ScKIN Journal
Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in wat eczeem eigenlijk is: een huid met een muurtje dat minder goed sluit, waardoor ze sneller vocht verliest en sneller reageert. Nu het praktische deel, want daar heb je in het dagelijks leven het meest aan. Ik loop met je langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie en houd die een paar weken vol, dan weet je ook echt wat werkt. 1. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende zeep halen precies die beschermende vetlaag weg die je juist wilt behouden. Was je huid met lauw water en een milde, zeepvrije reiniging, en boen niet. Dep je huid daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt klein, maar over weken opgeteld scheelt dit echt voor hoe gesloten je huid blijft. 2. Smeer meteen na het wassen Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid, binnen een paar minuten na het wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht alweer verdampt. Zoek naar een verzachtende crème die is bedoeld voor een gevoelige, droge huid, met vetachtige bestanddelen die het muurtje aanvullen. 3. Vermijd de bekende triggers van buitenaf Een gevoelige huid reageert op van alles. Draag het liefst ademende kleding van katoen en laat wol en synthetische stoffen op je blote huid achterwege. Was je kleding met een neutraal, geurvrij middel. En als je weet dat je huid reageert op parfum, huisdieren, stuifmeel of huisstof, probeer die zo veel mogelijk uit de weg te gaan. Elke prikkel die je weglaat, is er een minder waar je huid op hoeft te reageren. 4. Slaap koel en katoenen Een warme kamer en een dekbed dat te dik is, maken jeuk 's nachts erger. Slaap liever in een koele kamer met ademend, katoenen beddengoed. Veel mensen merken dat de nacht net wat rustiger verloopt als het niet te warm is. 5. Doorbreek het krab-kringetje Jeuk doet krabben, en van krabben krijg je weer jeuk. Dat is een lastig kringetje. Het helpt om je huid soepel te houden door regelmatig te verzachten, en om je nagels kort te houden. Merk je dat je zit te friemelen aan een plek, leg dan iets klaar voor je handen, bijvoorbeeld een crème binnen handbereik, zodat je die beweging omleidt. 6. Kies je bad- en douchemomenten bewust Lang en vaak in het water zitten droogt de huid uit. Houd het douchen kort, en als je graag in bad gaat, gebruik dan een verzorgende badolie in plaats van gewone zeep. Er zijn badolien die speciaal voor een droge, gevoelige huid gemaakt zijn en die juist verzachtend werken. 7. Eet ontstekingsverlagend Nu het deel van binnenuit. Wat op je bord ligt, voedt of dempt die sluimerende ontsteking waar ik het in het vorige artikel over had. In mijn werk zie ik dat een paar dingen vaak helpen: minder suiker, minder bewerkte producten, en een tijdje minder zuivel en gluten om te kijken hoe je huid reageert. In de plaats daarvan mag er juist van alles bij. Denk aan veel groente, twee groentemomenten op een dag, soep als lunch, en drie rustige eetmomenten in plaats van de hele dag door happen. 8. Zet goede vetten op je bord Die specie tussen je huidcellen bouw je onder andere op met essentiele vetzuren, en die haal je uit je eten. Vette vis zoals zalm en makreel, walnoten, lijnzaad, olijfolie en avocado zijn daar mooie bronnen van. Een leuk weetje: in de avocado zit een stofje dat een voorloper is van datzelfde filaggrine-eiwit uit het vorige artikel. Elke dag een stukje avocado is dus zo gek nog niet, en je kunt de binnenkant van de schil zelfs even over een droge plek wrijven. 9. Denk aan de mineralen en vitamines uit je voeding Je huid gebruikt bij opbouw en herstel onder andere zink, dat je uit vlees, noten, zaden en schaaldieren haalt. En vitamine A, waar je huid mee gebaat is, zit in oranje en groene groenten. Ik noem ze bewust, want een gevarieerd en kleurrijk bord is geen modewoord maar gewoon de makkelijkste manier om je huid breed te voeden zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 10. Drink verspreid over de dag Je huid staat een beetje achteraan in de rij als het om de vochtverdeling in je lichaam gaat. Dat betekent niet dat je liters moet wegwerken, maar wel dat regelmatig drinken helpt. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen. Je merkt het vooral in periodes met droge binnenlucht van de verwarming, wanneer je huid sowieso meer moeite heeft om haar vocht vast te houden. 