Zum Inhalt springen

Mit „Ausgezeichnet“ bewertet | Rezensionen lesen

Als 'Uitstekend' beoordeeld  ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Black Friday 20% OFF 

Der ScKIN Club: Jetzt beitreten + 25 Punkte

Bestellung vor 12:00 Uhr, Lieferung am nächsten Werktag*

Kostenloser Versand ab 50 EUR (NL)

ScKIN Journal

Voedingsbronnen van vitamine B6: banaan, kip, zalm, kikkererwten en aardappel.

Waar zit vitamine B6 in? De bronnen op je bord

◷ 6 min leestijd In het eerste deel van deze reeks keken we naar wat vitamine B6 in je lichaam doet: meewerken in je eiwitstofwisseling, in het maken van je neurotransmitters, in methylering, in je bloedaanmaak en in het stabiel houden van je bloedsuiker. Vandaag gaan we naar je bord. Het goede nieuws vooraf: deze vitamine zit in een brede en alledaagse hoek van je voeding. Het is geen stof waar je naar hoeft te zoeken. Wat wel speelt, is dat hij gevoelig is voor bereiding en bewaren, en dat is het deel dat de meeste mensen niet weten. Vis: de rijkste alledaagse bron Vis staat bovenaan in de lijstjes, en haring is daarin de klassieke Nederlandse uitschieter. Daarnaast zijn zalm, makreel, tonijn en forel goede bronnen. Dat sluit mooi aan op mijn vaste advies van twee keer per week vis, waarvan minstens één keer vette vis. Een nieuwe haring in het seizoen, of gewoon een blik makreel of sardines door een salade: dat is in een paar minuten geregeld en levert tegelijk de essentiële vetzuren en een rij mineralen. Gevogelte, vlees en orgaanvlees Kip en kalkoen zijn betrouwbare bronnen, en dat geldt ook voor rundvlees en varkensvlees. Orgaanvlees, met name lever, is in verhouding het rijkst van allemaal. Ik weet dat lever voor veel mensen geen wekelijkse kost is, en dat hoeft ook niet. Af en toe een stukje leverpastei op brood is een prima manier om er iets van mee te pikken. Wat hier meespeelt, is dat vlees en gevogelte tegelijk het eiwit leveren waarvoor je lichaam deze vitamine nodig heeft. Dat gaat dus hand in hand, en dat is geen toeval: in de natuur komen de bouwstenen en hun meewerkers vaak in hetzelfde pakket. Eieren Eieren zijn in bijna elk B-vitamineverhaal een goede basis, en ook hier doen ze mee. Twee eieren bij je ontbijt leveren niet alleen eiwit, maar ook een hele reeks meewerkers die je lichaam nodig heeft om er iets mee te doen. Dat is de reden dat ik een eiwitrijk ontbijt zo vaak aanraad: je krijgt het pakket, niet één onderdeel. Aardappelen: de onverwachte topper Dit verrast bijna iedereen. De aardappel is in Nederland een van de belangrijkste bronnen van deze vitamine, niet omdat het gehalte zo hoog is, maar omdat we er flinke porties van eten. Zo werkt het met voeding: de hoeveelheid op je bord doet net zoveel als het gehalte per honderd gram. Zoete aardappel hoort in hetzelfde rijtje, en die levert er tegelijk de voorlopers van vitamine A bij. Kook aardappelen met de schil en giet het kookwater niet onnodig weg als je er iets mee kunt, want zoals je straks leest, lekt deze vitamine in water. Banaan, peulvruchten, noten en zaden De banaan is wereldwijd de bekendste plantaardige bron, en dat is verdiend. Daarnaast zijn kikkererwten een uitstekende bron, en dat geldt ook voor linzen en andere peulvruchten. Bij de noten en zaden staan pistachenoten bovenaan, gevolgd door zonnebloemzaad, hazelnoten en walnoten. Een handvol gemengde noten per dag is daarmee een van de simpelste gewoonten die er zijn, en je pakt er een hele reeks mineralen bij mee. Groenten en volkoren producten Donkergroene bladgroente zoals spinazie draagt bij, en dat geldt ook voor avocado, paprika en spruiten. Bij de granen zit deze vitamine vooral in de buitenste lagen van de korrel, dus in volkoren producten en in zemelen. Dat is precies het verschil tussen volkoren en wit: bij het wit maken van bloem gaan de buitenste lagen eraf, en daarmee verdwijnt een flink deel van de B-vitaminen. Een snee volkorenbrood en een snee witbrood zijn op dit punt simpelweg niet hetzelfde product. En nu het deel dat niemand weet: bereiding en bewaren Hier wil ik even bij stilstaan, want deze vitamine is van alle B-vitaminen een van de gevoeligste. Hij is wateroplosbaar, dus bij koken in water lekt een deel naar het kookwater. Hij is daarnaast gevoelig voor licht en voor hitte. En bij het bevriezen van groente en fruit gaat er eveneens een deel verloren, soms een kwart tot de helft. Bij het verwerken en bewaren van voedingsmiddelen in de industrie kan dat verlies oplopen. Wat dat praktisch betekent: Stoom of bak je groente liever dan dat je hem gaarkookt, of gebruik het kookwater in je soep of saus. Verse en versgekookte producten leveren meer dan wat lang in een pakje heeft gezeten. Bewaar groente en fruit donker en koel, niet in het volle licht op het aanrecht. Kies volkoren boven wit als het om graanproducten gaat. Rauwkost en vers fruit doen hier het werk dat gekookt eten deels inlevert. Dit is geen reden om alles rauw te gaan eten. Het is wel de reden dat een patroon met veel verse producten op dit punt gewoon meer levert dan een patroon dat voor het grootste deel uit bewaarde en verwerkte producten bestaat. Een dag op je bord, concreet Ontbijt: twee eieren met een snee volkorenbrood, of volle yoghurt met banaan, walnoten en zonnebloemzaad. Lunch: volkorenbrood met kip of kaas en een halve avocado, of een salade met kikkererwten en pistachenoten. Diner: twee keer per week vis, de andere dagen gevogelte, vlees of peulvruchten, met aardappel of zoete aardappel en flink wat groente. Tussendoor: een handvol gemengde noten, of een banaan. Je ziet het: dit is geen bijzonder menu. Het is gewoon eten met verse producten en genoeg eiwit erin. Hoe je dit in je boodschappen vastlegt Wat in de praktijk het beste werkt, is niet een lijst met gehaltes onthouden, maar een paar vaste producten in je kar leggen zodat het vanzelf meeloopt. Ik noem ze de ankers van je week. Een pak eieren, een zak gemengde noten, bananen, een pot kikkererwten, volkorenbrood in plaats van wit, en twee keer vis. Dat zijn zes dingen. Liggen die er, dan is deze vitamine in je week geregeld zonder dat je er verder over nadenkt. En zet er één gewoonte bij die het verschil maakt: eiwit bij je ontbijt. Wat ik veel zie, is dat het avondeten op dit punt wel in orde is en dat de ochtend uit vrijwel alleen snelle koolhydraten bestaat. Twee eieren, volle yoghurt met noten of de restjes van gisteravond: dat is geen dieetregel, dat is gewoon het aanbod verbreden op het moment van de dag waarop je er het meest aan hebt. Wanneer het patroon kwetsbaar wordt Het patroon wordt smaller zonder dat je het van plan was in een paar situaties. Een periode waarin je veel buitenshuis of uit pakjes eet. Een overstap naar vooral snelle koolhydraten en weinig verse groente. Een eetpatroon met veel eiwit maar nauwelijks variatie in de rest. Of simpelweg een drukke maand waarin de boodschappen op de automatische piloot gaan. In het volgende deel kijken we naar de hoeveelheden: wat gebruikelijk is, waarom er bij deze vitamine een bovengrens geldt, en in welke periodes de behoefte groter wordt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine B6 aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat vitamine B6 in je lichaam doet Vitamine B6 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let Vitamine B6 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Zeewier naast supplementcapsules in een schaaltje.

