nachts. Dat is een van de redenen waarom ik in het derde artikel van deze reeks zo'n voorkeur uitspreek voor de ochtend. En wat het weer afbreekt Opbouw en afbraak lopen je hele leven naast elkaar. De afbraakkant wordt gedaan door een enzym met de naam MMP-1, en dat is een nuttig enzym, want oud weefsel moet opgeruimd worden voordat er nieuw voor in de plaats kan. Dat enzym heeft calcium en zink nodig om te werken. Er zijn alleen een paar dingen die de afbraakkant harder laten draaien dan je zou willen: Roken. Sigarettenrook zet het gen voor MMP-1 aan. Je zet dus letterlijk de afbraakmachine harder. Suiker en glycatie. Suikers plakken zich aan eiwitten vast, en collageen is daar een geliefd doelwit voor. Die vezels worden daardoor stugger, breken sneller en verliezen hun steunfunctie. Ik vergelijk het weleens met een appel: net geplukt is die stevig en vol, en na drie weken op de fruitschaal is hij rimpelig en slap geworden. Langdurige spanning. Bij aanhoudende stress maakt je lichaam cortisol, en cortisol haalt eiwitten uit je bindweefsel weg om er brandstof van te maken. Je opbouw komt dan achteraan in de rij te staan. Veel zon. Ultraviolet licht breekt zowel collageen als elastine af. Waarom leeftijd hier meespeelt Vanaf ongeveer je dertigste neemt je eigen aanmaak af met zo'n één tot drie procent per jaar. Tussen je dertigste en je veertigste kan dat oplopen tot een flink verschil. Dat is een normaal verouderingsproces, geen mankement, en het verklaart wel waarom veel mensen rond die leeftijd voor het eerst over dit onderwerp gaan nadenken. Wat je daarbij goed moet weten is hoe traag dit weefsel werkt. Je darmwand vernieuwt zich in een paar dagen, je lever in ongeveer honderd dagen, maar je huid doet er twee- tot vijfhonderd dagen over. Dat komt doordat de huid en het bindweefsel eronder van alle weefsels de minste doorbloeding hebben. Een beschadigde gewrichtsband heeft zelfs zo'n vijfhonderd dagen nodig om weer helemaal opgebouwd te zijn. Dat is denk ik de belangrijkste boodschap van dit artikel. Alles wat met collageen te maken heeft is een kwestie van lange adem. Wie na drie weken conclusies trekt, kijkt te vroeg. Wat je hiermee kunt Even samengevat: collageen is een eiwit dat overal in je lichaam voor structuur zorgt, het wordt gebouwd uit glycine, proline en lysine, en het heeft vitamine C, koper, mangaan en zwavel nodig om echt stabiel te worden. Je fibroblasten maken het overdag, en roken, veel suiker, langdurige spanning en veel zon laten de afbraakkant harder lopen. In het volgende artikel ga ik in op de vraag die ik het vaakst krijg: hoeveel is nu eigenlijk gebruikelijk per dag, en waar hangt dat van af? 1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid en is van belang voor de vorming van collageen wat belangrijk is voor de botten. 2 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel. 3 Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Zo gebruik je Collagen+, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Hoeveel collageen per dag is gebruikelijk? Wanneer op de dag neem je collageen? Zo gebruik je Collagen+
Erfahren Sie mehr
De rol van vitamine K2 naast vitamine D
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat vitamine D in je lichaam doet, en hoe je die vitamine via je huid aanmaakt onder invloed van de zon. Nu wil ik het hebben over een vitamine die daar heel dicht tegenaan ligt, en die je vaak in één adem genoemd hoort worden: vitamine K2. Want D en K2 werken samen, en als je begrijpt hoe, snap je meteen waarom ze zo vaak samen genoemd worden. Eerst even terug naar calcium Om de rol van K2 goed te snappen, moeten we het even over calcium hebben. Calcium is de belangrijkste bouwsteen van je botten en je tanden. Vitamine D zorgt ervoor dat je die calcium goed opneemt uit je voeding, dat weten we uit het vorige artikel. Maar daarmee ben je er nog niet. Want die opgenomen calcium moet vervolgens ook nog op de juiste plek terechtkomen. En daar komt vitamine K2 in beeld. Je kunt K2 zien als een soort verkeersregelaar. K2 helpt om calcium naar de plekken te sturen waar je het wilt hebben, namelijk je botten en je gebit, en weg te houden van plekken waar je het liever niet hebt, zoals de zachte weefsels en je bloedvaten. Vitamine D en K2 hebben dus allebei een eigen taak in hetzelfde verhaal: D zorgt voor de opname, K2 wijst de weg. Waarom D, K2 en calcium een team vormen Vitamine K2, vitamine D3 en calcium werken samen als het gaat om sterke botten. Het is echt teamwork. Je