ScKIN Journal
De diepere laag achter sterke nagels
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een nagel is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI om draait: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar samenwerken. En je nagels doen daarin volop mee. Nagel, haar en huid delen dezelfde familie Het helpt om te weten dat je nagels, je haar en de buitenste laag van je huid uit hetzelfde soort materiaal bestaan: keratine, een stevig eiwit. Ze horen eigenlijk bij dezelfde familie. Daarom zie je vaak dat als het met het een wat minder gaat, het met het ander ook meebeweegt. Een periode waarin je haar wat futlozer aanvoelt, valt regelmatig samen met nagels die sneller splijten. Dat is geen toeval, het komt uit dezelfde werkplaats van je lichaam. En die werkplaats werkt met prioriteiten. Als er ergens in je lichaam iets belangrijkers speelt, gaan de bouwstoffen eerst daarheen. Je nagels staan wat dat betreft best achteraan in de rij, want je lichaam ziet ze niet als levensnoodzakelijk. Daarom zijn ze vaak een van de eerste plekken waar je iets terugziet als het aanbod een tijdje smaller is, en een van de latere plekken waar het herstel zichtbaar wordt. Het fundament onder de nagel Een nagel rust op een bedje van bindweefsel, en dat fundament bepaalt mede hoe stevig het geheel staat. Bindweefsel is voor een groot deel opgebouwd uit collageen, een eiwitstructuur die je door je hele lichaam terugvindt: in je huid, je pezen, je bloedvaten en dus ook rond je nagels. Je kunt het zien als het stevige weefsel dat alles op zijn plek houdt. Nu is het aardige dat je lichaam dat collageen zelf aanmaakt, mits het de juiste meewerkers heeft. Vitamine C is er daar een van, want die is betrokken bij de vorming van collageen. In mijn vak omschrijven we vitamine C weleens als een co-enzym voor de aanmaak van bindweefsel. En koper draait mee in het in stand houden van dat bindweefsel. Zo zie je maar dat een sterke nagel eigenlijk een klein teamproject is van meerdere stoffen tegelijk. Bouwstenen en meewerkers, allebei nodig Dit is misschien wel het belangrijkste inzicht uit deze reeks: bouwstenen alleen zijn niet genoeg, en meewerkers alleen ook niet. Je hebt allebei nodig, tegelijk. Je moet je voorstellen dat het keratine en het collageen de stenen zijn, en dat de vitaminen en mineralen de vaklui zijn die die stenen op de juiste plek metselen. Zonder stenen kan de vakman niks, en zonder vakman blijven de stenen op een hoop liggen. Vandaar dat je in de praktijk soms ziet dat iemand heel gericht één ding neemt en er weinig van merkt. Dan ontbreekt er ergens anders in de keten een schakel. Het lichaam werkt nu eenmaal niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen samen meedoen. Een brede basis werkt daarom vaak prettiger dan één stof op zichzelf. De rol van je vertering Er is nog een schakel die vaak wordt overgeslagen, en dat is je vertering. Je kunt de mooiste bouwstoffen eten, maar je hebt er pas iets aan als je lichaam ze ook echt uit je voeding haalt en opneemt. Binnen de kPNI kijken we daarom altijd naar het hele traject: van wat er op je bord ligt, tot hoe goed je het verteert en opneemt. Praktisch betekent dat vooral rustig en goed kauwen, niet te gehaast eten, en gevarieerd eten met genoeg groente en vezels. Het klinkt bijna te simpel, maar het is de eerste stap waardoor de rest überhaupt kan werken. Bouwstoffen die je niet opneemt, komen immers nooit bij je nagels aan. Waarom nagels meebewegen met je hormonale ritme Voor veel vrouwen bewegen huid, haar en nagels mee met de maand en met grotere hormonale fasen, zoals een zwangerschap of de overgang. Dat is een heel normaal patroon en het heeft te maken met hoe je lichaam in verschillende fasen zijn bouwstoffen verdeelt. Het is fijn om dat te herkennen, want dan weet je dat een wat brozere periode er soms gewoon bij hoort en vanzelf weer omslaat. Ik raad vrouwen weleens aan om er een paar maanden losjes op te letten: een woord in een notitie, hoe je nagels aanvoelen. Als je dat naast je ritme legt, zie je vaak een patroon dat je een stuk rustiger maakt. Waarom spanning zich in je nagels laat zien Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, verdeelt je lichaam zijn aandacht en zijn bouwstoffen anders. In zo'n periode gaan de belangrijke, levensnoodzakelijke processen voor, en de opbouw van iets als een nagel schuift dan naar de achtergrond. Dat is precies waarom veel vrouwen merken dat hun nagels in een drukke periode brozer zijn dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie hun routine vaak juist minder netjes volgen. Dat zegt iets. Ik vind het belangrijk om daarbij te zeggen dat dit een heel normaal proces is, geen mankement. Je lichaam doet precies wat het moet doen: het zet zijn middelen in waar ze op dat moment het hardst nodig zijn. Zodra er weer meer rust en ruimte is, krijgen de opbouwende processen vanzelf weer meer aandacht. Daarom is rust nemen niet zweverig, maar gewoon een onderdeel van hoe je aan sterke nagels werkt. De keten die het keratine maakt Even terug naar dat keratine, want daar zit een mooi voorbeeld van samenwerking in. Om van eiwit uit je voeding uiteindelijk een stevige nagel te bouwen, moet je lichaam een hele reeks stappen doorlopen: eiwit afbreken tot bouwstenen, die opnemen, en ze weer opnieuw in elkaar zetten tot keratine. Bij bijna elke stap in die reeks draaien vitaminen en mineralen mee als meewerkers. Je moet je voorstellen dat het een soort lopende band is, waar op verschillende plekken een vakman staat. Valt er ergens een vakman weg, dan ligt de band op dat punt stil, ook al is er genoeg materiaal. Dat verklaart waarom een brede basis zo vaak prettiger werkt dan één losse stof: je houdt de hele band bemand in plaats van op één plek extra materiaal aan te voeren dat verderop toch blijft liggen. Alles samen bekeken Als je alleen naar je nagels kijkt, mis je de helft. De kracht zit in de combinatie: genoeg eiwit als bouwsteen, een brede basis aan vitaminen en mineralen die als meewerkers meedraaien, een vertering die het allemaal opneemt, en een leefstijl die je lichaam de rust geeft om op te bouwen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat stuk van binnenuit praktisch aanpakt, en welke stoffen daarbij een erkende rol spelen voor je nagels en de huid eromheen. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij sterke nagels Wat kun je zélf doen voor sterke nagels? Praktische tips Wat je kunt doen als leefstijl alleen niet genoeg is bij sterke nagels