Jodium aanvullen: waar je op let bij een brede basis

◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat jodium in je lichaam doet, waar het in je voeding zit en wat gebruikelijke hoeveelheden zijn. In dit laatste deel het praktische stuk: hoe je naar aanvullen kijkt en waar je op let als je een brede basis onder je dag wilt leggen. Eerst de korte samenvatting Jodium zit ingebouwd in je schildklierhormoon: vier atomen in de voorraadvorm, drie in de actieve vorm. Je schildklier heeft er een actieve pomp voor om het uit je bloed naar binnen te halen, en in de klier ligt een voorraad klaar. Daarnaast is dit in de evolutie de eerste beschermende stof van zijn soort, die een elektron weggeeft en daarmee de kwetsbare vetzuren in je celmembranen beschermt. Je bronnen zitten in een smalle hoek: voeding uit de zee, zuivel, eieren, brood met bakkerszout en gejodeerd keukenzout. Valt daar een deel van weg, dan valt er meer weg dan mensen denken. En bij deze stof is meer niet beter, want ook te veel is voor de schildklier een belasting. Waarom een brede basis prettiger werkt dan één losse stof In mijn werk zie ik vaak dat iemand over één stof iets gelezen heeft en daar heel gericht op gaat doseren. Bij jodium is dat juist de minst verstandige route, en dat heeft met de keten te maken. Je moet je zo'n keten voorstellen als een lopende band met meewerkers ernaast, elk met hun eigen onderdeel. Jodium gaat als bouwsteen het hormoon in. Tyrosine uit je eiwit levert het geraamte. Selenium zorgt verderop voor de omschakeling van de voorraadvorm naar de actieve vorm. Zink en vitamine A en D doen mee op het niveau waar het hormoon zijn werk doet. Zet je één meewerker aan een dubbele voorraad, dan gaat de band niet sneller lopen. Hij hapert pas als er iemand in de rij zonder onderdeel zit. Dat fundament leg je in de eerste plaats met je voeding. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, of is je bord op een van de punten uit deel twee smaller geworden, dan kan een dagelijkse aanvulling praktisch zijn. Waar ScKIN Control+ in dit verhaal past Die brede basis is precies waarom we Control+ hebben samengesteld. Per dagdosering van drie tabletten zit er 150 microgram jodium in, uit kelp-extract. Dat is honderd procent van de dagelijkse referentie, dus een nette hoeveelheid en geen veelvoud daarvan. Precies zoals ik het in deel drie uitlegde. Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier en ondersteunt een normale hormoonproductie door de schildklier.1 Jodium draagt bij aan een normale energiestofwisseling en aan een normale concentratie.1 Jodium ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.1 En jodium helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.1 Dat rijtje volgt precies de lijnen die we in deel één bespraken: energie, je hoofd, je zenuwstelsel en je huid, allemaal via datzelfde hormoon. Daarbij zitten de stoffen die in dezelfde keten meewerken er ook in. Selenium is essentieel voor de productie van schildklierhormonen en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.2 Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding en aan een normale concentratie.3 Vitamine A draagt bij aan een normale celdifferentiatie en ondersteunt het immuunsysteem.4 Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.5 Vitamine E helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.6 Verder zitten er vitamine C, vitamine B5, biotine en chroom in, en is de formule aangevuld met MSM, lactoferrine, mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van het geheel. Zie het als een fundament onder je dag. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Control+ Hoe je het gebruikt De dagdosering is drie tabletten. Bouw dat rustig op: de eerste week één tablet per dag, de tweede week twee, en vanaf de derde week drie. Zo geef je je spijsvertering tijd om eraan te wennen, en je merkt beter hoe je lichaam erop reageert. Neem ze bij een maaltijd. Een maaltijd met wat vet en eiwit erbij geeft je lichaam meer gelegenheid om mineralen op te nemen dan een los moment op een lege maag. Voor wie dit niet bedoeld is Dit hoort er eerlijk bij, en bij deze stof wil ik er extra duidelijk over zijn. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, niet voor zwangere vrouwen en niet voor vrouwen die borstvoeding geven. Gebruik je schildkliermedicatie of andere medicijnen, of ben je ziek, overleg dan eerst met een deskundige. Zoals ik in deel drie schreef: bij jodium is de interactie met de schildklier het hele punt, dus die afweging hoort bij iemand die je dossier kent. Waar je op let als je iets anders kiest Kies je voor een ander product, dan zou ik naar vier dingen kijken. Staat de hoeveelheid in microgram op het etiket, of alleen een ingrediëntennaam. Ligt die hoeveelheid in de orde van de dagelijkse referentie, of is het een veelvoud. Komt het uit een bron met een vast gehalte, of uit een zeewierpoeder waarvan de inhoud per oogst verschilt. En zitten de stoffen die in dezelfde keten meewerken erbij, met name selenium. Dat laatste is het punt waarop de meeste losse producten afvallen: ze leveren de bouwsteen zonder de schakel die hem verderop bruikbaar maakt. Tot slot Wat ik je uit deze reeks vooral mee wil geven, is dat deze stof om gestage aanvoer vraagt en niet om pieken. Houd de bronnen in je week, gebruik gewoon gejodeerd zout voor het koken, en kies bij aanvullen voor een nette hoeveelheid in een breed geheel. Een hele fijne dag. 1 Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier, ondersteunt een normale hormoonproductie door de schildklier, draagt bij aan een normale energiestofwisseling en aan een normale concentratie, ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Jodium 150 mcg (100% RI). 2 Selenium is essentieel voor de productie van schildklierhormonen en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Selenium 150 mcg per dagdosering. 3 Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding en aan een normale concentratie. Zink 15 mg (150% RI). 4 Vitamine A draagt bij aan een normale celdifferentiatie en ondersteunt het immuunsysteem. Vitamine A 400 mcg (50% RI). 5 Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Vitamine D3 25 mcg (500% RI). 6 Vitamine E helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Vitamine E 100 mg (833% RI). Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat jodium in je lichaam doet Waar zit jodium in? De bronnen op je bord Jodium per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

Erfahren Sie mehr
Zeewier en een glas melk op een stenen ondergrond.