11. Wees zuinig met sterke verzorgingsproducten Sterke, actieve verzorgingsproducten kunnen op een rustige huid prima werken, maar op een huid die al gevoelig staat, zijn ze vaak te veel. Gebruik je meerdere van dat soort producten door elkaar, bouw dan af naar een milde routine met zo min mogelijk verschillende stappen. Een gevoelige huid is bijna altijd gebaat bij minder, niet bij meer. Ga eens drie weken terug naar alleen mild reinigen en een verzachtende crème, en niets anders. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. Wordt ze weer rustiger, dan kun je altijd voorzichtig opbouwen. Andersom werkt zelden. 12. Geef spanning en rust echt aandacht Ik zet deze bewust als laatste, want hij wordt het vaakst overgeslagen terwijl hij veel gewicht heeft. Spanning laat zich bij veel mensen zien in de huid. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen, wat yoga. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken. Regelmaat werkt beter dan lengte. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die een aantal weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft namelijk tijd nodig, want een volledige vernieuwingscyclus duurt al gauw enkele weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. Geef het rustig de tijd, dan bouw je iets op dat blijft. In het volgende artikel ga ik dieper in op wat er onder de oppervlakte gebeurt, want als je dat snapt, wordt volhouden een stuk makkelijker. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
Erfahren Sie mehr
Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is
◷ 6 min leestijd Nou, misschien herken je dit wel. Je huid speelt op, je smeert er van alles op om het rustig te krijgen, en toch komt die droge, jeukende plek telkens terug. Je doet je best aan de buitenkant, en toch lijkt het maar niet echt te landen. Dat is best frustrerend, en het is ook precies waarom ik het over eczeem wil hebben zoals ik er vanuit mijn achtergrond naar kijk. Want wat ik in mijn werk als orthomoleculair therapeut steeds terugzie, is dat eczeem bijna nooit alleen een verhaal van de buitenkant is. Je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. In dit eerste artikel neem ik je mee in wat er onder die onrust kan zitten, zodat de rest van deze reeks meer gaat kloppen. Wat eczeem eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen. Eczeem wordt gezien als een niet-infectieuze ontstekingsreactie van de huid. Dat betekent dat er geen bacterie of virus aan de basis staat, maar dat je huid reageert. Die reactie kan getriggerd worden door dingen van buitenaf, zoals parfum, wol of huisstof, en door dingen van binnenuit, zoals spanning of wat je eet. Het is eigenlijk een huid die snel uit balans raakt en daar heel zichtbaar op reageert. Wat vaak vergeten wordt, is dat het bij veel mensen een aanleg is die al vroeg zichtbaar was. Denk aan een gevoelige huid als kind, plekjes in de plooien, de knieholtes of de ellebogen. Bij volwassenen zie je het vaak juist op de handen. Die aanleg zegt iets over hoe je huid is opgebouwd, en dat brengt me bij het belangrijkste stuk van dit artikel. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Om te begrijpen waarom je huid zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Stel je een muurtje voor van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Er is een eiwit dat een sleutelrol speelt in hoe compact dat muurtje is. Dat heet filaggrine. Filaggrine helpt de bovenste hoornlaag stevig en gesloten te houden, en het vormt de bouwstenen voor wat we de natuurlijke vochtvasthouders van de huid noemen. Zo houdt je huid haar water binnen en blijft de zuurgraad zoals die hoort. Best knap eigenlijk, dat je huid dat de hele dag zelf regelt. Bij mensen met eczeem is filaggrine vaak minder actief. Dit is deels genetisch bepaald, en het komt vaker voor dan je zou denken. Als er minder filaggrine wordt aangemaakt, gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze droog en trekkerig aanvoelt. En prikkels van buitenaf, zoals allergenen en irriterende stofjes, komen makkelijker binnen. Je huid staat als het ware een beetje open. Waarom dat zo veel verklaart Als je huid open staat, wordt ze niet alleen droger, maar ook gevoeliger. De zenuwuiteinden in je huid raken sneller geprikkeld, en dat is precies waarom veel mensen jeuk ervaren zonder dat er iets zichtbaars aan de hand is. Die jeuk is vaak 's avonds en 's nachts erger, en krabben maakt het muurtje weer een stukje opener. Zo houd je een kringetje in stand waar je maar moeilijk uitkomt. En hier zit meteen de reden waarom alleen smeren vaak niet genoeg is. Een crème kan de huid aan de buitenkant verzachten, en dat is fijn en zeker zinvol. Maar als het muurtje van binnenuit minder goed sluit, blijft de kern van het verhaal liggen. Je vult als het ware steeds bij aan de buitenkant, terwijl de opbouw zelf aandacht vraagt. Waarom het de ene week erger is dan de andere Iets wat veel mensen met eczeem herkennen, is dat het wisselt. De ene week is je huid redelijk rustig, de andere week speelt alles op, terwijl je niks aan je verzorging veranderd hebt. Dat wisselende is juist veelzeggend. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per periode verschilt, wijst erop dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen: hoe druk je het hebt, hoe je slaapt, waar je in je cyclus zit, wat er die week op je bord lag, en of het koud en droog weer is. Voor je gevoel komt het uit het niets, maar meestal is er wel een samenloop van dingen die je huid net over een grens duwt. Het fijne daaraan is dat je aan veel van die omstandigheden zelf iets kunt doen, en daar gaat het volgende artikel over. Wat er van binnenuit meespeelt In mijn vak kijken we altijd naar het grotere geheel, en er zijn een paar dingen die bij eczeem bijna altijd meespelen. Het eerste is een lage, sluimerende ontsteking in het lichaam. Dingen als veel suiker, veel zuivel, granen, spanning en te weinig rust kunnen die sluimerende ontsteking voeden. Je merkt daar niet direct iets van als een griepgevoel, maar je huid merkt het wel. Het tweede is de opbouw zelf. Je huid wordt continu vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig die uit je voeding komen. Een paar daarvan wil ik hier alvast noemen, want ze komen in deze reeks steeds terug. De vetten tussen je huidcellen, die specie, bouw je onder andere op met essentiele vetzuren. Dat zijn vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken en die je dus echt uit je eten moet halen, bijvoorbeeld uit vette vis, noten en zaden. Daarnaast gebruikt je lichaam mineralen als zink bij het opbouwen en herstellen van huidweefsel, en speelt vitamine A een rol bij het normaal houden van de huid. Dit is voedingsleer, geen wondermiddel: het zijn gewoon stoffen die meedraaien in het dagelijkse werk van je huid. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel: als je eczeem hebt, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is een deel van het verhaal, en een belangrijk deel. Maar het andere deel zit in hoe je huid van binnenuit is opgebouwd en wat je lichaam daarvoor nodig heeft. Juist die twee samen geven je huid de rust waar ze naar zoekt. En bedenk goed: dit is geen defect. Je lichaam doet precies wat het doet, alleen heeft jouw huid van nature wat meer ondersteuning nodig om gesloten te blijven. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die je daar zelf voor kunt doen, en dat zijn er meer dan je waarschijnlijk denkt. Lees ook Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
Erfahren Sie mehr
Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een onrustige huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je huid praat mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Want als je huid als grensgebied fungeert, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt te reageren. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie. In de ene fase van de maand is je huid rustiger, in de andere reageert ze sneller. Veel vrouwen kennen dat patroon wel, maar leggen het verband niet altijd. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. Ook stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke periode zich in je huid kan laten zien. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je darmen, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. En een aantal daarvan heeft een erkende rol als het om je huid gaat. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt het bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid, en vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Ook vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid.1 Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit je voeding haalt. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt, en welke voedingsstoffen daarbij een erkende rol spelen. 