Erfahren Sie mehrWat kun je zélf doen voor sterke nagels? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat een nagel eigenlijk is en waarom stevigheid van binnenuit wordt opgebouwd. Nu het praktische deel, want daar heb je in het dagelijks leven het meeste aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring echt verschil maken voor sterkere nagels. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie uit en houd die een paar weken vast, want een nagel groeit langzaam en heeft die tijd gewoon nodig. 1. Begin bij je eiwit Je nagels zijn van eiwit gemaakt, dus daar begint het. Probeer bij elke maaltijd een bron van eiwit op je bord te hebben: een ei of wat zuivel bij het ontbijt, vis, kip, peulvruchten of noten bij je lunch en avondeten. Heel veel mensen krijgen 's ochtends en 's middags weinig binnen en halen het pas 's avonds in. Door het te verdelen over de dag geef je je lichaam gelijkmatiger bouwstof om mee te werken. 2. Eet gevarieerd en kleurrijk Naast eiwit heb je een breed palet aan vitaminen en mineralen nodig die als meewerkers meedraaien. De makkelijkste manier om die binnen te krijgen is variëren en op kleur letten bij je groente en fruit: groen, oranje, rood, paars. Zo krijg je vanzelf een breed aanbod binnen zonder dat je met lijsten hoeft te werken. Denk aan bladgroen, paprika, wortel, bessen, en noten en zaden als tussendoortje. 3. Wees zuinig met je handen in het water Dit is een onderschatte, en tegelijk een van de meest praktische. Nagels die de hele dag in en uit water gaan, zetten steeds uit en krimpen weer, en daar worden ze brozer van. Doe afwas en schoonmaakwerk met handschoenen aan, en spoel niet eindeloos onder heet water. Zo simpel, en over weken opgeteld scheelt het echt. 4. Vet je nagelriemen dagelijks in De randjes rond je nagel drogen snel uit, en een droge nagelriem laat de nagel eronder makkelijker splijten aan de rand. Masseer er 's avonds gewoon wat olie of een rijke crème in, bijvoorbeeld terwijl je toch op de bank zit. Het kost een halve minuut en het houdt de basis soepel, precies daar waar de nagel wordt aangemaakt. 5. Geef je nagels af en toe rust Lak en gel kunnen prettig zijn en beschermen zelfs een beetje. Maar een nagel die maandenlang onafgebroken bedekt is, krijgt weinig kans om te ademen. Las eens een periode zonder in, of wissel af. Zo kun je ook beter zien hoe je nagels er eigenlijk zelf voorstaan. 6. Vijl in plaats van knippen, en steeds dezelfde kant op Bij zwakke nagels geeft knippen sneller kleine scheurtjes aan de rand die daarna verder inscheuren. Vijlen is zachter. En vijl rustig van de zijkant naar het midden in plaats van heen en weer te zagen, want dat heen en weer maakt de rand juist rafelig. 7. Drink verspreid over de dag Je nagels en je huid staan achteraan in de rij als het om vochtverdeling gaat. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen, en het komt uiteindelijk ook je nagelriemen ten goede. 8. Let op je bloedsuiker Dit lijkt ver van je nagels af te staan, maar het hangt samen. Een dag vol pieken en dalen door snelle happen vraagt veel van je lichaam, en dat gaat ten koste van rustige, opbouwende processen. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, fruit samen met een handvol walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger en je hele lijf profiteert. 9. Slaap en spanning tellen mee De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en opbouwt. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgen die opbouwende processen minder ruimte, en je nagels horen daarbij. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet. Een korte wandeling zonder telefoon werkt al. 10. Geef het tijd, en kijk pas na een paar weken terug Ik zeg altijd: verwacht van je nagels geen verandering van vandaag op morgen. Een nagel groeit maar langzaam, en het duurt gewoon een aantal maanden voordat een nagel helemaal is doorgeschoven met nieuw materiaal. Kies daarom een paar punten uit dit lijstje, houd ze vol, en beoordeel het effect pas na een aantal weken. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. Let op je poets- en afblijfmomenten Er zijn een paar alledaagse gewoonten die stevige nagels stiekem tegenwerken. Aceton om lak te verwijderen droogt de nagel behoorlijk uit, dus gebruik het met mate en vet daarna je nagelriemen weer in. Ook het gebruik van je nagels als gereedschap, om een sticker los te peuteren of een dopje open te wrikken, geeft precies die kleine scheurtjes aan de rand waar het splijten begint. Ik zeg altijd: je nagels zijn geen schroevendraaier, geef ze dat werk niet. En dan het pulken. Aan een velletje of een loszittende rand trekken voelt bijna onbewust, maar het beschadigt de nagelriem en de rand meer dan je denkt. Een praktische tip die goed werkt: leg iets binnen handbereik voor je handen, zoals een tube handcrème, zodat je even iets anders te doen hebt op het moment dat je merkt dat je zit te friemelen. Wat je van een verstevigende lak wel en niet mag verwachten Een verstevigende lak of een basecoat kan zeker prettig zijn: het beschermt de nagel aan de buitenkant en geeft wat steun tegen splijten op de korte termijn. Zie het als een tijdelijke jas om de nagel heen. Maar het bouwt de nagel niet op, want die opbouw gebeurt van binnenuit aan de basis. Gebruik zo'n lak dus gerust als hulpje, maar reken erop dat de echte stevigheid van je voeding en je leefstijl komt, en van het geduld om een nagel helemaal te laten doorschuiven. Hoe je dit volhoudt Ga niet alles tegelijk veranderen, want dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte, en het is ook lastiger vol te houden. Pak twee of drie dingen die goed in jouw dag passen. Voor de een is dat de handschoenen bij de afwas, voor de ander de olie op de nagelriemen en het ei bij het ontbijt. Klein en constant wint het van groots en kortstondig. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar hoe je nagels, je huid en je bindweefsel met elkaar samenhangen. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij sterke nagels De diepere laag achter sterke nagels Wat je kunt doen als leefstijl alleen niet genoeg is bij sterke nagels
Erfahren Sie mehrWat je lichaam je probeert te vertellen bij zwakke nagels