Jodium per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

◷ 6 min leestijd In de eerste twee delen van deze reeks keken we naar wat jodium in je lichaam doet en waar het in je voeding zit. Vandaag de hoeveelheden. Dit is bij dit mineraal een belangrijk deel, want hier geldt zowel dat te weinig niet werkt als dat te veel een belasting is. Dat maakt het een stof waar je niet lichtzinnig mee omgaat. Alles hieronder is algemene informatie over voeding. Over jouw eigen situatie gaat je arts of een therapeut die je dossier kent. Waar de dagelijkse referentie op staat De Europese dagelijkse referentie-inname voor jodium is 150 microgram voor volwassenen. Dat is weer zo'n hoeveelheid die je niet kunt zien of voelen: honderdvijftig duizendsten van een milligram. En toch is dat genoeg om de hele lijn uit deel één te laten draaien. Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven ligt de behoefte hoger, omdat het hormoon in die periode ook de ontwikkeling van het zenuwstelsel van het kind aanstuurt. Dat is precies de situatie waarin je dit onderwerp niet zelf moet gaan invullen, maar met je verloskundige of arts bespreekt. Waar de bovengrens ligt In Europa is voor volwassenen een bovengrens vastgesteld van 600 microgram per dag, uit alle bronnen bij elkaar. Zet die naast de referentie van 150 en je ziet dat er een factor vier tussen zit. Dat is geen ruime marge. En hier komt het belangrijkste punt van dit artikel. Te veel jodium kan de schildklier net zo goed uit zijn ritme halen als te weinig. Je klier is gebouwd om met een voorraad te werken en met een gestage aanvoer, niet om dagelijks een enorme piek te verwerken. Dat is de reden dat ik niet enthousiast word van kelpcapsules met duizenden microgrammen erin, of van een dagelijkse schep zeewierpoeder waarvan niemand het gehalte heeft gemeten. De rekensom die je niet kunt maken Bij zeewier is het gehalte zo wisselend dat je het niet kunt uitrekenen. Hetzelfde geldt voor kelpproducten waarvan het etiket een gemiddelde noemt. In deel twee schreef ik al dat nori aan de bescheiden kant zit, wakame daarboven en kombu de uitschieter is. Datzelfde verschil zit tussen oogsten, tussen seizoenen en tussen leveranciers. Daarom is mijn lijn bij deze stof simpel. Zorg dat de gewone bronnen uit deel twee met regelmaat op je bord staan, zodat de basis vanzelf meeloopt. Wil je er iets bij nemen, kies dan een product waarvan de hoeveelheid op het etiket staat en in de orde van de dagelijkse referentie ligt. Niet een veelvoud daarvan, en niet uit een bron waarvan de inhoud onvoorspelbaar is. In welke periodes de behoefte verandert Er zijn omstandigheden waarin het verstandig is om bij dit onderwerp stil te staan. Niet omdat er dan iets mis is, maar omdat het aanbod of de vraag verschuift. Bij zwangerschap en bij het geven van borstvoeding, in overleg met je verloskundige of arts. Bij een overstap naar plantaardig eten, waarbij zuivel, eieren en vis in één keer wegvallen. Bij een koolhydraatarm patroon waarin brood grotendeels van het menu verdwijnt. Als je thuis bent overgestapt op zeezout of Himalayazout in plaats van gejodeerd keukenzout. Bij darmaandoeningen of na een ingreep aan je spijsvertering, waarbij de opname anders verloopt. Herken je er twee of drie van, dan is dat reden genoeg om er een keer met iemand naar te kijken die met je mee kan denken. Je waarde laten bepalen Dit mineraal wordt in de praktijk bepaald in urine, omdat je dagelijkse uitscheiding een redelijk beeld geeft van wat er binnenkomt. Dat is iets anders dan een bloedwaarde, en het is ook iets anders dan het bepalen van schildklierhormonen, dat weer een eigen verhaal is. Zo'n uitslag zegt op zichzelf niet veel. Hij zegt pas iets in combinatie met je eetpatroon, met wat er bij je speelt en met wat je verder gebruikt. Wil je het weten, laat het dan aanvragen en uitleggen door iemand die dat totale beeld erbij pakt. Ga er niet zelf op doseren. De stof waar jodium niet zonder kan Nog één verband dat ik graag meegeef, omdat het de rode draad van deze hele reeks is. Jodium zit in het hormoon, en selenium is nodig om de voorraadvorm van dat hormoon om te zetten naar de actieve vorm. Die twee stoffen horen in dit verhaal bij elkaar en komen niet voor niets uit dezelfde hoek van je bord: voeding uit de zee. Dat is de reden dat ik liever naar een geheel kijk dan naar één stof. Een los product met een flinke dosis van deze ene stof lost niets op als de rest van de keten niets te werken heeft. Als je medicatie gebruikt Gebruik je schildkliermedicatie, dan hoort elke toevoeging aan je dag langs je arts of apotheker. Dit is bij jodium geen formaliteit, want juist bij deze stof is de interactie met de schildklier het hele punt. Verander nooit zelf iets aan je medicatie op basis van een artikel, en begin niet op eigen initiatief met hoge doseringen. Hoe ik dit zou samenvatten Zorg voor een gestage aanvoer in plaats van pieken. Houd vis, zuivel, eieren en brood in je week, gebruik gewoon gejodeerd keukenzout voor het koken, en gebruik zeewier als lekker ingrediënt in plaats van als dosering. Wil je aanvullen, kies dan een nette hoeveelheid binnen een breed geheel. In het laatste deel van deze reeks ga ik in op dat laatste punt, en op waar je dan precies op let. Waarom pieken anders werken dan een gestage aanvoer Ik wil nog even stilstaan bij waarom een gestage aanvoer bij deze stof zoveel prettiger werkt dan af en toe een grote hoeveelheid. Dat heeft met de bouw van de klier te maken. Je schildklier is gemaakt om een voorraad aan te leggen en daar rustig uit te leveren. De pomp die het mineraal naar binnen haalt, werkt in een tempo dat daarop is afgestemd. Krijgt die pomp ineens een veelvoud te verwerken, dan reageert de klier daarop door tijdelijk minder hormoon te maken. Dat is een beschermingsmechanisme en op zichzelf netjes geregeld, maar het is niet iets wat je dagelijks wilt uitlokken. Daarom is mijn lijn: liever elke dag een normale hoeveelheid dan twee keer per week een grote. Net zoals je een plant liever elke dag een beetje water geeft dan één keer per week een emmer. Wat je hier zelf mee kunt zonder te rekenen Je hoeft van dit hele artikel geen rekenwerk te maken. Loop gewoon je eigen week eens langs en stel je drie vragen. Staat er twee keer vis of schelpdieren op het menu. Gebruik ik dagelijks zuivel, eieren of brood. En welk zout staat er in mijn keukenkastje. Kun je die drie met ja, dagelijks en gejodeerd beantwoorden, dan loopt het vanzelf mee. Vallen er twee van de drie weg, dan weet je waar je iets kunt aanpassen, en is dat ook het moment om er met iemand naar te laten kijken. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Jodium aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat jodium in je lichaam doet Waar zit jodium in? De bronnen op je bord Jodium aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Voedingsbronnen van jodium: zeewier, witvis, melk en ei.

