◷ 6 min leestijd
In het vorige artikel nam ik je mee in wat energie eigenlijk is: geen kwestie van alleen genoeg slaap, maar van kleine energiefabriekjes in je cellen die met de juiste meewerkers hun werk kunnen doen. Nu het praktische deel, want daar heb je uiteindelijk het meeste aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij aanhoudende vermoeidheid. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie en houd die een paar weken vol.
1. Begin je dag met eiwit in plaats van alleen snelle koolhydraten
Heel veel mensen starten met alleen iets zoets: een cracker met jam, een schaaltje ontbijtgranen, een glas sap. Je bloedsuiker schiet dan omhoog en zakt daarna net zo hard weer weg, en die dip voel je vaak rond een uur of elf. Combineer je koolhydraten met wat eiwit en goede vetten, dan blijft je energie veel gelijkmatiger. Denk aan yoghurt met noten, een ei bij je brood, of havermout met wat zaden erdoor. Zo geef je je energiefabriekjes een stabielere aanvoer om mee te werken.
2. Houd je bloedsuiker rustig door de dag
Datzelfde principe geldt de hele dag. Pieken en dalen in je bloedsuiker kosten energie en geven dat achtbaan-gevoel waarbij je steeds weer even inzakt. Probeer bij elke maaltijd en tussendoortje iets van eiwit of vet te combineren met je koolhydraten. Een appel met een handje walnoten houdt je langer op de been dan een appel alleen. Het is een kleine gewoonte die verrassend veel doet.
3. Eet gevarieerd en kleurrijk, juist groene groente
Je energiefabriekjes hebben een breed pakket aan vitamines en mineralen nodig. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder dat aanbod. Let eens bewust op kleur bij je groenten, en geef groene bladgroente daarbij een vaste plek. Spinazie, boerenkool, snijbiet: juist die donkergroene bladeren zijn van nature een goede bron van magnesium, een van de belangrijkste meewerkers bij energie. Ook noten, zaden, peulvruchten en een stukje pure chocolade leveren magnesium. Zo krijg je het gewoon via je bord binnen.
4. Wees eerlijk over koffie en suiker
Koffie voelt als energie, maar het is eigenlijk geleend. Je leent van later, en dat moet je terugbetalen, meestal precies op het moment dat je het niet kunt gebruiken. Ik zeg niet dat je moet stoppen, maar kijk eens naar je timing. Een kop koffie op een lege maag vroeg in de ochtend werkt vaak averechts. En suiker en alcohol maken dat je lichaam meer van je meewerkers verbruikt, waaronder magnesium. Wat minder van beide geeft je systeem letterlijk meer om mee te werken.
5. Kom in beweging, ook al voelt het tegenstrijdig
Als je moe bent, is bewegen het laatste waar je zin in hebt. Toch zetten je energiefabriekjes juist door beweging een tandje bij. Je hoeft niet naar de sportschool. Een stevige wandeling van twintig minuten, een stukje fietsen, de trap in plaats van de lift. Beweging vraagt even iets van je, maar geeft daarna meer terug dan het kost. Begin klein en bouw rustig op.
6. Pak daglicht in de ochtend
Je energie loopt mee met een ritme, en daglicht is daarvoor het belangrijkste startsein. Ga in de ochtend even naar buiten, ook als het bewolkt is. Dat zet je interne klok goed, en die klok bepaalt mede wanneer je je fit voelt en wanneer je afbouwt richting de avond. Tien minuten buiten met je koffie doet meer dan je denkt.
7. Geef je zenuwstelsel echt even rust
Dit is die "moe maar aan"-stand van het vorige artikel. Als je de hele dag in de hoogste versnelling staat, blijft je systeem aan, ook als je lichaam op is. Bouw daarom bewust een paar rustmomenten in waarop je echt niets doet. Geen telefoon, geen scherm. Een paar minuten rustig ademhalen, even uit het raam staren, een korte wandeling zonder oordopjes. Het gaat niet om de lengte, maar om de regelmaat. Je leert je systeem zo weer dat het ook uit mag.
8. Drink genoeg, verspreid over de dag
Zelfs een beetje uitdroging voel je terug in je energie en je concentratie. Zet een fles water op je bureau en drink een glas bij elke maaltijd. Zo simpel, en het is een van de makkelijkste basisdingen die er zijn. Wacht niet tot je dorst hebt, want dan ben je eigenlijk al te laat.
9. Bewaak je avond
Ik zeg bewust niet "slaap beter", want dat is nou juist zo lastig als je hoofd aan staat. Maar je kunt wel je avond rustiger maken. Dim je licht op tijd, leg je telefoon een half uur voor het slapen weg, en probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan, ook in het weekend. Je geeft je lichaam dan de ruimte om af te schakelen, en dat is precies waar herstel begint.
10. Denk in weken, niet in dagen
Dit is misschien wel de belangrijkste. Je energie herstelt zich niet in één nacht en ook niet in twee dagen. Je lichaam heeft tijd nodig om weer op te bouwen wat er is verbruikt. Kies daarom een paar punten uit dit lijstje, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte, en haak je sneller af.
Een woord over magnesiumrijke voeding
Omdat magnesium in deze reeks zo'n grote rol speelt, geef ik je graag even mee waar je het van nature in vindt, zodat je er bewuster naar kunt grijpen. Denk aan donkergroene bladgroente zoals spinazie en boerenkool, aan noten en zaden zoals amandelen en pompoenpitten, aan peulvruchten zoals kikkererwten en linzen, en aan een stukje pure chocolade met een hoog cacaogehalte. Volkoren producten leveren ook een deel. Het aardige is dat dit precies de dingen zijn die in een gevarieerd, kleurrijk eetpatroon vanzelf voorbijkomen. Je hoeft er geen lijstjes voor bij te houden, gewoon vaker naar die groene groente en die handvol noten grijpen doet al veel. Houd er wel rekening mee dat veel koffie, suiker en alcohol maken dat je lichaam er sneller doorheen gaat, dus daar valt aan de andere kant ook winst te halen.
Hoe je dit volhoudt
Begin klein. Pak morgen bijvoorbeeld het ontbijt en het ochtenddaglicht, en laat de rest nog even. Als dat een gewoonte is geworden, voeg je iets toe. Zo bouw je rustig een basis op die blijft, in plaats van een strak plan dat je na een week alweer loslaat.
In het volgende artikel duiken we de diepte in. Ik laat je zien wat er nou echt in die energiefabriekjes gebeurt, en waarom magnesium daarbij zo'n sleutelrol speelt. Als je dat eenmaal begrijpt, snap je ook waarom een aantal van deze tips zo goed werkt.