◷ 6 min leestijd Je kent het vast wel: je nagels doen het maandenlang prima, en dan is er ineens die periode dat ze splijten, meebuigen of aan de randen gaan pluizen. Je hebt niks veranderd, en toch voelen ze anders. Best onhandig, want je weet niet zo goed waar je moet beginnen om ze weer steviger te krijgen. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI zo boeiend vind aan nagels, is dat ze eigenlijk een klein logboek zijn van wat er verderop in je lichaam speelt. Ze groeien langzaam, ze veranderen langzaam, en juist daardoor laten ze vaak een periode zien die al een tijdje achter je ligt. In dit artikel neem ik je mee in wat je nagels je proberen te vertellen. Wat een nagel eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dat maakt de rest een stuk logischer. Een nagel is opgebouwd uit een stevig eiwit dat keratine heet. Datzelfde eiwit zit ook in je haar en in de bovenste laag van je huid. Je moet je voorstellen dat je lichaam dat keratine laagje voor laagje aan de basis van je nagel aanmaakt, en dat de nagel daarna langzaam naar voren schuift. Wat je aan het puntje ziet, is dus weken geleden gemaakt. Dat is meteen het eerste inzicht dat rust geeft. Als je nagels nu wat zwak zijn, zegt dat iets over de omstandigheden van een tijdje terug. En andersom betekent het ook dat verandering tijd kost, gewoon omdat een nagel nu eenmaal traag groeit. Ongeveer een halve week per millimeter, om je een idee te geven. Nagels worden gebouwd, en bouwen kost materiaal Omdat een nagel steeds opnieuw wordt aangemaakt, heeft je lichaam er bouwstoffen voor nodig. En die bouwstoffen komen uit wat je eet en drinkt. Ik vergelijk het weleens met een muur die de hele dag door wordt opgemetseld: zolang er genoeg stenen en genoeg specie zijn, wordt het een stevige muur. Is het aanbod een tijdje smaller, dan merk je dat later terug in hoe stevig het geheel staat. De belangrijkste steen is hier eiwit, want daar is dat keratine van gemaakt. Eiwit lever je aan je lichaam via bijvoorbeeld eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten en zuivel. Heel veel mensen eten door de dag heen minder eiwit dan ze denken, vooral bij het ontbijt en de lunch. En laat dat juist de basis zijn waar je nagels van worden gemaakt. De meewerkers op de achtergrond Alleen bouwstenen zijn niet genoeg. Je lichaam heeft ook een aantal stoffen nodig die het werk mogelijk maken, een soort meewerkers op de achtergrond. In mijn vak noemen we dat cofactoren: vitaminen en mineralen die meedraaien in een proces zonder dat ze zelf de bouwsteen zijn. Zie het als een schakel in een keten. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt de rest, hoeveel bouwstenen je ook aanlevert. Bij nagels spelen er een paar die ik in de praktijk steeds terugzie. Biotine is er daar een van, een B-vitamine die meedoet in het onderhoud van je nagels. Selenium is een mineraal dat hier ook een rol heeft. En zink draait mee in de celdeling, en laat een nagel juist ontstaan door cellen die zich steeds opnieuw delen aan de basis. Ik loop ze in het vierde artikel van deze reeks nog eens rustig langs, met de erkende rol die ze hebben. De laag onder je nagel Er is nog iets wat vaak vergeten wordt, en dat is het bedje waarop je nagel rust. Onder en rondom je nagel zit bindweefsel, en dat bindweefsel heeft eigen bouwstoffen nodig om stevig te blijven. Vitamine C speelt daar een rol in, want die is betrokken bij de vorming van collageen, en collageen is een belangrijk onderdeel van bindweefsel. Koper is ook zo'n meewerker als het om bindweefsel gaat. Ik vind dat een mooi voorbeeld van hoe je lichaam samenwerkt: een sterke nagel is niet alleen de nagel zelf, maar ook een gezond fundament eronder. Net zoals dat een tegel pas mooi strak ligt als de ondergrond goed is. Waarom nagels wisselen met je leven En dan het deel waar ik het in mijn werk het vaakst over heb: je nagels lopen mee met hoe je leeft. Een drukke periode, weinig slaap, veel op de automatische piloot eten, veel handen wassen en schoonmaakmiddelen zonder handschoenen. Dat telt allemaal op. Het is bijna nooit één ding, en dat is eigenlijk goed nieuws, want het betekent dat je op meerdere plekken tegelijk iets kunt doen. Ook je hormonale ritme speelt mee, en het weer trouwens ook. In de winter, met droge binnenlucht van de verwarming, hebben veel mensen brozere nagels dan in de zomer. Dat is een heel normaal patroon en het helpt om het te herkennen, zodat je niet meteen denkt dat er iets mis is. Wat de vorm en de tekening je laten zien Veel vrouwen kijken naar hun nagels en maken zich zorgen over dingen die eigenlijk heel gewoon zijn. Die kleine lengterichels die je bij ouder worden wat duidelijker ziet, horen er bijvoorbeeld gewoon bij. Net zoals dat een boom ringen krijgt, laat een nagel de sporen van de tijd zien. Ook een enkel wit vlekje is meestal niets meer dan een klein stootje van weken geleden, dat langzaam meegroeit naar de rand. Waar ik wel graag naar kijk, is het geheel over een langere periode. Voelen je nagels structureel slap aan, splijten ze laag voor laag, of pluizen ze steeds aan dezelfde rand? Dan is het de moeite waard om naar de bredere situatie te kijken: je voeding, je slaap, je drukte, en hoeveel je je handen in het water hebt. Het is bijna nooit één ding, en juist daarom valt er ook op meerdere plekken tegelijk winst te halen. Waarom een snelle oplossing vaak tegenvalt Ik snap heel goed dat je het liefst binnen een week resultaat wilt zien. Maar omdat een nagel zo langzaam groeit, kan een verandering nu eenmaal pas na een aantal weken aan het puntje zichtbaar worden. Wat je vandaag anders doet, zie je terug in de nagel die over een tijdje is doorgeschoven. Dat klinkt misschien als geduldwerk, en dat is het eigenlijk ook, maar het is wel eerlijk. Zo weet je tenminste dat het effect echt van jouw aanpak komt en niet van een tijdelijk laagje aan de buitenkant. Wat dit voor jou betekent De kern van dit verhaal: als je nagels wat zwak zijn, kijk dan verder dan alleen een verstevigende lak. Die kan prettig zijn, en zeker handig als bescherming. Maar de echte stevigheid wordt van binnenuit gebouwd, uit eiwit als bouwsteen en uit een handjevol vitaminen en mineralen die als meewerkers meedraaien. En uit een leefstijl die je lichaam de rust en het materiaal geeft om dat werk goed te doen. Het fijne is dat je aan bijna al die punten zelf iets kunt doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken voor sterkere nagels. Lees ook Wat kun je zélf doen voor sterke nagels? Praktische tips De diepere laag achter sterke nagels Wat je kunt doen als leefstijl alleen niet genoeg is bij sterke nagels
Erfahren Sie mehrEssentiële vetzuren en waar je ze vandaan haalt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat een droge huid veroorzaakt, wat je er praktisch aan kunt doen, en hoe je huid van binnenuit is opgebouwd. Eén woord kwam daarbij steeds terug: vetten. Je beschermlaag is ervan gemaakt, je celwanden zijn ervan gemaakt, en een deel van die vetten kan je lichaam niet zelf aanmaken. In dit laatste artikel zoom ik in op precies die vetten, de essentiële vetzuren, en op de vraag waar je ze eigenlijk vandaan haalt. Even samenvatten: essentiële vetzuren De meeste vetten kan je lichaam zelf maken. Maar een aantal niet, en die noemen we daarom essentieel. Essentieel betekent hier letterlijk dat je ze via je voeding binnen moet krijgen, omdat je lichaam ze niet uit iets anders kan opbouwen. De bekendste essentiële vetzuren zijn de omega-3 vetzuren, en binnen die groep zijn EPA en DHA de twee die er in het lichaam het meest toe doen. Waarom bijna niemand er genoeg van binnenkrijgt Hier zit de kern. EPA en DHA zitten vooral in vette vis, zoals zalm, makreel, haring en sardines. En de meeste mensen eten simpelweg weinig vette vis. Er bestaat ook een plantaardige omega-3, ALA genaamd, in lijnzaad