1 Zink, vitamine A, vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid; zink en biotine helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Waarom herstel gewoon tijd kost Iets wat in mijn vak steeds terugkomt: herstel is een proces dat je moet toestaan, en waar je lichaam ruimte voor nodig heeft. Je kunt het niet forceren. Als de belasting elke dag hoog is en er nauwelijks momenten van herstel tussen zitten, dan stapelt dat op. Niet dramatisch, maar wel merkbaar. Dat is ook waarom een vakantie vaak zoveel doet. Niet omdat je daar betere producten gebruikt, maar omdat de belasting een paar dagen lager ligt en er meer ruimte is om bij te komen. Dat effect kun je in je gewone weken deels nabootsen door bewust herstelmomenten in te bouwen, hoe kort ook. Wat balans in de praktijk betekent Het woord balans wordt zo vaak gebruikt dat het bijna niks meer zegt. Ik bedoel er iets heel concreets mee: de verhouding tussen wat je van je lichaam vraagt en wat je het teruggeeft. Vraag je veel, dan mag daar ook meer tegenover staan aan slaap, voeding en rust. Dat is geen luxe, dat is gewoon rekenen. In de praktijk zie ik dat mensen vaak precies op één punt scherp zijn, bijvoorbeeld hun voeding, terwijl slaap of spanning al maanden onder druk staan. En dan blijft het resultaat achter, terwijl er hard gewerkt wordt. Juist daarom kijk ik altijd naar het geheel: waar zit bij deze persoon de grootste ruimte om iets te winnen? Dat is bij iedereen anders, en dat is precies waarom standaardadvies vaak tegenvalt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
Erfahren Sie mehr
Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op acne
◷ 7 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar wat er in de huid zelf gebeurt, en naar de rol van insuline en het aantal eetmomenten. Nu gaan we de cirkel wat groter maken, want er zijn drie dingen die daar direct omheen liggen en die elkaar ook nog eens versterken: wat je eet, hoe je slaapt, en hoe je met prikkels omgaat. Ik loop ze met je langs, en bij elk deel geef ik je de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Deel 1: voeding, en dan vooral de vetten Over voeding wordt heel veel geroepen, dus ik houd het bij wat er echt toe doet. En dan begin ik bij een stukje dat vaak wordt overgeslagen: de verhouding tussen je vetten. In je lichaam worden uit vetzuren een soort boodschapperstoffen gemaakt, prostaglandines heten ze. Die regelen best wel wat, waaronder de aanmaak van hormonen en het aan- en uitzetten van ontstekingsprocessen. Er zijn verschillende soorten, en het gaat om de balans daartussen. De ene groep werkt ontstekingsremmend, de andere juist ontstekingsbevorderend. Allebei nodig, maar wel in verhouding. Je moet je dat voorstellen als een lopende band waar grondstoffen op binnenkomen. Wat er aan het eind van die band uitrolt, hangt af van wat je er aan het begin op legt. Leg je vooral verzadigde vetten uit vlees, melk en kaas op die band, dan rolt er een ander eindproduct uit dan wanneer je onverzadigde vetten uit koudgeperste plantaardige oliën, noten, zaden en vette vis aanlevert. Bij een groot deel van de mensen die ik heb gezien, was die verhouding scheefgetrokken naar de verkeerde kant. De essentiële vetzuren, de omega 3-vetzuren voorop, zijn hierbij de bekendste. Essentieel betekent letterlijk dat je lichaam ze niet zelf kan maken, dus je moet ze binnenkrijgen. Vette vis, walnoten, lijnzaad en goede oliën zijn je bronnen. Wat ik praktisch adviseer bij voeding Twee groentemomenten per dag. Niet één, maar twee. Dat kan heel makkelijk: een groene smoothie of soep bij de lunch, en gewoon een flinke portie bij het avondeten. Ik zeg vaak: als je op kleur eet, groen, rood, oranje, paars, dan komt de rest vanzelf goed. Goede vetten bij elke maaltijd. Olijfolie over je groente heen, een handvol pitten en zaden, avocado, en een paar keer per week vette vis. Het mooie is dat vetten je ook helpen om je maaltijd echt af te maken, waardoor je daarna langer doorkomt. Kijk eens naar de zuivel. Melk, kaas, yoghurt en die zoete drinkyoghurts geven een flinke insulinereactie, en dat is precies waar we het in het vorige artikel over hadden. Plantaardige varianten zijn een prima alternatief: kokosyoghurt, amandelyoghurt, amandelmelk, havermelk, kokosmelk. Soja zou ik overslaan, die doet weer wat anders met je hormonen. Let op de verborgen suikers. Alles wat op -ose eindigt op een etiket is een suikervorm. Dat leest een keer wat langzamer, en daarna weet je het. Denk aan vezels. Groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Vezels zorgen dat er beweging blijft in je vertering, en de meeste mensen eten er echt minder van dan ze denken. Deel 2: slaap, want daar gebeurt het herstel Slaap is het onderdeel dat het vaakst wordt weggewuifd, en ik vind dat jammer, want er zit een hoop in. 's Nachts gaat je lichaam in de opruim- en herstelstand. Je huid vernieuwt zich juist dan, cellen worden vervangen, en processen die overdag op een laag pitje stonden krijgen ruimte. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel simpelweg minder tijd. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Daar komt iets bij. Weinig slaap maakt dat je lichaam meer cortisol aanmaakt, het hormoon dat bij spanning hoort. En cortisol kan de talgkliertjes aanzetten. Dus een korte nacht werkt hier langs twee kanten: minder herstel én meer signaal richting de talgklier. Bovendien maakt een korte nacht dat je de volgende dag meer trek hebt in snelle dingen, en daarmee ben je weer terug bij het insulineverhaal uit het vorige artikel. Zo maken die dingen elkaar rond. Wat ik praktisch adviseer bij slaap Vaste tijden, ook in het weekend. Regelmaat doet meer dan lengte. Je lichaam houdt van voorspelbaarheid. Stop met eten een paar uur voor je naar bed gaat. Verteren en inslapen gaan niet goed samen. Dat late toetje of het bakje voor de televisie is vaak precies het momentje dat je nacht onrustiger maakt. Bouw de dag af in plaats van hem af te knippen. Een half uur voor bedtijd de schermen weg, wat lager licht, en dan pas naar boven. Dat is even wennen en het werkt heel goed. Verschoon je kussensloop twee keer per week. Klein en praktisch, maar je ligt er wel elke nacht met je wang op. Deel 3: prikkelverwerking, oftewel hoeveel er op je afkomt En dan het derde stuk, dat ik liever prikkelverwerking noem dan stress. Want stress klinkt alsof je iets naars meemaakt, terwijl het bij de meeste mensen gewoon gaat over de optelsom: werk, telefoon, kinderen, planning, en nooit een moment waarop er even niets is. Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, maakt je lichaam meer cortisol aan, en dat werkt op meerdere plekken tegelijk. Het zet de talgkliertjes aan, het beïnvloedt hoe je met suikers omgaat, en het verandert de manier waarop je afweersysteem reageert. Dat is geen defect, dat is een systeem dat precies doet waar het voor gemaakt is. Alleen was het bedoeld voor korte pieken, niet voor maanden achter elkaar. Wat ik veel terugzie: mensen merken dat hun huid in een vakantieweek anders is dan in een drukke maand, terwijl ze in die vakantie juist minder netjes hun routine volgen. Dan weet je genoeg. Dat zegt iets over rust, niet over producten. Wat ik praktisch adviseer bij prikkels Bouw één moment per dag in waarop je echt niets doet. Geen telefoon erbij. Tien minuten wandelen, of gewoon even rustig ademhalen met je voeten op de grond. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat. Beweeg, maar niet altijd op de toppen. Wandelen, fietsen, iets in de buitenlucht. Zweten is prima, maar elke dag jezelf helemaal leegtrainen terwijl je toch al vol zit werkt averechts. Blijf van je gezicht af. Ik weet dat dit een open deur is, en het is ook echt de belangrijkste. Pulken en knijpen maakt het altijd langer en heftiger, en het is bovendien vaak een gewoonte die met spanning te maken heeft. Leg iets klaar voor je handen, een handcrème bijvoorbeeld, zodat ze wat te doen hebben. Kijk of er iets in je medicijnkastje meespeelt. Sommige middelen, waaronder bepaalde vormen van anticonceptie, kunnen invloed hebben op de huid. Dat is geen reden om zomaar te stoppen, wel een goede vraag voor je huisarts. De stoffen die in deze drie stukken steeds terugkomen Als je die drie onderdelen bij elkaar legt, valt op dat er een paar voedingsstoffen zijn die overal in meedoen. De essentiële vetzuren noemde ik al, die zijn belangrijk omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Daarnaast zijn er twee die in mijn vak bij de huid altijd bovenaan staan: vitamine A en zink. Die zijn betrokken bij de opbouw en het functioneren van de huid, en ze doen bovendien mee in de processen die we hierboven bespraken. Ook vitamine D, vitamine C, vitamine E en selenium komen steeds langs, en magnesium is er eentje die bij spanning en ontspanning een rol speelt. Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn gewoon meewerkers in je lichaam. Cofactoren noemen we dat: stoffen die processen mogelijk maken. En je haalt ze in de eerste plaats uit je eten. Tot slot Wat ik je meegeef: pak niet alles tegelijk. Kies uit dit artikel twee of drie dingen en houd die 4 weken vol. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus geef het die tijd voordat je conclusies trekt. In het volgende artikel ga ik in op de dingen die je zelden hoort, en die toch verrassend vaak meespelen. Denk aan je vertering, je lever, en de fouten die veel mensen aan de buitenkant maken zonder het door te hebben. Lees ook De vergeten oorzaak van acne Wat niemand je vertelt over acne (maar je wél moet weten) Welke voedingsstoffen ik belangrijk vind voor de huid
Erfahren Sie mehr