Waar zit jodium in? De bronnen op je bord

◷ 6 min leestijd In het eerste deel van deze reeks keken we naar wat jodium in je lichaam doet: als bouwsteen van schildklierhormoon, als beschermer van de vetten in je celmembranen, en via dat hormoon in je energiehuishouding, je zenuwstelsel en je huid. Vandaag kijken we naar waar het in je voeding zit. En dat is een opvallend smalle hoek, dus dit is een artikel om echt even te lezen. Voeding uit de zee: de natuurlijke bron Zeewater bevat dit mineraal, en alles wat in de zee leeft, neemt het op. Daarmee is voeding uit de zee de meest natuurlijke bron die er is. Zeevis zoals kabeljauw, schelvis, haring, makreel en zalm levert een stevige bijdrage. Schelpdieren zoals mosselen en oesters eveneens, en die brengen tegelijk zink, koper, ijzer en selenium mee. In deel één bespraken we dat precies dat groepje mineralen hersenselectief is en in dezelfde processen samenwerkt. Dat maakt vis en schelpdieren in dit verhaal het meest complete wat er op je bord kan liggen. Mijn vaste lijn: twee keer per week vis, waarvan minstens één keer vette vis. Niet omdat het moet, maar omdat je er in één keer een heel rijtje stoffen mee binnenhaalt. Zeewier: de rijkste bron, en de meest onvoorspelbare Zeewier is met afstand de rijkste bron die er bestaat, en dat is tegelijk de reden om er bewust mee om te gaan. De verschillen tussen soorten zijn enorm. Nori, het blad waar sushi in gerold wordt, zit aan de bescheiden kant en is goed in te passen in een gewone week. Wakame, het wier uit de miso-soep, zit daarboven. Kombu, het dikke blad dat in Japanse bouillon gebruikt wordt, is de uitschieter en kan zoveel leveren dat je met een enkel gerecht ruim boven de dagelijkse referentie uitkomt. Daarom kook je kombu in de Japanse keuken mee en haal je het er daarna uit. Praktisch: nori en wakame met regelmaat gebruiken is prima en lekker. Gedroogd kelp- of kombupoeder als dagelijkse schep door je eten is iets waar ik niet enthousiast over ben, want je weet niet wat je binnenkrijgt. Zuivel en eieren In Nederland zijn zuivel en eieren voor veel mensen de stilste en grootste bron. Dat komt doordat er in veevoer jodium wordt toegevoegd en doordat de melkwinning met jodiumhoudende reinigingsmiddelen werkt. Melk, yoghurt, kwark en kaas dragen daardoor dagelijks bij, en eieren eveneens. Dat is relevant om te weten op het moment dat je zuivel uit je eetpatroon haalt, bijvoorbeeld bij een overstap naar plantaardig. Dan verdwijnt er een bron die je er niet bewust in had gezet. Plantaardige melkalternatieven bevatten dit mineraal in principe niet, tenzij het is toegevoegd, en dat staat op het pak. Brood met bakkerszout Dit is het punt waar in Nederland het meeste misverstand over bestaat. Aan zout dat bakkers gebruiken, wordt jodium toegevoegd. Daardoor is brood hier jarenlang een van de belangrijkste bronnen geweest, voor veel mensen zonder dat ze het wisten. Wat je dan ook moet weten: dat geldt voor brood, en niet automatisch voor alles wat op brood lijkt. Bij ambachtelijke bakkers, bij speciale broden en bij veel buitenlandse producten wordt niet altijd gejodeerd zout gebruikt. En wie weinig brood eet, bijvoorbeeld in een koolhydraatarm patroon, mist die bron grotendeels. Het zout in je eigen keukenkastje Hier maken heel veel mensen een keuze zonder dat ze beseffen wat de gevolgen zijn. Gewoon gejodeerd keukenzout levert dit mineraal. Zeezout, Himalayazout en fleur de sel in principe niet, of in zulke kleine hoeveelheden dat het niet meetelt. Dat klinkt tegenstrijdig bij een zout dat uit de zee komt, en de reden is simpel: bij het drogen en zuiveren verdwijnt het grootste deel ervan. Dus: ben je overgestapt op zeezout omdat het natuurlijker voelt, eet je weinig brood en nauwelijks zuivel of vis, dan heb je in één beweging drie bronnen uit je dag gehaald. Dat is precies het patroon dat ik in de praktijk regelmatig tegenkom bij mensen die juist heel bewust bezig zijn. Stoffen die de opname in de klier dwarszitten Er zijn plantenstoffen die de opname van dit mineraal in de schildklier in de weg zitten. Je vindt ze in de koolfamilie, dus in boerenkool, broccoli, witte kool, spruiten en bloemkool, en ook in soja, gierst en lijnzaad. Voordat je nu je broccoli laat staan: dat is niet nodig, en ik zou het ook niet doen. Deze stoffen spelen pas een rol bij hele grote hoeveelheden rauwe kool in combinatie met een smalle aanvoer van jodium. Verhitten vermindert het effect aanzienlijk. Een gewone portie gestoomde broccoli naast een bord met voldoende bronnen is geen enkel probleem. Alleen bij liters rauwe koolsmoothies per week is het iets om bij stil te staan, en dan nog is het verstandiger om naar het hele patroon te kijken. Een dag op je bord, concreet Ontbijt: volle yoghurt of kwark met noten en fruit, of twee eieren met een snee brood. Lunch: brood met kaas en een gekookt ei, of een salade met sardines uit blik en een blad nori erbij verkruimeld. Diner: twee keer per week vis of mosselen, de andere dagen vlees, gevogelte of peulvruchten met flink wat groente. In de keuken: gejodeerd keukenzout voor het gewone koken, en je mooie zeezout voor de smaak op het bord. Dat laatste is misschien de makkelijkste aanpassing in dit hele artikel, en bijna niemand denkt eraan. Als je plantaardig eet Zonder vis, zuivel en eieren wordt deze hoek smal. Dan blijven zeewier en gejodeerd zout als bronnen over, plus eventueel verrijkte plantaardige producten. Zeewier is dan echt het antwoord, met de nuance van hierboven: nori en wakame met regelmaat, en voorzichtig met kombu en kelppoeder. Eet je volledig plantaardig, dan is dit een onderwerp om een keer met een therapeut of diëtist langs te lopen in plaats van op gevoel te doen. Niet omdat het niet kan, wel omdat het bij deze stof op bronnen aankomt. In het volgende deel kijken we naar de hoeveelheden: wat gebruikelijk is, waar de bovengrens ligt en in welke periodes de behoefte verandert. Wat bereiding en bewaren doen Tot slot nog iets praktisch over de keuken. Dit mineraal is vluchtiger dan de meeste andere, en dat betekent dat er bij lang en heet bereiden iets van verloren gaat. Bij koken in water verdwijnt een deel naar het kookwater, dus bij een soep of een stoofpot houd je meer over dan wanneer je het water weggooit. Ook bij gejodeerd zout is dat het geval. Strooi je het aan het eind over je gerecht in plaats van het een uur mee te laten koken, dan blijft er meer van bewaard. En bewaar je zout droog en gesloten, want vocht en licht helpen niet mee. Dat is geen reden om anders te gaan koken. Het is wel een reden om gejodeerd zout aan tafel te gebruiken in plaats van alleen in de pan, en om soepen en stoofpotten vaker op het menu te zetten. Dat zijn twee aanpassingen die niets kosten en niemand merkt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Jodium aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat jodium in je lichaam doet Jodium per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let Jodium aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Een glas melk en een schaaltje amandelen.