en walnoten. Dat is prima om te eten, maar je lichaam moet die eerst omzetten naar EPA en DHA, en dat gaat maar heel beperkt. Je kunt dus een tijd netjes lijnzaad door je yoghurt doen en alsnog weinig EPA en DHA binnenkrijgen. En nee, een enkele keer een visje bij de afhaal telt daarbij nauwelijks mee, het gaat om wat je week in week uit gemiddeld op je bord krijgt. Wil je op zeker spelen, dan is een paar keer per week vette vis de meest directe route. Lukt dat in de praktijk niet, dan kan een aanvulling handig zijn. En daar komt Omega+ in beeld. Omega+ van ScKIN als bron van omega-3 Omega+ is een zuivere visolie en daarmee een directe bron van omega-3. Eén dagdosering van twee softgels levert 1000 mg EPA en 750 mg DHA. Dat is een royale hoeveelheid, waar je bij veel andere visolies vier tot zes capsules voor nodig hebt. Zie het niet als vervanging van goede voeding, maar als een manier om je basis aan essentiële vetzuren op peil te houden in periodes waarin het met vis eten gewoon niet lukt. Waar ik bij visolie altijd op let, is zuiverheid. Visolie kan namelijk oxideren, en dan wil je het juist niet meer binnenkrijgen. Omega+ is gemaakt van wild gevangen Alaska Pollock, is MSC gecertificeerd, heeft een totoxwaarde onder de 5, en zit in een softgel van visgelatine. Geen vissmaak, geen oprispingen, gewoon twee softgels bij een maaltijd. Waar omega-3 een erkende rol speelt En dan de vraag die er wettelijk toe doet: waar is van omega-3 nu echt vastgesteld dat het een rol speelt? Dat zijn deze punten, en die hangen aan de vetzuren EPA en DHA zelf. DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie.1 De inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen.1 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart.2 Dat zijn de wettelijk goedgekeurde gezondheidsclaims voor deze vetzuren, en Omega+ levert er ruim de hoeveelheid van die daarvoor nodig is. Het zijn dus geen beloftes die ik verzin, maar de vastgestelde rollen van EPA en DHA in je lichaam. Hoe je Omega+ praktisch inzet Twee softgels per dag, bij voorkeur bij een maaltijd met wat vet erin, want dan neemt je lichaam de vetzuren het prettigst op. Bij je lunch of avondeten dus, niet op een lege maag. Kinderen vanaf zes jaar kunnen met één softgel per dag toe. Wie liever geen capsule doorslikt, kan de softgel openprikken en de olie door wat koude voeding mengen. Gebruik je bloedverdunners, overleg dan even met je arts voordat je met visolie begint. En zoals bij alles geldt: een aanvulling is een aanvulling. Ze komt bovenop een voeding die al zo goed mogelijk klopt, niet in de plaats daarvan. Zie Omega+ dus als de stok achter de deur voor je omega-3, voor al die weken waarin twee keer vette vis er gewoon niet van komt. Een aantekening voor de zwangerschap Nog iets wat het noemen waard is. Omega+ is het enige product in de ScKIN lijn dat ook wordt aanbevolen tijdens zwangerschap en borstvoeding. Dat heeft met DHA te maken. De inname van DHA door de moeder draagt bij tot de normale ontwikkeling van de hersenen bij de foetus en bij zuigelingen die borstvoeding krijgen.3 Voor wie zwanger is of het wil worden, is dat een fijne bijkomstigheid. Hoe ik het zelf zie Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je hele lichaam werkt met de vetten die jij het geeft, en de essentiële daarvan moeten uit je voeding komen. Zorg dus eerst voor die basis met gevarieerd eten, gezonde vetten en waar het kan wat vaker vette vis. En lukt dat vis-deel niet, dan is Omega+ een zuivere bron van omega-3 om op terug te vallen. Geef het bovendien tijd. Je lichaam werkt in weken, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. Bekijk Omega+ 1 DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie, en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen. Gunstig effect bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA. Omega+ levert 750 mg DHA per dagdosering. 2 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Gunstig effect bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA. Omega+ levert 1750 mg EPA en DHA per dagdosering. 3 De inname van DHA door de moeder draagt bij tot de normale ontwikkeling van de hersenen bij de foetus en bij zuigelingen die borstvoeding krijgen, en tot een goede ontwikkeling van de ogen van de foetus en bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook De vergeten oorzaak van droge huid Wat kun je zélf doen bij een droge huid? Praktische tips Wat er van binnenuit meespeelt bij een droge huid
Erfahren Sie mehrWat er van binnenuit meespeelt bij een droge huid
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een droge huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar het waaróm. Want als je begrijpt hoe je huid van binnenuit is opgebouwd, wordt het een stuk logischer waarom die gezonde vetten en die variatie op je bord er zo toe doen. En dan houd je het ook makkelijker vol. Je huid is een levend orgaan, geen laagje We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is je grootste orgaan, en ze is de hele dag bezig. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en vernieuwt zichzelf voortdurend. Die vernieuwing kost bouwmateriaal, en dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Een volledige vernieuwingscyclus van je opperhuid duurt al gauw een aantal weken. Dat is meteen de reden dat je van een verandering in je voeding niet na twee dagen iets ziet, maar wel na een aantal weken. Je bouwt letterlijk aan de huid van volgende maand. Elke cel heeft een wand van vet Ik noemde het in het eerste artikel al kort, en het is zo belangrijk dat ik er hier dieper op inga. Elke cel in je lichaam is omgeven door een wand, en die wand is opgebouwd uit vetten. Je moet je dat voorstellen als een soepel, buigzaam vlies dat bepaalt wat er de cel in en uit gaat. Voedingsstoffen naar binnen, afvalstoffen naar buiten. En hier komt iets moois: waar die celwanden van gemaakt worden, hangt deels af van welke vetten jíj eet. Eet je vooral verzadigde en bewerkte vetten, dan bouwt je lichaam daar zijn celwanden mee. Eet je ook gezonde, onverzadigde vetten, dan komen die er ook in terug, en dan blijft dat vlies soepeler. Voor je huidcellen betekent een soepele celwand dat vocht en voedingsstoffen beter op hun plek komen. Dat is precies waarom ik bij een droge huid altijd naar de vetten in iemands voeding kijk. Niet als los trucje, maar omdat het het basismateriaal is waar je huid mee werkt. De essentiële vetzuren, en waarom ze uit voeding moeten komen Van de vetten die je nodig hebt, kan je lichaam de meeste zelf maken. Maar een aantal niet, en dat zijn de essentiële vetzuren. Je lichaam kan ze niet uit andere stoffen opbouwen, dus de enige manier om er aan te komen is via je voeding. De bekendste essentiële vetzuren zijn de omega-3 vetzuren. Binnen die groep zijn er twee die er in het lichaam echt toe doen: EPA en DHA. Die zitten vooral