kunt calcium binnenkrijgen, en je kunt vitamine D hebben om het op te nemen, maar zonder de verkeersregelaar erbij mis je een schakel in de keten. En zoals zo vaak in het lichaam geldt: een keten is zo sterk als de zwakste schakel erin. Daarom is het interessant om niet alleen naar één losse stof te kijken, maar naar hoe ze samen hun werk doen. Dat is precies de manier van kijken die ik vanuit de kPNI zo waardevol vind: het gaat om het samenspel. K1 en K2 zijn niet hetzelfde Even een klein zijstapje, want dit zorgt vaak voor verwarring. Vitamine K bestaat in twee vormen: K1 en K2. K1 haal je vooral uit groene bladgroenten, en die vorm speelt een rol bij de bloedstolling. K2 is de vorm waar we het hier over hebben, en die heeft meer met de calciumhuishouding en je botten te maken. Kom je dus ergens vitamine K tegen, dan loont het om even te kijken over welke vorm het gaat. In dit verhaal draait het steeds om K2, de verkeersregelaar voor je calcium. Het is goed om dat onderscheid te kennen, want de twee doen echt iets anders in je lichaam. K2 is vetoplosbaar, en dat heeft gevolgen Net als vitamine D is vitamine K2 een vetoplosbare vitamine. Dat betekent dat je lichaam het beter opneemt als je het samen met wat vet binnenkrijgt, bijvoorbeeld als onderdeel van een maaltijd waar wat gezonde vetten in zitten. Vetoplosbare vitamines op een lege maag nemen is dus niet zo handig. Neem je ze bij het eten, dan komt er veel meer van binnen. Dit geldt trouwens voor de hele groep vetoplosbare vitamines, A, D, E en K. Dat vetoplosbare heeft nog een andere kant. Wie heel vetarm eet, krijgt vaak ook minder van deze vitamines binnen. En mensen die bepaalde cholesterolverlagende medicijnen gebruiken, kunnen daar ook minder K2 door hebben. Gebruik je medicijnen, overleg dan altijd eerst met je arts of therapeut voordat je iets aan je voeding of aanvulling verandert. Waar zit vitamine K2 in? Het fijne van K2 is dat je het gewoon uit voeding kunt halen, en dan vooral uit een paar specifieke hoeken. Denk aan gefermenteerde producten, aan grasgevoerd vlees, aan volle zuivel en kaas, aan eidooier en aan donkergroene bladgroenten. Het zit dus in een deel van je voeding waar veel mensen vandaag de dag wat minder van eten dan vroeger, en dat is precies waarom het handig is om er even bewust bij stil te staan. Een praktische tip: probeer eens per week iets gefermenteerds op je bord te krijgen, en kies wat vaker voor volle zuivel of een stuk kaas in plaats van de magere variant. En laat die eidooier vooral zitten, want juist daar zit de K2 in. Kleine keuzes, maar over de weken opgeteld maken ze verschil in hoe gevarieerd je eet. Wat ik hierbij mooi vind om te zien, is dat je met deze voeding tegelijk aan meer dingen werkt. Grasgevoerd vlees en volle zuivel leveren behalve K2 ook goede vetten, eidooier brengt naast K2 nog een hele reeks andere voedingsstoffen mee, en groene bladgroenten geven je meteen vezels en een berg andere vitamines. Zo werkt voeding vaak: je haalt zelden één stof binnen, maar altijd een heel pakketje tegelijk. En dat is precies waarom variatie belangrijker is dan focussen op dat ene ding. Waarom je D en K2 niet altijd in één product stopt Je ziet vitamine D en K2 soms samen in één product, en soms apart. Daar zit een gedachte achter die de moeite waard is om te snappen. Vitamine D wil je namelijk, afhankelijk van je situatie en de tijd van het jaar, soms wat hoger kunnen doseren. Zit K2 in een vaste verhouding in datzelfde product, dan gaat die verhouding automatisch mee omhoog zodra je meer D neemt, en dat is niet altijd wat je wilt. Door D en K2 los van elkaar te houden, kun je met je vitamine D variëren zonder dat de rest verplicht meebeweegt, en haal je je K2 gewoon uit je voeding of uit een aparte bron. Voor de één is een combinatie prettig, voor de ander juist niet. Het hangt echt af van wat je nodig hebt, en daar kun je advies over inwinnen bij een therapeut. Wat ik je wil meegeven Vitamine K2 is de stille kracht naast vitamine D. Waar D zorgt dat je calcium opneemt, wijst K2 die calcium de weg naar je botten en je gebit. Samen met calcium vormen ze een team dat je botten sterk helpt houden. En je haalt K2 vooral uit gefermenteerde producten, grasgevoerd vlees, zuivel, eidooier en groene groenten. In het volgende artikel duiken we dieper in dat samenspel tussen calcium, vitamine D en je botten. Lees ook Wat vitamine D in je lichaam doet Calcium, vitamine D en je botten De vorm en dosering van Vitamin D+
Erfahren Sie mehr