Vitamine B2 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

◷ 6 min leestijd In de eerste twee delen van deze reeks keken we naar wat vitamine B2 in je lichaam doet en waar hij in je voeding zit. Vandaag de hoeveelheden. Bij deze vitamine is dat een overzichtelijk verhaal, en dat is prettig na alle nuances bij mineralen zoals selenium en jodium. Alles hieronder is algemene informatie over voeding. Over jouw situatie gaat je arts of een therapeut die je dossier kent. Waar de dagelijkse referentie op staat De Europese dagelijkse referentie-inname voor vitamine B2 is 1,4 milligram voor volwassenen. De Gezondheidsraad houdt in Nederland een vergelijkbare orde van grootte aan, met iets andere cijfers voor mannen en vrouwen en voor zwangerschap en het geven van borstvoeding. De meeste mensen in Nederland halen die hoeveelheid, en zuivel doet daar het grootste deel van het werk. Dat is ook de reden dat dit onderwerp in Nederland weinig aandacht krijgt, terwijl het wereldwijd anders is. Zodra zuivel en eieren uit een eetpatroon verdwijnen, verandert het beeld. Waarom je hier niet gauw te veel van binnenkrijgt Deze vitamine is wateroplosbaar, en je lichaam neemt per keer maar een beperkte hoeveelheid op. Wat er daarboven binnenkomt, gaat er gewoon weer uit. Dat is precies die gele urine waarmee ik deel één begon. Voor deze vitamine is dan ook geen bovengrens vastgesteld zoals bij selenium, jodium of vitamine B6. Dat maakt het een van de meest ongecompliceerde vitaminen in het hele rijtje. Dat betekent niet dat hoger beter is, want wat je niet gebruikt heeft geen enkel nut. Het betekent wel dat je er niet voorzichtig over hoeft te doen. Waarom spreiden slimmer is dan stapelen Omdat je lichaam per keer een beperkte hoeveelheid opneemt, heeft het weinig zin om één keer per week een grote dosis te nemen. Een gestage dagelijkse aanvoer sluit beter aan op hoe je lichaam deze stof gebruikt. Dat is bij alle wateroplosbare vitaminen het patroon, en het is de reden dat ik dagelijks een bescheiden hoeveelheid logischer vind dan incidenteel een flinke. Je lichaam werkt in dagen, niet in weken. In welke periodes de behoefte groter wordt Bij een plantaardig eetpatroon zonder zuivel en eieren, zoals in deel twee besproken. Bij veel sport of zwaar fysiek werk, omdat je dan meer energie omzet en dus meer van de dragers uit deel één vraagt. Bij zwangerschap en het geven van borstvoeding, in overleg met je verloskundige of arts. Bij het gebruik van de anticonceptiepil, die de behoefte aan onder meer folaat, magnesium, vitamine B2, B6, B12 en zink groter maakt. Bij regelmatig alcoholgebruik, dat de opname in de weg zit. Bij maag- of darmaandoeningen en na een ingreep aan je spijsvertering, waarbij de opname anders verloopt. Bij het ouder worden, als de hoeveelheid eten vanzelf kleiner wordt terwijl de behoefte niet meedaalt. Herken je er een paar van, dan is dat geen reden om te schrikken. Het is wel handig om het van jezelf te weten. Waarom de behoefte meebeweegt met je energieverbruik Iets wat ik graag uitleg, omdat het logisch is als je het eenmaal ziet. In deel één schreef ik dat de co-enzymen uit deze vitamine elektronen vervoeren in je energiefabriek. Hoe meer energie je omzet, hoe meer ritten er gemaakt worden, en hoe meer je dus van die dragers vraagt. Dat is de reden dat de behoefte aan deze vitamine meebeweegt met hoeveel je eet en hoeveel je doet. Iemand die veel sport en flink eet, zet veel om. Iemand die rustig leeft en weinig eet, zet minder om. De dagelijkse referentie is een gemiddelde over een hele bevolking, en jij bent geen gemiddelde. Daar hoort geen rekenwerk bij. Het is wel een reden om bij een periode van veel sport of zwaar werk niet alleen aan eiwit te denken, maar ook aan de meewerkers die je lichaam nodig heeft om er iets mee te doen. Waar ik bij een etiket naar kijk In supplementen kom je deze vitamine in twee vormen tegen: als riboflavine en als riboflavine-5-fosfaat. Die tweede is de vorm die al een stap verder is, en die je lichaam dus minder bewerking kost. Daar hoort meteen een nuance bij die ik eerlijk wil geven: bij deze vitamine is het verschil tussen de vormen kleiner dan bij vitamine B6 of vitamine B12, omdat de omzetting doorgaans soepel verloopt. Het is een voorkeur, geen noodzaak. Waar ik meer naar kijk, is of de rest van de familie erbij zit. Waarom de familie belangrijker is dan de hoeveelheid Dit is de rode draad van deze reeks. In deel één zag je dat vitamine B2 nodig is om vitamine B6 in zijn actieve vorm te krijgen, dat hij meedoet in de stofwisseling van folaat, en dat hij in dezelfde methyleringsrij staat als zink, magnesium, folaat, B6 en B12. Zo'n rij werkt als een lopende band met meewerkers ernaast, elk met hun eigen onderdeel. Zet je één meewerker aan een dubbele voorraad, dan gaat de band niet sneller lopen. Hij hapert pas op de plek waar iemand zonder onderdeel zit. Dat is precies waarom ik liever naar het geheel kijk dan naar één losse stof in een flinke dosis. Je waarde laten bepalen Deze vitamine is in bloed te bepalen, maar het wordt in de praktijk weinig gedaan, en daar is een goede reden voor: de uitslag zegt vooral iets over wat je de laatste dagen gegeten hebt. Voor een stof die je lichaam nauwelijks opslaat, is zo'n momentopname beperkt bruikbaar. Wil je het weten, bespreek het dan met iemand die je eetpatroon en je verhaal erbij pakt. Ga er niet zelf op doseren aan de hand van één getal. Als je medicatie gebruikt Gebruik je medicatie of ben je ziek, dan hoort elke toevoeging aan je dag langs je arts of apotheker. Dat is ook bij een ongecompliceerde vitamine als deze gewoon de juiste route, want zij hebben het overzicht over je totale medicatie. Hoe ik dit zou samenvatten Zorg voor een gestage dagelijkse aanvoer in plaats van pieken. Houd zuivel, eieren, amandelen, champignons en groene groente in je week. Bewaar die producten donker, want licht kost je hier echt iets. En wil je aanvullen, kies dan een nette hoeveelheid binnen een breed geheel. In het laatste deel van deze reeks ga ik in op dat laatste punt, en op waar je dan precies op let. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine B2 aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat vitamine B2 in je lichaam doet Waar zit vitamine B2 in? De bronnen op je bord Vitamine B2 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Voedingsbronnen van vitamine B2: melk, amandelen, eieren, champignons en spinazie.

Waar zit vitamine B2 in? De bronnen op je bord

◷ 6 min leestijd In het eerste deel van deze reeks keken we naar wat vitamine B2 in je lichaam doet: elektronen vervoeren in je energiefabriek, meedoen in het verbranden van vet, je belangrijkste antioxidant opnieuw opladen, andere vitaminen bruikbaar maken, en meewerken in je huid, je slijmvliezen en je zenuwstelsel. Vandaag gaan we naar je bord. Zuivel: de klassieke hoofdbron Zuivel is in Nederland de belangrijkste bron van deze vitamine. Melk, yoghurt, kwark, kaas en karnemelk dragen er allemaal aan bij, en omdat veel mensen er dagelijks iets van gebruiken, telt dat flink op. Dat is relevant om te weten op het moment dat je zuivel uit je eetpatroon haalt. Bij een overstap naar plantaardig verdwijnt hiermee een bron die je er nooit bewust in had gezet. Plantaardige alternatieven bevatten deze vitamine in principe niet, tenzij hij is toegevoegd, en dat staat op het pak. Eieren en orgaanvlees Eieren zijn in bijna elk B-vitamineverhaal een goede basis, en hier eveneens. Het eigeel levert niet alleen deze vitamine, maar ook een reeks andere meewerkers uit dezelfde familie. Orgaanvlees is de rijkste dierlijke bron die er is, met lever bovenaan. Dat is voor veel mensen geen wekelijkse kost, en dat hoeft ook niet. Af en toe een stukje leverpastei op brood is al iets. Amandelen: de plantaardige uitschieter Bij de noten staat de amandel met afstand bovenaan. Dat is een van de weinige plantaardige bronnen die echt in de buurt van zuivel en eieren komt, en het is een makkelijke om in te bouwen. Een handvol amandelen per dag, of een flinke eetlepel amandelpasta door je havermout of op je brood. Dat is een gewoonte die je niet vergeet en die bovendien magnesium en vitamine E meebrengt. Champignons en paddenstoelen Champignons zijn in dit verhaal een verrassing, en wel een hele plezierige. Ze leveren een nette hoeveelheid van deze vitamine en zijn bovendien goedkoop en bij iedereen in de supermarkt te vinden. Wat ik mensen vaak aanraad: bak een pak champignons mee door wat je toch al maakt. Door een omelet, door een pastasaus, door een roerbakschotel. Het kost geen extra handeling en het verbreedt je aanbod meteen. Donkergroene bladgroente Spinazie, boerenkool, rucola en andere donkergroene bladgroente dragen bij. Niet in enorme hoeveelheden per portie, maar wel elke dag als je er wat van gebruikt. Mijn praktische tip: houd een zak spinazie in de koeling of in de vriezer en gooi er een handvol door je soep, je saus of je roerei. Door de hitte slinkt het tot bijna niets, en je hebt het aanbod toch verbreed. Vis, vlees en volkoren producten Vis en vlees leveren een gestage bijdrage, en bij de granen geldt weer dat deze vitamine vooral in de buitenste lagen van de korrel zit. Volkoren producten leveren dus meer dan witte, en dat verschil is niet klein. In Nederland worden ontbijtgranen vaak verrijkt met B-vitaminen. Dat is een van de redenen dat veel mensen deze vitamine ongemerkt binnenkrijgen, en ook een van de redenen om de ingrediëntenlijst van een pak te lezen in plaats van af te gaan op de voorkant. En nu de eigenschap die deze vitamine bijzonder maakt Hier wil ik echt even bij stilstaan, want dit is het praktische hart van dit artikel. Vitamine B2 is gevoelig voor licht. Niet een beetje, maar behoorlijk. Het klassieke voorbeeld is melk. Melk in een doorzichtige glazen fles die urenlang in het licht staat, verliest een flink deel van deze vitamine. Dat is precies de reden dat melk tegenwoordig in ondoorzichtige pakken en flessen verkocht wordt, en dat is geen marketing maar gewoon vitaminebehoud. Wat dat voor jouw keuken betekent: Bewaar zuivel in de koelkast en niet in het licht op het aanrecht. Kies melk en yoghurt in ondoorzichtige verpakking boven glas dat in de schappen onder felle lampen staat. Bewaar amandelen, noten en granen donker en gesloten in plaats van in een glazen pot in de zon. Laat groente niet uren in het licht liggen voordat je hem gebruikt. Daarnaast is deze vitamine wateroplosbaar, dus bij koken in water lekt een deel naar het kookwater. Bij soepen en stoofpotten houd je meer over dan wanneer je het water weggooit. Tegen hitte is hij overigens redelijk bestendig, en dat is bij deze vitamine het goede nieuws. Een dag op je bord, concreet Ontbijt: volle yoghurt of kwark met amandelen en fruit, of twee eieren met een snee volkorenbrood. Lunch: volkorenbrood met kaas en een gekookt ei, of een salade met amandelen en een stuk kaas. Diner: vis, vlees, gevogelte of peulvruchten met een pak gebakken champignons en een handvol spinazie erbij. Tussendoor: een handvol amandelen, of een glas melk of karnemelk. Dit is geen bijzonder menu. Het is gewoon eten met zuivel, eieren, noten, champignons en groene groente erin, en dat is precies waar deze vitamine vandaan komt. Als je plantaardig eet Zonder zuivel en eieren wordt deze hoek smaller, en dat is bij deze vitamine echt een punt. Dan worden amandelen, champignons, donkergroene bladgroente, volkoren producten, zonnebloemzaad en peulvruchten je belangrijkste bronnen. Verrijkte plantaardige dranken en verrijkte ontbijtgranen dragen bij, maar alleen als er daadwerkelijk iets is toegevoegd, en dat zie je op de ingrediëntenlijst. Voedingsgist is in deze hoek de grote onbekende. Dat is een gist die niet rijst maar gebruikt wordt om smaak te geven, met een kaasachtige toon, en hij is van nature rijk aan B-vitaminen. Een eetlepel over je pasta, door een saus of over popcorn is een van de simpelste manieren om je aanbod te verbreden. Veel merken voegen er bovendien vitamine B12 aan toe, en ook dat staat op het pak. Eet je volledig plantaardig, dan is de hele B-familie een onderwerp om een keer met een therapeut of diëtist langs te lopen in plaats van op gevoel te doen. Niet omdat het niet kan, wel omdat het bij deze vitaminen op bronnen aankomt. Wanneer het patroon kwetsbaar wordt Het patroon wordt smaller zonder dat je het van plan was in een paar situaties. Bij een overstap naar plantaardig eten waarbij zuivel en eieren beide wegvallen. Bij een periode van streng eten. Bij een patroon dat voor het grootste deel uit snelle koolhydraten bestaat. En bij regelmatig alcoholgebruik, dat de opname van deze vitamine in de weg zit. In het volgende deel kijken we naar de hoeveelheden: wat gebruikelijk is, waarom je hier niet gauw te veel van binnenkrijgt, en wanneer de behoefte groter wordt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine B2 aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat vitamine B2 in je lichaam doet Vitamine B2 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let Vitamine B2 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Banaan en kikkererwten naast supplementcapsules.