in vette vis. Er bestaat ook een plantaardige omega-3 in bijvoorbeeld lijnzaad en walnoten, maar je lichaam moet die eerst omzetten naar EPA en DHA, en dat gaat maar mondjesmaat. Daarom is vette vis zo'n directe bron. In het laatste artikel ga ik hier verder op in en laat ik zien waar je die vetzuren praktisch vandaan haalt. Meer bouwstoffen die meedoen Vetten zijn het hoofdverhaal, maar je huid werkt met een heel team aan voedingsstoffen. Ik licht er een paar uit die er specifiek toe doen. Vitamine A speelt een rol bij de opbouw, het herstel en het normaal functioneren van de huid. Je haalt het uit oranje en donkergroene groenten, en uit lever en ei. Zink is samen met vitamine A een van de belangrijkste voedingsstoffen als het om de huid gaat, en speelt een rol bij opbouw en herstel. Het zit in noten, zaden, vlees en peulvruchten. Vitamine C speelt een rol bij de aanmaak van collageen, het eiwit dat je huid stevigheid geeft. Denk aan paprika, kiwi en citrusfruit. Wat opvalt: deze stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén product dekt dat nooit. Juist daarom is gevarieerd en kleurrijk eten geen modewoord, maar heel praktisch. De verhouding tussen je vetten telt ook Nog iets wat binnen mijn vak veel aandacht krijgt: het gaat niet alleen om hoeveel gezonde vetten je binnenkrijgt, maar ook om de verhouding ertussen. In een gemiddeld westers voedingspatroon zit veel van het ene type onverzadigd vet, uit bijvoorbeeld zonnebloemolie en veel bewerkte producten, en juist weinig omega-3. Die twee soorten gebruiken in je lichaam deels dezelfde routes, dus als het ene volop aanwezig is, komt het andere er minder makkelijk tussen. Praktisch betekent dat vooral dit: het helpt niet alleen om meer omega-3 toe te voegen, maar ook om wat zuiniger te zijn met sterk bewerkte plantaardige oliën en kant-en-klaar voedsel. Zo geef je die waardevolle omega-3 wat meer ruimte. Je hoeft daar niet streng in te zijn, bewustzijn is al de halve winst. Wat er nog meer meespeelt Je voeding is de basis, maar ze staat niet los van de rest. Een paar dingen die ik in de praktijk vaak terugzie bij een droge huid. De seizoenen. In de winter, met de verwarming aan en koude wind buiten, is een huid bijna altijd droger dan in de zomer. Dat is normaal, en het helpt om je verzorging en je voeding daar een beetje op mee te laten bewegen. Je hormonen en je cyclus. Bij veel vrouwen loopt de huid mee met de maand en met de jaren. Rond de overgang bijvoorbeeld verandert de huid vaak van karakter en wordt ze droger. Dat is een natuurlijk proces, en het is fijn om te weten dat het erbij hoort. Rust en herstel. Je huid herstelt vooral 's nachts. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Dat zie je niet na één nacht, maar wel over de weken. Alles hangt samen Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig en rijk verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor de juiste bouwstoffen, met die gezonde vetten voorop. In het laatste artikel maak ik dat laatste stuk concreet. Ik zoom in op de essentiële vetzuren, waarom bijna niemand er genoeg van binnenkrijgt, en waar je ze vandaan haalt. Lees ook De vergeten oorzaak van droge huid Wat kun je zélf doen bij een droge huid? Praktische tips Essentiële vetzuren en waar je ze vandaan haalt
Erfahren Sie mehrWat kun je zélf doen bij een droge huid? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar een droge huid vandaan komt: een beschermlaag die van vet is gemaakt en die uitgeput kan raken, van buitenaf én van binnenuit. Nu het praktische deel, want daar heb je op de korte termijn het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze echt niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie en houd die een paar weken vol. Aan de buitenkant 1. Douche korter, en niet te heet Ik weet het, een hete douche op een koude ochtend is heerlijk. Maar warm water spoelt precies die beschermende vetten van je huid. Zet de kraan een graadje koeler, houd het wat korter, en dep je huid daarna droog in plaats van te wrijven. Zo laat je een deel van die vetlaag gewoon zitten. 2. Reinig mild Schuimende reinigers die je gezicht piepschoon maken, halen vaak te veel weg. Kies een milde, verzorgende reiniging en boen niet. Voor veel mensen met een droge huid is 's avonds reinigen genoeg en 's ochtends alleen lauw water al prima. 3. Smeer op een vochtige huid Dit is een van de makkelijkste tips die echt iets doet. Breng je crème of olie aan als je huid nog een beetje vochtig is, meteen na het douchen of wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en heeft je crème minder om vast te houden. 4. Kies verzorging die de vetlaag aanvult Zoek naar producten met vetachtige bestanddelen die je beschermlaag opbouwen, zoals ceramiden en plantaardige oliën. Die vullen als het ware de specie tussen je huidcellen aan. Rijk hoeft niet duur te zijn, het gaat om wat erin zit. 5. Zet de luchtvochtigheid in huis omhoog Zodra de verwarming aangaat, wordt de lucht in huis droog, en je huid geeft dan vocht af aan die droge lucht. Een bak water op de verwarming, wat meer planten, of een luchtbevochtiger in je slaapkamer kan al schelen. Je merkt het vaak het eerst 's ochtends aan hoe je huid aanvoelt. 6. Bescherm tegen wind en kou Koude wind en het heen en weer gaan tussen buiten en de warme binnenlucht vragen veel van je huid. Een beschermende crème voordat je naar buiten gaat, en een sjaal over je wangen bij echt guur weer, doen meer dan je zou denken. Op je bord 7. Eet elke dag gezonde vetten Dit is misschien wel de belangrijkste van dit rijtje, en tegelijk de meest vergeten. Je beschermlaag en je celwanden zijn van vet gemaakt, dus geef je lichaam dat bouwmateriaal. Denk aan avocado, walnoten, lijnzaad, olijfolie, en een paar keer per week vette vis zoals zalm, makreel of sardines. Een handvol noten bij je ontbijt of een halve avocado door je lunch is zo gebeurd. En kies je een keer voor vis, ga dan voor de vette soorten, want in magere vis zoals kabeljauw zit veel minder van die waardevolle vetzuren. Een blik sardines op een cracker is een van de makkelijkste manieren om er wat van binnen te krijgen. 8. Let op de essentiële vetzuren Een aantal van die vetten kan je lichaam niet zelf maken, de essentiële vetzuren. Die moet je echt uit voeding halen. De omega-3 vetzuren zijn daar de bekendste van, en die zitten vooral in vette vis, en in kleinere hoeveelheden in lijnzaad en walnoten. Eet je zelden vis, dan is dit een hoek van je voeding om eens bewust naar te kijken. In het laatste artikel van deze reeks ga ik daar verder op in. 9. Eet kleurrijk en gevarieerd Je huid gebruikt meer dan alleen vet om zich te vernieuwen. Vitamine A zit in oranje en donkergroene groenten zoals wortel, zoete aardappel en spinazie. Vitamine C in paprika, kiwi en citrusfruit. Zink in noten, zaden, vlees en peulvruchten. Door bewust op kleur te letten bij je groenten krijg je die vanzelf breder binnen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 10. Drink verspreid over de dag Vocht van binnenuit helpt, maar je huid staat wel achteraan in de rij bij de verdeling ervan. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een simpele basis. Je hoeft het niet te overdrijven, gelijkmatig over de dag werkt beter dan in één keer veel. 11. Wissel niet te vaak van producten Als je huid droog is, is de verleiding groot om steeds iets nieuws te proberen. Toch is rust in je routine juist fijn voor een droge huid. Geef een product een aantal weken de tijd voordat je oordeelt, en verander niet alles tegelijk. Zo weet je ook veel beter waar je huid wel of niet blij van wordt. 12. Vergeet je lippen, handen en ellebogen niet De plekken die als eerste droog aanvoelen, zijn vaak je lippen, je handen en je ellebogen. Daar is de huid dun of krijgt ze veel te verduren. Een verzorgende balsem binnen handbereik, en je handen insmeren na elke keer wassen, scheelt echt. Klein gebaar, groot verschil door de dag heen. En verder: rust en geduld Twee dingen die vaak worden onderschat. Je huid vernieuwt zich in een cyclus van een aantal weken, dus geef nieuwe gewoontes echt de tijd voordat je conclusies trekt. En let op je slaap en je spanning, want een lichaam dat in de hoogste versnelling staat, houdt minder ruimte over voor herstel. Dat merk je uiteindelijk ook aan je huid. Je hoeft daar geen uur per dag voor vrij te maken, regelmaat werkt beter dan lengte. Rond dezelfde tijd naar bed, en ergens in je dag een moment waarop je echt even niks doet. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het volgende artikel duik ik dieper in het waaróm: hoe je huid van binnenuit is opgebouwd, en waarom juist die vetten zo'n grote rol spelen. Lees ook De vergeten oorzaak van droge huid Wat er van binnenuit meespeelt bij een droge huid Essentiële vetzuren en waar je ze vandaan haalt
Erfahren Sie mehrDe vergeten oorzaak van droge huid
◷ 6 min leestijd Nou, je kent dat gevoel vast wel. Je huid trekt, voelt strak aan na het douchen, en op sommige plekken schilfert ze een beetje. Dus je smeert. En je smeert nog eens. Een rijkere crème, een olie erover, misschien een serum erbij. Het helpt even, en dan is dat trekkerige gevoel gewoon weer terug. Best frustrerend, want aan de buitenkant doe je eigenlijk alles goed. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde zo interessant vind aan een droge huid, is dat het antwoord vaak niet in die volgende crème zit. Er is namelijk een kant van het verhaal die bijna altijd wordt overgeslagen, en dat is de kant van binnenuit. In dit eerste artikel neem ik je daarin mee, zodat je snapt waaróm je huid soms zo droog blijft, wat je er ook op smeert. Wat een droge huid eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen. Een droge huid is een huid die haar vocht niet goed vasthoudt. Het gaat er dus niet zozeer om dat er te weinig vet óp je huid zit, maar dat het vocht ín je huid te makkelijk ontsnapt. En zodra dat vocht verdampt, voelt je huid strak, ziet ze er dof uit en kan ze gaan schilferen. Dat vasthouden van vocht is het werk van je buitenste huidlaag. En om te snappen waarom die laag dat soms niet meer goed doet, helpt een beeld dat ik graag gebruik. Je huid heeft een muurtje, en de specie is van vet gemaakt Je moet je die buitenste laag voorstellen als een muurtje van bakstenen. De huidcellen zijn de stenen, en daartussen zit specie die alles bij elkaar houdt. Die specie bestaat uit vetten. Zolang dat muurtje netjes dicht zit, houdt je huid haar vocht binnen en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze droog en strak aanvoelt. En prikkels van buiten komen makkelijker binnen, waardoor je huid gevoeliger reageert dan je gewend bent. Precies dat schrale, trekkerige gevoel dus. Belangrijk om te onthouden: die specie is van vet gemaakt. Dat maakt vetten geen bijzaak voor je huid, maar juist het bouwmateriaal van haar beschermlaag. Onthou dat, want daar komen we straks op terug. Wat die vetlaag dunner maakt aan de buitenkant Een groot deel van wat je huid uitdroogt is heel alledaags, en gebeurt aan de buitenkant. Een paar bekende: Te heet en te lang douchen of baden. Warm water spoelt precies die beschermende vetten weg. Droge binnenlucht. Zodra de verwarming aangaat in het najaar, daalt de luchtvochtigheid in huis, en je huid geeft dan sneller vocht af aan die droge lucht. Koude wind buiten, en het heen en weer gaan tussen koud en warm. Te vaak of te stevig reinigen, met schuimende producten die ontvetten. Aan deze dingen kun je zelf een hoop doen, en in het volgende artikel loop ik ze praktisch met je langs. Maar ze zijn maar de helft van het verhaal. De vergeten kant: je huid wordt ook van binnenuit opgebouwd Hier komt het deel dat vaak wordt overgeslagen. Die vetten in je beschermlaag komen niet alleen uit een crème. Je lichaam maakt en onderhoudt die laag zelf, en daar heeft het bouwstoffen voor nodig die uit je voeding komen. Sterker nog, niet alleen de specie tussen je huidcellen bestaat uit vet, ook de wand van elke cel zelf is opgebouwd uit vetten. Je moet je zo'n celwand voorstellen als een soepel vlies dat bepaalt wat er de cel in en uit mag. Hoe soepeler dat vlies, hoe beter je cellen hun werk doen, en dat geldt net zo goed voor je huidcellen. En nu het stuk waar het echt om draait. Sommige van die vetten kan je lichaam prima zelf maken. Maar een aantal kan het niet zelf aanmaken, en die noemen we daarom essentiële vetzuren. Essentieel betekent hier heel letterlijk: je moet ze binnenkrijgen via wat je eet, want je lichaam kan ze niet uit iets anders opbouwen. Krijg je er in een drukke periode weinig van binnen, dan heeft je lichaam simpelweg minder om die soepele celwanden en die beschermende vetlaag mee te onderhouden. Meer dan alleen vet Vetten zijn het hoofdverhaal bij een droge huid, maar ze staan niet alleen. Je huid vernieuwt zich continu, en daar zijn meer bouwstoffen bij betrokken. Vitamine A en zink spelen bijvoorbeeld allebei een rol bij de opbouw en het herstel van de huid. En vitamine C speelt een rol bij de aanmaak van collageen, het stevige eiwit dat je huid structuur geeft. Ik noem ze hier alvast, zodat je ziet dat het om een samenspel gaat. In het derde artikel ga ik daar dieper op in. Een mooi voorbeeld dat ik vaak geef is de avocado. Daar zit niet alleen een gezonde vetsoort in, maar ook een stof die je lichaam helpt bij het maken van een eiwit dat vocht vasthoudt in je hoornlaag. Een avocado is dus zo'n typisch geval van voeding die je huid van binnenuit iets te bieden heeft. Waarom deze kant zo vaak wordt overgeslagen Eigenlijk best logisch dat we die binnenkant vergeten. De hele wereld om ons heen wijst naar de buitenkant: naar de volgende crème, het volgende serum, de volgende behandeling. En verzorging dóet ook iets, laat daar geen twijfel over bestaan. Maar het is de helft. Als je alleen aan de buitenkant blijft aanvullen terwijl je lichaam van binnenuit weinig materiaal heeft om mee te werken, blijf je dweilen. Juist de combinatie van buiten én binnen geeft je huid de rust die ze zoekt. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel: als je huid droog blijft terwijl je van buiten alles al probeert, kijk dan ook eens naar de binnenkant. Je beschermlaag is van vet gemaakt, je celwanden zijn van vet gemaakt, en een deel van die vetten moet uit je voeding komen omdat je lichaam ze niet zelf aanmaakt. Dat is de vergeten oorzaak waar de titel op doelt. Het fijne is dat je aan beide kanten iets kunt doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel begin ik met het praktische deel: wat je vanaf vandaag anders kunt doen, aan de buitenkant én op je bord. Lees ook Wat kun je zélf doen bij een droge huid? Praktische tips Wat er van binnenuit meespeelt bij een droge huid Essentiële vetzuren en waar je ze vandaan haalt
Erfahren Sie mehrEssentiële vetzuren: waarom je lichaam ze niet zelf maakt
◷ 7 min leestijd In deze reeks keken we naar wat bij psoriasis van binnenuit meespeelt, wat je er praktisch aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met je afweer en je spijsvertering. In alle drie de artikelen kwam één groep bouwstoffen steeds terug: de essentiële vetzuren. In dit laatste deel zoom ik daarop in. Wat zijn het, waarom kan je lichaam ze niet zelf maken, en waar haal je ze uit. En ik blijf het eerlijk zeggen: psoriasis is een medische aandoening die bij je arts hoort. Dit artikel gaat over de vetzuren zelf, niet over het behandelen van je huid. Wat 'essentieel' eigenlijk betekent De naam zegt het al. Een voedingsstof heet essentieel als je lichaam hem niet zelf kan aanmaken en je hem dus uit je voeding moet halen. Voor de meeste vetten geldt dat niet, die maakt je lichaam prima zelf. Maar een paar vetzuren vallen daarbuiten, en de bekendste daarvan zijn de omega-3-vetzuren. Die moet je echt via je bord binnenkrijgen, elke dag opnieuw, want je lichaam heeft geen voorraadkast waar het eindeloos uit kan putten. Dat maakt ze zo bijzonder. Waar je lichaam veel dingen zelf oplost, is het voor deze vetten volledig afhankelijk van wat jij eet. En zoals we in het vorige artikel zagen, doen ze op heel veel plekken mee: in de wanden van je cellen, en als grondstof voor de signaalstoffen waarmee je lichaam een afweerreactie netjes afrondt. Genoeg reden dus om er bewust mee bezig te zijn. Even over EPA en DHA Als je je in omega-3 verdiept, kom je al snel twee namen tegen: EPA en DHA. Dat zijn de twee vetzuren die er binnen de omega-3-familie het meest toe doen, en die je vooral uit vis haalt. Je hoeft die namen niet uit je hoofd te leren, maar het is wel handig om te weten dat ze niet hetzelfde zijn. DHA is bijvoorbeeld een belangrijke bouwsteen voor je hersenen en speelt mee bij je gezichtsvermogen, en EPA en DHA samen doen mee bij de normale werking van je hart. Verderop kom ik daar nog even precies op terug. Waar je omega-3 uit haalt De rijkste bron van omega-3 is vette vis, denk aan zalm, makreel, haring en sardines. Daarnaast zit er een plantaardige variant in walnoten, lijnzaad en chiazaad. Toch is dat niet helemaal hetzelfde, want de plantaardige vorm moet je lichaam eerst nog omzetten naar EPA en DHA, en dat lukt maar voor een klein deel. De vorm uit vette vis kan je lichaam een stuk makkelijker gebruiken. Vandaar dat vette vis in dit verhaal zo vaak genoemd wordt. In de praktijk zie ik dat veel mensen minder vette vis eten dan het advies, gewoon omdat het er in een drukke week bij inschiet, of omdat ze het niet zo vaak op het menu zetten. Als je twee keer per week vette vis eet en verder gevarieerd, dan doe je het eigenlijk al heel netjes. Lukt dat structureel niet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. En daar wil ik je onze eigen Omega+ voor laten zien. Omega+ van ScKIN als bron van omega-3 Onze Omega+ is een visolie die rijk is aan omega-3, met per dagdosering van twee softgels 1000 mg EPA en 750 mg DHA. Het is een bron van omega-3, precies die essentiële vetzuren waar we het in deze reeks over hadden. De visolie is van hoge kwaliteit: MSC-gecertificeerd, uit wild gevangen Alaska Pollock, met een lage totoxwaarde, wat iets zegt over de versheid van de olie. Nu wil ik heel precies zijn over wat we hier wel en niet over zeggen, want dat vind ik belangrijk. De officieel erkende bijdragen van deze vetzuren gaan over drie dingen. DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie.1 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart.1 En de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen.1 Dat zijn de bijdragen die vaststaan, en daar houd ik het bij. Zie Omega+ dus als een betrouwbare manier om je omega-3 op peil te houden als bron van deze essentiële vetzuren, naast je gewone voeding. Zie Omega+ vooral als een brede basis onder je dag, als een goede bron van de vetzuren die je lichaam nou eenmaal niet zelf maakt. En voor alles wat met je huid en je psoriasis te maken heeft, blijft je arts of behandelaar je aanspreekpunt. Bekijk Omega+ Waarom kwaliteit bij visolie echt uitmaakt Nog een ding dat ik graag meegeef, want bij visolie is kwaliteit belangrijker dan mensen denken. Vette olie kan namelijk oxideren, en dan is ze eigenlijk over haar houdbaarheid heen voordat je haar opdrinkt. Daarom letten we bij Omega+ op de versheid van de olie, uitgedrukt in een lage totoxwaarde. Daarnaast is de vis wild gevangen en MSC-gecertificeerd, wat gaat over hoe verantwoord de vis uit zee komt. Kies je zelf een visolie uit, let dan op dat soort dingen, want een verse olie van goede herkomst is de moeite waard. En tijdens zwangerschap en borstvoeding Een mooi detail om te weten: Omega+ is het enige product in onze lijn dat we ook aanraden tijdens de zwangerschap en de borstvoeding. Dat komt door DHA. De inname van DHA door de moeder draagt namelijk bij tot een goede ontwikkeling van de ogen en de normale ontwikkeling van de hersenen bij de baby, zowel bij de ongeboren baby als bij baby's die borstvoeding krijgen.2 Ben je in verwachting of geef je borstvoeding, overleg dan wel even met je verloskundige of arts over wat voor jou passend is. Praktisch: hoe je hiermee omgaat Wil je met je vetten aan de slag, dan zou ik het zo aanpakken. Zet twee keer per week vette vis op je menu en varieer met walnoten, lijnzaad en chiazaad door bijvoorbeeld je yoghurt of salade. Gebruik olijfolie als je vaste vet in de keuken. En kies je voor een aanvulling, neem die dan bij een maaltijd, dat zit voor de meeste mensen het prettigst. Twee softgels Omega+ per dag zijn genoeg voor de genoemde hoeveelheden EPA en DHA. Overleg altijd met je arts of behandelaar als je medicijnen gebruikt of onder behandeling bent, zeker bij een aandoening als psoriasis. Een aanvulling hoort naast die begeleiding te staan, nooit in de plaats ervan. