◷ 7 min leestijd
Als iemand mij vraagt waar een mooie huid begint, dan wijs ik zelden naar de badkamerkast. Ik wijs eigenlijk naar het bord op tafel, en naar wat er daarna in je spijsvertering gebeurt. Binnen de kPNI, het vak waarin ik me heb gespecialiseerd, zeggen we het vaak zo: je huid begint in je spijsvertering. Het klinkt misschien vreemd, want de een zit aan de buitenkant en de ander diep vanbinnen. Maar zodra je begrijpt hoe ze met elkaar praten, ga je je huid met heel andere ogen bekijken.
Je huid en je spijsvertering zijn allebei grensgebied
Je huid is niet zomaar een omhulsel. Ze is een actief orgaan dat de hele dag werkt: vocht binnenhouden, ongewenste dingen buitenhouden, temperatuur regelen. Ze vormt de grens tussen jou en de buitenwereld.
Je spijsvertering doet iets wat daar verrassend veel op lijkt. Alles wat je eet en drinkt komt daar binnen, wordt beoordeeld, afgebroken en deels doorgelaten. Ook dat is een grensgebied, een plek waar je lichaam voortdurend contact maakt met wat van buiten komt. Twee grenzen dus, allebei druk bezig, en allebei afhankelijk van dezelfde bouwstoffen. Dat is precies waarom ze niet los van elkaar te zien zijn.
Het gaat niet om wat je eet, maar om wat je opneemt
Dit is het stuk dat vaak wordt overgeslagen. We denken bij voeding meestal aan wat er op je bord ligt. Maar minstens zo belangrijk is wat je lichaam er daadwerkelijk uit weet te halen. Je kunt de mooiste maaltijd eten, vol groente, goede vetten en eiwitten, en er alsnog weinig uit opnemen als de eerste stap in je spijsvertering niet goed verloopt.
Die eerste stap is je maag, en je maagzuur speelt daarin een grotere rol dan de meeste mensen denken. Maagzuur doet namelijk twee dingen tegelijk. Het is een soort poortwachter die bacteriën uit je voeding onschadelijk maakt voordat ze verderop in je darm komen. En het zet het eerste zetje voor de vertering van eiwitten, en helpt zo om vitaminen en mineralen uit je voeding vrij te maken.
Maak je te weinig maagzuur aan, dan komt de voedselbrij onvoldoende verteerd verder je darm in. Je alvleesklier krijgt dan ook niet het goede signaal om haar verteringsenzymen af te scheiden, waardoor eiwitten, vetten en koolhydraten minder goed worden afgebroken. Het gevolg: waardevolle voedingsstoffen blijven als het ware opgesloten in je eten en worden niet opgenomen. En laat dat precies de stoffen zijn waar je huid dagelijks op draait.
Wat ik mensen daarom vaak meegeef, is heel eenvoudig: begin je ochtend eens met een glas lauw water met een scheut vers citroensap, een kwartier voor het ontbijt. Het is een van die kleine gewoontes die je spijsvertering aan het begin van de dag alvast een zetje geeft. Eet daarnaast rustig, kauw goed en ga niet eten met een hoofd vol spanning, want ook stress heeft invloed op hoe je maag zijn werk doet.
Welke voeding je huid rust geeft
Als je je huid van binnenuit wilt ondersteunen, dan is de basis eigenlijk simpel, al vraagt het wel wat aandacht in de praktijk. Een paar dingen die ik in mijn werk steeds weer zie terugkomen:
- Zet je bord vol groente en kleur. Groente en fruit leveren vezels, en die vezels voeden niet alleen je spijsvertering maar houden je hele systeem in beweging. Veel mensen eten er minder van dan ze zelf denken. Streef naar variatie, van diepgroen tot oranje en rood.
- Kies bewust voor goede vetten. Avocado, olijfolie, en zaden en pitten geven je huid de vetten die ze nodig heeft om soepel te blijven. In een avocado zit bijvoorbeeld een bouwsteen die meehelpt om vocht in de bovenste huidlaag vast te houden. Vetten zijn geen vijand van een mooie huid, ze horen er juist bij.
- Wees rustig met snelle suikers. Frisdrank, koek, maar ook grote glazen vruchtensap laten je bloedsuiker flink pieken. Die pieken geven je lichaam onrust in plaats van rust. Dat betekent niet dat er nooit iets lekkers mag, maar de basis van je dag mag stabiel zijn.
- Merk op hoe je op zuivel reageert. Niet iedereen verdraagt melkproducten even goed. Het loont om er een paar weken bewust op te letten hoe jouw huid en spijsvertering erop reageren, en van daaruit te kiezen wat bij je past.
Dit is geen streng dieet en dat hoeft het ook niet te zijn. Het is meer een manier van eten die je lichaam ruimte geeft, zodat het zijn dagelijkse herstelwerk gewoon kan doen.
De bouwstoffen die je huid uit je voeding haalt
Als je huid herstelt en zichzelf onderhoudt, gebruikt ze daar bepaalde voedingsstoffen voor. Vitaminen en mineralen zijn in je lichaam een soort meewerkers, cofactoren die processen mogelijk maken. Een aantal daarvan heeft een erkende rol als het om je huid gaat, en die haal je in principe gewoon uit je voeding.
De twee die ik als eerste noem zijn vitamine A en zink. In mijn vak gelden dit als de twee belangrijkste voedingsfactoren voor de huid, betrokken bij opbouw, herstel en het dagelijkse functioneren. Vitamine A zit onder meer in eidooier, lever en, als bètacaroteen, in oranje groente zoals wortel en zoete aardappel. Zink haal je uit noten, pitten, peulvruchten en schaaldieren.
Daarnaast is er vitamine C, die je lichaam gebruikt bij de aanmaak van collageen, het stevige eiwit dat je huid steun geeft. Vitamine C zit volop in paprika, citrus, bessen en kiwi. Koper speelt een rol in het bindweefsel van de huid en zit in noten en volkoren producten. En dan zijn er nog biotine, vitamine B2 en vitamine B3, allemaal betrokken bij het behoud van een normale huid, die je vindt in eieren, groene groente, granen en noten.
Zie je waar dit naartoe gaat? Een gevarieerd bord met groente, goede vetten, wat noten en pitten, en voldoende eiwit levert je huid precies de stoffen waar ze op draait. En hoe beter je spijsvertering die stoffen weet vrij te maken en op te nemen, hoe meer je huid er profijt van heeft. Het is één keten, van bord tot huidcel.
Een brede basis, elke dag
In de praktijk merk ik dat het niet altijd lukt om die volle variatie elke dag rond te krijgen. Het leven is druk, en niet iedereen komt aan een bord vol kleur toe.
Welke voedingsstoffen je huid van binnenuit kalmeren, en in welke producten je ze terugvindt, lees je in Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid.