Vitamine B6 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat vitamine B6 in je lichaam doet, waar hij in je voeding zit en wat gebruikelijke hoeveelheden zijn. In dit laatste deel het praktische stuk: hoe je naar aanvullen kijkt en waar je op let als je een brede basis onder je dag wilt leggen. Eerst de korte samenvatting Vitamine B6 is een cofactor voor meer dan honderdveertig enzymen. De actieve vorm heet P5P. Hij doet mee in je eiwitstofwisseling, in het maken van je neurotransmitters, in methylering, in de opbouw van je rode bloedcellen en in het stabiel houden van je bloedsuiker. En hij houdt de wissel in de tryptofaanroute in de goede stand. Je haalt hem uit vis, gevogelte, vlees, eieren, aardappelen, banaan, peulvruchten, noten, zaden, donkergroene groente en volkoren producten. Hij is gevoelig voor koken, licht en bevriezen, dus verse producten leveren meer dan bewaarde en verwerkte. En voor supplementen geldt in Nederland een maximum van 21 milligram per dagdosering, dus meer is hier niet beter. Waarom een brede basis prettiger werkt dan één losse stof Wat ik in mijn werk het vaakst terugzie, is dat iemand over één vitamine iets gelezen heeft en daar vervolgens heel gericht op gaat doseren. Bij de B-vitaminen werkt dat zelden zoals mensen hopen, en dat heeft met de keten te maken. Stel je weer die lopende band voor met een rij meewerkers ernaast. B6 heeft zijn eigen onderdeel. B2 en magnesium zijn nodig om B6 in de actieve vorm te krijgen. Folaat en B12 staan in dezelfde methyleringsrij. Zink doet mee. Zet je één meewerker aan een dubbele voorraad, dan gaat de band niet sneller lopen. Hij hapert pas op de plek waar iemand zonder onderdeel zit. In mijn vak noemen we dat de zwakke plek in de keten. Dat is de reden dat ik voor een breed fundament ben en niet voor losse hoge doseringen. Dat fundament leg je in de eerste plaats met je voeding: verse producten, genoeg eiwit, kleur op je bord. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een dagelijkse aanvulling praktisch zijn. Waar ScKIN Super Greens+ in dit verhaal past Die brede basis is precies waarvoor we Super Greens+ hebben samengesteld: 89 ingrediënten in één maatschep van tien gram. Daarin zit 5 milligram vitamine B6, en wel in de actieve vorm P5P. Dat is de vorm waar ik in deel drie over schreef: hapklaar voor in de cel, zonder die omzettingsstap ervoor. Vitamine B6 draagt bij aan een normale energiestofwisseling en helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen.1 Vitamine B6 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel en draagt bij aan geestelijke veerkracht.1 Vitamine B6 draagt bij tot de regulering van de hormonale activiteit.1 Vitamine B6 draagt bij aan de vorming van rode bloedcellen.1 En vitamine B6 ondersteunt het immuunsysteem.1 Dat rijtje volgt precies de banen die we in deel één langsliepen. Wat ik hier belangrijker vind dan die ene stof, is wat eromheen staat. Het volledige B-complex zit erin, dus ook de stoffen die B6 nodig heeft en waar B6 mee samenwerkt. Vitamine B2 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.2 Vitamine B12 en folaat doen mee in dezelfde methyleringsrij uit deel één; vitamine B12 draagt bij aan een normale energiestofwisseling.3 Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwstelsel.4 Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding.5 Daarnaast zit het volledige vitaminespectrum van A tot en met K2 erin, aangevuld met mineralen zoals calcium, kalium, koper, mangaan, jodium en chroom, en met een brede mix van groenteëxtracten, algen en planten als onderdeel van de formule. Zie het als een fundament onder je dag. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Super Greens+ Hoe je het gebruikt Eén maatschep van tien gram per dag, geroerd door water of door een smoothie. Veel mensen doen dat in de ochtend, en dat werkt praktisch het makkelijkst omdat je het dan niet vergeet. Neem het bij of rond een maaltijd. Zoals ik in deel twee schreef, geeft een maaltijd met wat vet en eiwit erbij je lichaam meer gelegenheid om voedingsstoffen op te nemen dan een los moment op een lege maag. En begin desgewenst met een halve maatschep in de eerste week, zodat je spijsvertering rustig kan wennen. Waar je op let als je iets anders kiest Kies je voor een ander product, dan zou ik naar vier dingen kijken. Welke vorm van vitamine B6 erin zit, pyridoxine of de actieve P5P. Of de hoeveelheid netjes binnen het Nederlandse maximum van 21 milligram valt, en niet daar tegenaan zit. Of de stoffen die in dezelfde keten meewerken erbij zitten, met name vitamine B2, magnesium, folaat en B12. En of alle hoeveelheden op het etiket staan, want een merk dat dat niet vermeldt, maakt je de vergelijking onmogelijk. Dat laatste is de nuttigste vaardigheid die ik mensen kan meegeven: leer een etiket lezen. Dan ben je van niemands verhaal meer afhankelijk, ook niet van het mijne. Voor wie dit niet bedoeld is Gebruik je medicatie of ben je ziek, overleg dan eerst met een deskundige. Dat geldt bij deze vitamine in het bijzonder vanwege de interacties uit deel drie. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, leg dan eerst aan je verloskundige of arts voor wat je gebruikt. En verander nooit zelf iets aan medicatie op basis van wat je leest. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: deze vitamine is nergens de hoofdrolspeler en overal de meewerker. Zorg dat het aanbod netjes doorloopt, zorg dat de rest van zijn familie er ook is, en laat de rest aan je lichaam. Een hele fijne dag. 1 Vitamine B6 draagt bij aan een normale energiestofwisseling, helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen, ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel, draagt bij aan geestelijke veerkracht, draagt bij tot de regulering van de hormonale activiteit, draagt bij aan de vorming van rode bloedcellen en ondersteunt het immuunsysteem. Vitamine B6 (P5P) 5 mg (357% RI). 2 Vitamine B2 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel. Vitamine B2 4 mg (286% RI). 3 Vitamine B12 draagt bij aan een normale energiestofwisseling. Vitamine B12 100 mcg. 4 Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwstelsel. Magnesium 100 mg (27% RI). 5 Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. Zink 12 mg (120% RI). Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat vitamine B6 in je lichaam doet Waar zit vitamine B6 in? De bronnen op je bord Vitamine B6 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

