◷ 6 min leestijd
In de eerste twee artikelen keken we naar wat een doffe huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar wat er precies in je huid gebeurt. Want dit is waar mijn vak eigenlijk over gaat: niet alleen kijken naar wat je ziet, maar begrijpen wat eronder speelt. En als je dat eenmaal snapt, ga je anders naar je huid kijken.
Je huid is een levend, werkend orgaan
We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is eigenlijk een druk orgaan dat de hele dag aan het werk is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en vernieuwt zichzelf voortdurend. Diep in de huid zitten kleine fabrieken, de fibroblasten, die het stevige netwerk aanmaken dat je huid haar stevigheid en veerkracht geeft. Dat netwerk bestaat vooral uit collageen, een soort lijmstof die structuur geeft.
Interessant om te weten: die fibroblasten werken overdag beter dan 's nachts, en ze hebben de juiste bouwstoffen nodig om hun werk te doen. Zonder goed materiaal maken ze minder mooi netwerk. En een huid met een minder stevig, minder gevuld netwerk oogt eerder vlak en dof.
Waarom een huid haar glans verliest
Er zijn grofweg drie processen die maken dat een huid haar frisse aanblik verliest. In mijn vak noemen we ze oxidatie, glycatie en ontsteking. Dat klinkt technisch, dus laat me ze in gewone taal uitleggen.
Oxidatie: de Pac-Man in je cellen
Ik noemde het in het eerste artikel al even. In je lichaam ontstaan de hele dag door onstabiele deeltjes, vrije radicalen. Je moet je die voorstellen als Pac-Man, die door je cellen heen happen. Een beetje daarvan hoort erbij, maar als het er lange tijd te veel worden, belasten ze de kwaliteit van je huidcellen. Zon, roken, alcohol en spanning zetten er extra veel in gang.
Je lichaam heeft een tegenploeg om die happers af te remmen, en dat zijn de antioxidanten. Een aantal voedingsstoffen speelt daar een erkende rol in. Zo helpt vitamine C de cellen beschermen tegen oxidatieve schade, en helpt bètacaroteen daar eveneens bij.1 Die haal je uit kleurrijke groente en fruit, en dat is precies de reden dat ik altijd hamer op kleur op je bord.
Glycatie: suiker die je huid stugger maakt
Het tweede proces. Als je door de dag heen veel suiker eet, kunnen die suikers zich vastzetten aan de eiwitten van je collageennetwerk. Dat heet glycatie. De soepele, veerkrachtige vezels worden daardoor stugger en stijver, en het netwerk verliest een beetje van zijn vulling. Je moet het je voorstellen als een matras waarvan de veren langzaam vastroesten: het verende, soepele gevoel gaat eruit. Bij je huid zie je dat terug als verlies van glans en veerkracht.
De rol van collageenvorming
Dat collageennetwerk wordt gelukkig steeds opnieuw aangemaakt, en daar heeft je lichaam bepaalde bouwstoffen en meewerkers voor nodig. Een belangrijke meewerker is vitamine C. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Ik noem zulke stoffen altijd cofactoren: ze zijn zelf niet de baksteen, maar zonder hen komt de muur niet omhoog. Je kunt dus wel bouwstoffen aanleveren, maar zonder die cofactoren stokt het werk.
De bouwstoffen die op stofniveau meedoen
Als je inzoomt op welke voedingsstoffen een erkende rol spelen voor de huid, dan zie je dat het er een aantal zijn, en dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Ik zet de belangrijkste even op een rij, in gewone taal.
Vitamine C helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Zink helpt eveneens bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid.2 Biotine helpt een normale huid in stand houden.3 Vitamine B3 draagt bij aan het behoud van een normale huid.4 En bètacaroteen draagt bij aan het behoud van een normale huid.5 Stuk voor stuk geen wondermiddelen, gewoon stoffen die meedraaien in het dagelijkse werk van je lichaam.
Wat me hierbij altijd opvalt: die stoffen komen uit heel verschillende bronnen. Vitamine C uit citrusfruit en paprika, zink uit vlees, noten en zaden, bètacaroteen uit oranje en groene groente, de B-vitamines uit ei en volkoren producten. Eén product op je bord dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, maar gewoon praktisch.
Slaap, herstel en het ritme van je lichaam
En dan is er nog het ritme van je lichaam. De nacht is de tijd waarin je huid herstelt en opruimt. Slaap je een periode kort, dan krijgt dat werk minder ruimte. Ook spanning speelt mee, want als je lang in de hoogste versnelling staat, gaat dat ten koste van herstel. Je ziet dus dat de binnenkant en de buitenkant voortdurend met elkaar in gesprek zijn.
Waarom je dit samen moet bekijken
Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen en cofactoren. Zo geef je die fabrieken in je huid het beste materiaal om mee te werken.
In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat stuk van binnenuit praktisch aanpakt, en welke voedingsstoffen daarbij een erkende rol spelen.
1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade; bètacaroteen draagt bij aan het behoud van een normale huid en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.
2 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid.
3 Biotine helpt een normale huid in stand houden en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.
4 Vitamine B3 draagt bij aan het behoud van een normale huid.
5 Bètacaroteen draagt bij aan het behoud van een normale huid.