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid is verbonden met de rest van je lichaam, en van binnenuit een gezonde basis leggen is iets wat je rustig en met aandacht doet. Essentiële vetzuren horen bij die basis, gewoon omdat je lichaam ze niet zelf maakt. Geef het tijd, kies een paar dingen uit deze artikelen, en blijf het afstemmen met de mensen die je begeleiden. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. 1 DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen (bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA). EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart (bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA). Omega+ levert 750 mg DHA en 1000 mg EPA per dagdosering van twee softgels. 2 De inname van DHA door de moeder draagt bij tot een goede ontwikkeling van de ogen en tot de normale ontwikkeling van de hersenen bij de foetus en bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Dit gunstige effect wordt verkregen bij een inname van 200 mg DHA bovenop de aanbevolen dagelijkse inname van omega-3-vetzuren voor volwassenen. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Psoriasis is een medische aandoening. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd je arts of behandelaar. Lees ook Hoe psoriasis vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij psoriasis? Praktische tips van binnenuit De diepere laag achter psoriasis
Erfahren Sie mehrDe diepere laag achter psoriasis
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat bij psoriasis van binnenuit meespeelt en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je huid praat volop mee. Nog even vooraf: dit is educatie, geen behandeling. Psoriasis hoort bij je arts, en wat ik hier uitleg is bedoeld om het te begrijpen. Je huid is een actief orgaan We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is een druk orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur, en ze is bovendien een plek waar je afweer heel actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart bij psoriasis een hoop. Want als je huid een grensgebied is, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, gaat scherper afgesteld staan. Dat is precies wat er speelt bij een huid die overactief reageert. Het muurtje, en waarom een open muurtje zoveel doet In het eerste artikel gebruikte ik het beeld van een muurtje van bakstenen met specie ertussen. Bij psoriasis sluit dat muurtje vaak minder goed, onder andere doordat het eiwit filaggrine minder goed zijn werk doet. Filaggrine helpt om vocht in de hoornlaag vast te houden en de huid dicht te houden. Zit daar een zwakke plek, dan komen prikkels van buiten makkelijker binnen. En hier komt de kern: als er via dat open muurtje telkens iets binnenkomt, dan krijgt je afweer daar steeds een seintje van. Zo ontstaat een soort keten. Open barrière, indringers, een prikkel, een afweerreactie, en dat rondje herhaalt zich. Als je begrijpt dat het een keten is, snap je ook waarom het helpt om op meerdere plekken tegelijk rust te brengen, en niet alleen aan één knop te draaien. De afweer en het idee van laaggradige activiteit Je afweersysteem heeft twee standen die je je kunt voorstellen. Er is de acute stand, die aangaat als je bijvoorbeeld een griepje hebt en die daarna weer netjes uitgaat. En er is een veel stillere, laaggradige activiteit die op de achtergrond kan blijven sudderen als je lichaam langere tijd belast wordt, door spanning, weinig slaap, of een eetpatroon met veel suiker. Bij psoriasis is die achtergrondactiviteit een belangrijk stuk van het verhaal. Het lichaam komt niet helemaal tot rust, en dat zie je terug in de huid. Het mooie is dat je lichaam ook manieren heeft om zo'n reactie weer tot een einde te brengen, en daar spelen bepaalde bouwstoffen een rol in. Ik kom er zo op. Hormonen, stress en het ritme van je systeem Spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. In een drukke periode maakt je lichaam meer stresshormonen aan, en dat raakt onder andere je afweer en je huid. Dat is een van de redenen dat psoriasis zich in een zware tijd juist kan laten zien. Voor veel vrouwen loopt de huid daarnaast ook mee met de maand, omdat hormonen invloed hebben op onder andere de vetproductie van de huid. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt en wat er speelde. Als je dat naast je leven en je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. De verbinding met je spijsvertering, wat concreter Nu het stuk dat binnen de kPNI zoveel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt, en allebei hebben ze een muurtje dat goed dicht hoort te zitten. Wat er in je darm gebeurt, is daarom niet los te zien van je huid. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met genoeg vezels en groente is geen los advies voor je darmen, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Heel veel mensen eten daar minder van dan ze denken. De rol van de essentiële vetzuren En dan de bouwstoffen waar ik in het eerste artikel al even naar verwees: de essentiële vetzuren. Ik wil je hier laten zien waarom ze in dit hele verhaal zo vaak terugkomen. Deze vetten zitten namelijk in de wanden van al je cellen, de zogeheten celmembranen. Je kunt je zo'n membraan voorstellen als een soepele huid om elke cel heen, en de kwaliteit daarvan bepaalt mede hoe goed die cel haar werk doet. Die soepelheid komt voor een groot deel uit de vetten die je eet. Maar er is nog iets. Je lichaam gebruikt deze vetzuren ook als grondstof om kleine signaalstoffen van te maken. En een deel van die signaalstoffen is juist betrokken bij het netjes tot een einde brengen van een afweerreactie. Zie het als de opruimploeg die na afloop het licht weer uitdoet. Dat is normale fysiologie, iets wat je lichaam zelf doet, mits het de juiste grondstoffen tot zijn beschikking heeft. En laat die grondstoffen nou net de vetzuren zijn die je lichaam niet zelf kan maken. Daarom kijken we in de kPNI altijd naar de vetten in iemands voeding. Niet als een los trucje, maar omdat ze op zoveel plekken tegelijk meedoen: in je celwanden, in je afweer, in je huidmuurtje. Vandaar dat ik ze in dit verhaal niet mag overslaan. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten zacht verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen, waaronder die essentiële vetzuren. En dat alles, ik blijf het herhalen, naast de begeleiding van je arts. In het laatste artikel van deze reeks zoom ik in op die vetzuren: waarom je lichaam ze niet zelf maakt, waar je ze uit haalt, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Lees ook Hoe psoriasis vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij psoriasis? Praktische tips van binnenuit Essentiële vetzuren: waarom je lichaam ze niet zelf maakt
Erfahren Sie mehr