Erfahren Sie mehr
Een banaan en een schaaltje kikkererwten.

Vitamine B6 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

◷ 6 min leestijd In de eerste twee delen van deze reeks keken we naar wat vitamine B6 in je lichaam doet en waar hij in je voeding zit. Vandaag de hoeveelheden. Bij deze vitamine is dat een belangrijk deel, want hij is de enige B-vitamine waarvoor in Nederland een wettelijk maximum in supplementen geldt. Dat zegt iets, en dat wil ik je eerlijk uitleggen. Alles hieronder is algemene informatie over voeding. Over jouw situatie gaat je arts of een therapeut die je dossier kent. Waar de dagelijkse referentie op staat De Europese dagelijkse referentie-inname voor vitamine B6 is 1,4 milligram voor volwassenen. Dat is de hoeveelheid waarmee je de processen uit deel één gewoon laat draaien. De Gezondheidsraad houdt in Nederland een vergelijkbare orde van grootte aan, met iets andere cijfers voor mannen en vrouwen en voor zwangerschap. En er is een punt dat ik in deel één al aanstipte: de behoefte hangt mede af van hoeveel eiwit je eet. Eet je veel eiwit, dan vraagt je lichaam ook meer van deze meewerker om er iets mee te doen. Waarom er een maximum in supplementen geldt Dit is het stuk waarom dit artikel bestaat. Voor vitamine B6 geldt in Nederland een wettelijk maximum in voedingssupplementen van 21 milligram per dagdosering. Die regel is er niet voor niets. Bij heel hoge doseringen over een langere periode kan deze vitamine de werking van je zenuwen in de handen en voeten beïnvloeden. Dat is een van de weinige voorbeelden van een wateroplosbare vitamine waarbij de hoeveelheid echt uitmaakt, want bij de meeste wateroplosbare vitaminen plas je een overmaat gewoon uit. Ik vertel dit niet om je bang te maken. Je haalt dit nooit uit je voeding, en ook niet uit een breed samengesteld dagelijks product met een nette hoeveelheid erin. Het gaat om losse hoge doseringen die mensen jarenlang op eigen initiatief blijven nemen. Dat is precies wat ik niet aanraad. De vorm doet hier echt iets In deel één schreef ik dat de actieve vorm P5P heet. In supplementen kom je twee vormen tegen: pyridoxine hydrochloride, een vorm die je lichaam eerst moet omzetten, en P5P, de vorm die al actief is. Dat verschil is om twee redenen relevant. De eerste is de omzetting zelf: die gebeurt in je lever met behulp van onder andere vitamine B2 en magnesium, en verloopt bij de een soepeler dan bij de ander. De tweede is dat de actieve vorm zich anders in je lichaam gedraagt. Ik zeg altijd: de actieve vorm is hapklaar voor in de cel, en hij stapelt zich niet op dezelfde manier op. Dat is de reden dat ik in de praktijk voor de actieve vorm kies, in een nette hoeveelheid. Niet omdat het modern klinkt, maar omdat je dan één onzekere stap uit de keten haalt. In welke periodes de behoefte groter wordt Er zijn omstandigheden waarin je lichaam meer van deze vitamine vraagt, of waarin het aanbod kleiner wordt. Bij een eiwitrijk eetpatroon of veel sport, zoals hierboven uitgelegd. Bij het gebruik van de anticonceptiepil, die de behoefte aan onder meer folaat, magnesium, vitamine B2, B6, B12 en zink groter maakt. Bij zwangerschap en het geven van borstvoeding, in overleg met je verloskundige of arts. Bij het ouder worden, als de hoeveelheid eten vanzelf kleiner wordt terwijl de behoefte niet meedaalt. Bij regelmatig alcoholgebruik, dat de omzetting naar de actieve vorm in de weg zit. Bij maag- of darmaandoeningen en na een ingreep aan je spijsvertering, waarbij de opname anders verloopt. Herken je er een paar van, dan is dat geen reden om te schrikken. Het is wel handig om het van jezelf te weten. Combinaties met medicijnen Bij deze vitamine zijn er twee interacties die ik altijd benoem. De eerste: pyridoxine kan de afbraak van levodopa versnellen, een medicijn dat bij de ziekte van Parkinson gebruikt wordt, waardoor dat medicijn minder goed werkt. De tweede: sommige antibiotica zorgen voor lagere hoeveelheden van deze vitamine en van folaat in je lichaam. Gebruik je medicatie, dan hoort elke toevoeging aan je dag daarom langs je arts of apotheker. Dat is geen afschuifzin. Zij hebben het overzicht over je totale medicatie, en dat heb ik vanaf hier niet. Je waarde laten bepalen De actieve vorm is in bloed te bepalen, en dat gebeurt in de praktijk ook. Wat je daarbij moet weten: zo'n uitslag zegt pas iets in samenhang met de rest. Wat je eet, wat je gebruikt, wat er bij je speelt. Een getal zonder dat verhaal eromheen leidt vooral tot verkeerde conclusies. Wil je het weten, laat het dan aanvragen en uitleggen door iemand die dat totale beeld erbij pakt, en ga er zelf niet op doseren. Waarom je dit nooit uit je voeding haalt Om het bovenstaande in verhouding te zetten: de dagelijkse referentie is 1,4 milligram, en het Nederlandse maximum in supplementen ligt op 21 milligram. Dat is vijftien keer zoveel. Uit gewone voeding kom je nooit in die buurt, ook niet als je een week lang elke dag vis, kip, eieren, bananen en volkorenbrood eet. Dat is het punt dat ik in een adviesgesprek altijd maak. Voeding is op dit vlak veilig, en een breed samengesteld dagelijks product met een nette hoeveelheid erin eveneens. Waar het misgaat, is bij losse hoge doseringen die iemand op eigen initiatief jarenlang blijft nemen, vaak omdat er een keer iets over gelezen is en het daarna in de badkamer is blijven staan. Mijn eigen maatstaf is simpel. Weet je niet meer waarom je iets neemt, dan is dat het moment om het te heroverwegen in plaats van het uit gewoonte door te laten lopen. En weet je het wel, dan weet je ook of de hoeveelheid nog past. Waarom ik liever naar de hele B-familie kijk Nog één punt dat de rode draad van deze reeks is. In deel één zag je dat de stoffen die in methylering de hoofdrol spelen een rijtje vormen: zink, magnesium, folaat, vitamine B2, B6, B12, choline en betaïne. En de omzetting van B6 naar de actieve vorm heeft zelf weer B2 en magnesium nodig. Dat is geen pleidooi voor meer. Het is een pleidooi voor samenhang. Eén stof in een flinke dosis, los van de rest, is zelden de slimste zet. In het laatste deel ga ik in op hoe je daar praktisch naar kijkt. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine B6 aanvullen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat vitamine B6 in je lichaam doet Waar zit vitamine B6 in? De bronnen op je bord Vitamine B6 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

Erfahren Sie mehr
Pinda's en volkorenbrood naast supplementcapsules.

Vitamine B3 aanvullen: waar je op let bij een brede basis

◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat vitamine B3 in je lichaam doet, waar hij in je voeding zit en wat gebruikelijke hoeveelheden zijn. In dit laatste deel het praktische stuk: hoe je naar aanvullen kijkt en waar je op let als je een brede basis onder je dag wilt leggen. Eerst de korte samenvatting Vitamine B3 is de bouwsteen voor NAD en NADP, de co-enzymen die in je lichaam bij meer dan tweehonderd enzymen in gebruik zijn. NAD is de belangrijkste drager van elektronen in élke route waarlangs je lichaam energie maakt: bij de afbraak van glucose, in de citroenzuurcyclus en bij het verbranden van vet. NADP is het sluitstuk van je antioxidantennetwerk. NAD is de grondstof van je DNA-reparatieploeg en van de sirtuïnen die onderhoud aansturen. En de hoeveelheid die binnenkomt bepaalt mede hoeveel tryptofaan er die kant op hoeft in plaats van naar serotonine. Je haalt hem uit gevogelte, vis, vlees, pinda's, champignons, volkoren producten en peulvruchten, en deels uit het eiwit in je voeding via tryptofaan. Hij is stabiel bij bereiden en bewaren. En bij de vormen maakt het verschil: de ene geeft een blos, de andere niet. Waarom een brede basis prettiger werkt dan één losse stof Wat ik in mijn werk het vaakst terugzie, is dat iemand over één vitamine iets gelezen heeft en daar vervolgens heel gericht op gaat doseren. Bij deze vitamine is dat extra onlogisch, en wel om een simpele reden: hij is nergens de enige drager. In diezelfde energieketens werkt vitamine B2 naast hem als tweede drager. Vitamine B1 en B5 doen mee bij het binnenlaten van brandstof in de cyclus. Magnesium is nodig bij een flink deel van de stappen waarin ATP ontstaat. En vitamine B6 houdt de wissel in de tryptofaanroute in de goede stand. Zet je één meewerker aan een dubbele voorraad, dan gaat de band niet sneller lopen. Hij hapert pas op de plek waar iemand zonder onderdeel zit. In mijn vak noemen we dat de zwakke plek in de keten. Dat fundament leg je in de eerste plaats met je voeding: genoeg eiwit, volkoren producten, noten, champignons, groente. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, of is je bord op een van de punten uit deel twee smaller geworden, dan kan een dagelijkse aanvulling praktisch zijn. Waar ScKIN Super Greens+ in dit verhaal past Die brede basis is precies waarvoor we Super Greens+ hebben samengesteld: 89 ingrediënten in één maatschep van tien gram. Daarin zit 32 milligram vitamine B3, twee keer de dagelijkse referentie, en in de vorm die die blos uit deel drie niet geeft. Vitamine B3 draagt bij aan een normale energiestofwisseling en helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen.1 Vitamine B3 draagt bij aan een heldere geest en aan de geestelijke veerkracht.1 Vitamine B3 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.1 En vitamine B3 draagt bij aan het behoud van een normale huid en helpt bij het verzorgen van de huid van binnenuit.1 Dat rijtje volgt precies de banen die we in deel één langsliepen. Wat ik hier belangrijker vind dan die ene stof, is wat eromheen staat. Het volledige B-complex zit erin, dus ook de dragers en meewerkers die in dezelfde ketens naast deze vitamine staan. Vitamine B2 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.2 Vitamine B1 draagt bij aan een normale energiestofwisseling.3 Vitamine B5 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt in stress-situaties.4 Vitamine B6 zit erin in de actieve vorm P5P en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.5 Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwstelsel.6 Daarnaast zit het volledige vitaminespectrum van A tot en met K2 erin, aangevuld met mineralen zoals zink, calcium, kalium, koper, mangaan, jodium en chroom, en met een brede mix van groenteëxtracten, algen en planten als onderdeel van de formule. Zie het als een fundament onder je dag. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Super Greens+ Hoe je het gebruikt Eén maatschep van tien gram per dag, geroerd door water of door een smoothie. Veel mensen doen dat in de ochtend, en dat werkt praktisch het makkelijkst omdat je het dan niet vergeet. Neem het bij of rond een maaltijd, want een maaltijd met wat vet en eiwit erbij geeft je lichaam meer gelegenheid om voedingsstoffen op te nemen dan een los moment op een lege maag. En begin desgewenst met een halve maatschep in de eerste week, zodat je spijsvertering rustig kan wennen. Waar je op let als je iets anders kiest Kies je voor een ander product, dan zou ik naar vier dingen kijken. Welke vorm van vitamine B3 erin zit, nicotinezuur of nicotinamide, want dat bepaalt of je die blos krijgt. Of de hoeveelheid in de orde van de dagelijkse referentie ligt en niet in grammen. Of de rest van de B-familie erbij zit, met name B1, B2, B5 en B6, plus magnesium. En of alle hoeveelheden op het etiket staan, want een merk dat dat niet vermeldt, maakt je de vergelijking onmogelijk. Dat laatste is de nuttigste vaardigheid die ik mensen kan meegeven: leer een etiket lezen. Dan ben je van niemands verhaal meer afhankelijk, ook niet van het mijne. Voor wie dit niet bedoeld is Gebruik je medicatie, bijvoorbeeld voor je cholesterol of je bloeddruk, of ben je ziek, overleg dan eerst met een deskundige. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, leg dan aan je verloskundige of arts voor wat je gebruikt. En verander nooit zelf iets aan medicatie op basis van wat je leest. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: dit is de munt waarmee je hele stofwisseling betaalt. Hij zet geen enkel proces in gang, en alle processen stokken zonder hem. Zorg dat het aanbod netjes doorloopt, zorg dat zijn familie er ook is, en laat de rest aan je lichaam. Een hele fijne dag. 1 Vitamine B3 draagt bij aan een normale energiestofwisseling, helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen, draagt bij aan een heldere geest en aan de geestelijke veerkracht, ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel, draagt bij aan het behoud van een normale huid en helpt bij het verzorgen van de huid van binnenuit. Vitamine B3 32 mg (200% RI). 2 Vitamine B2 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel. Vitamine B2 4 mg (286% RI). 3 Vitamine B1 draagt bij aan een normale energiestofwisseling. Vitamine B1 4 mg (364% RI). 4 Vitamine B5 draagt bij aan een normaal energieleverend metabolisme en ondersteunt in stress-situaties. Vitamine B5 10 mg (167% RI). 5 Vitamine B6 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel. Vitamine B6 (P5P) 5 mg (357% RI). 6 Magnesium draagt bij aan een normale werking van spieren en zenuwstelsel. Magnesium 100 mg (27% RI). Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat vitamine B3 in je lichaam doet Waar zit vitamine B3 in? De bronnen op je bord Vitamine B3 per dag: hoeveel is gebruikelijk en waar je op let

Erfahren Sie mehr