ScKIN Journal
Hoe je hormonen samenhangen met je stress, je immuunsysteem en je darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar waar hormonale onrust vandaan komt en wat je er in je dagelijkse leven aan kunt doen. Nu wil ik een laag dieper met je gaan, want dit is waar mijn vak, de kPNI, echt over gaat. We kijken niet naar losse onderdelen, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je hormonen praten met bijna alles. Alles hangt met alles samen We zijn gewend om ons lichaam op te knippen in aparte hokjes. Je hormonen bij de een, je afweer bij de ander, je spijsvertering weer ergens anders. Maar zo leeft je lichaam niet. Alles werkt met elkaar samen, en juist die samenhang verklaart waarom hormonale onrust zich zo breed kan laten voelen. Ik loop drie verbindingen met je langs die ik in de praktijk het vaakst terugzie. 1. Je stress-systeem en je schildklier Je schildklier is een beetje de thermostaat van je lichaam. Ze regelt je verbranding, je temperatuur en voor een groot deel je energie. En die schildklier luistert heel goed naar hoeveel spanning er op je systeem staat. Als je langere tijd onder druk staat, doet je lichaam iets slims. Het zet de thermostaat een standje lager om brandstof te sparen, net zoals je thuis de verwarming lager zet als je zuinig wilt doen. Handig voor even, maar vervelend als die situatie maanden duurt, want dan merk je die lagere stand in je energie en in hoe je je voelt. Dit is een van de redenen dat een drukke periode zich zo in je hele lijf kan laten voelen, en dat rust nemen geen luxe is maar onderdeel van de oplossing. Wat hierbij helpt om te onthouden: je lichaam kan niet tegelijk vol op overleven staan en rustig alles bijhouden. Kiest het voor alert en snel, dan gaat dat ten koste van de rustige, opbouwende taken. Daarom is bewust schakelen naar rust, al is het maar even, geen zweverig advies maar iets wat je hele systeem letterlijk de ruimte geeft om zijn gewone werk weer op te pakken. Je schildklier heeft trouwens ook bouwstoffen nodig om haar hormoon te maken. Jodium en selenium spelen daarin een erkende rol. Jodium haal je uit zeewier, vis en ei, selenium zit bijvoorbeeld in paranoten. 2. Je hormonen en je afweer Je stresshormoon heeft nog een taak die veel mensen niet kennen: het zet je afweer tijdelijk een tandje lager. Ook dat is van oorsprong slim, want in een acuut gevaarlijk moment wil je lichaam even alle energie ergens anders inzetten. Maar staat die spanning maandenlang aan, dan staat je afweer dus ook langere tijd op een lager pitje. Veel mensen herkennen dat ze juist verkouden worden op het moment dat ze eindelijk tot rust komen, bijvoorbeeld de eerste dag van een vakantie. Dat is geen toeval, dat is dit mechanisme. Voor je afweer geldt hetzelfde als voor de rest: het is een normaal, gezond systeem dat gewoon ruimte en bouwstoffen nodig heeft. Zink en vitamine C spelen hierin een rol, en die spelen toevallig ook mee in hoe je stresshormoon zijn werk doet. Zo zie je hoe dezelfde meewerkers op meerdere plekken tegelijk nodig zijn. 3. Je darmen, je lever en het opruimen van hormonen Dit is misschien wel het stuk dat het vaakst wordt overgeslagen. Hormonen worden niet alleen aangemaakt, ze moeten ook weer worden opgeruimd als ze hun werk hebben gedaan. Dat opruimen gebeurt voor een groot deel in je lever, en het afvoeren daarna loopt via je darm. Als die route soepel loopt, houd je je hormonen netjes in balans. Loopt het stroever, bijvoorbeeld omdat je vertering niet lekker gaat of omdat je weinig vezels binnenkrijgt, dan kunnen gebruikte hormonen langer blijven rondgaan dan de bedoeling is. Vezels helpen namelijk om die opgeruimde hormonen af te voeren. En vezels haal je uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. Praktisch kun je hier meteen iets mee. Bouw je maaltijden op rond groente in plaats van eromheen, voeg wat peulvruchten toe zoals linzen of kikkererwten, en kies waar het kan voor volkoren in plaats van wit. Je hoeft niks te tellen. Als de helft van je bord uit groente bestaat, zit je meestal goed met je vezels. Dat is precies waarom ik binnen de kPNI je darm en je hormonen nooit los van elkaar bekijk. Gevarieerd eten met genoeg vezels is geen apart advies voor je buik, het raakt je hele hormonale systeem. De rode draad: de deurbel moet werken Er is nog een verbinding die overal doorheen loopt, en die vind ik zo mooi om uit te leggen. Een hormoon kan nog zo netjes worden aangemaakt, het moet ook aankomen op de cel. Dat gaat via receptoren, die kleine deurbellen op je cellen waarop een hormoon aanbelt. En of die deurbel goed reageert, hangt onder andere af van je celwand. Die celwand bestaat voor een deel uit vetten. Krijg je genoeg goede vetten binnen, de omega 3 uit vette vis bijvoorbeeld, dan blijft die wand soepel en reageert de deurbel netjes. Wordt die wand stroef, dan komt het signaal minder goed aan, hoeveel hormoon er ook aanbelt. Ook vitamine A, vitamine D en zink spelen een rol rond die receptoren. Het is een mooi voorbeeld van hoe voeding en hormonen elkaar de hand geven. Ik vind dit zo'n belangrijk inzicht, omdat het laat zien dat genoeg hormoon hebben niet het hele verhaal is. Het gaat er net zo goed om of het signaal netjes wordt opgevangen. En dat opvangen kun je van binnenuit ondersteunen met je voeding, iets waar je zelf invloed op hebt. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je hormonen kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. Het zit hem juist in de samenhang: rust geven aan je stress-systeem, je darm en lever soepel houden met vezels en variatie, en zorgen voor de bouwstoffen die overal tegelijk meedraaien. In het laatste artikel zet ik die voedingsstoffen op een rij, en laat ik zien welke een erkende rol hebben rond je hormoonhuishouding. Lees ook De vergeten oorzaak van hormonale onrust 7 leefstijlgewoontes die je hormonale balans ondersteunen De voedingsstoffen die meespelen bij een normale hormoonhuishouding
Erfahren Sie mehr
7 leefstijlgewoontes die je hormonale balans ondersteunen
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar hormonale onrust vandaan komt: hormonen die als systeem samenwerken, aanhoudende spanning die dat systeem uit ritme haalt, en een bloedsuiker die de hele dag op en neer gaat. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de gewoontes die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Haal de druk van je stress-systeem Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Je hormonale systeem komt pas tot rust als je stress-systeem dat ook doet. Dat betekent niet dat je je hele leven moet omgooien, maar wel dat je bewust momenten van pauze inbouwt. Een korte wandeling zonder telefoon, tien minuten rustig ademhalen, even echt niks. Regelmaat werkt daarbij beter dan lengte. Elke dag een klein moment doet meer dan één keer per maand een lang moment. Een concrete gewoonte die veel mensen helpt: stop met alles tegelijk doen. Multitasking voelt productief, maar het put je juist uit. Maak liever één ding af voordat je aan het volgende begint. Je wint er nauwelijks tijd mee om alles door elkaar te doen, en het kost je van alles aan rust. 2. Stabiliseer je bloedsuiker Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten, denk aan een wit broodje of een schaaltje zoete granen, geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en goede vetten: yoghurt op plantaardige basis met noten, een ei bij je brood, een stuk fruit samen met een handvol walnoten. Je bloedsuiker blijft dan veel gelijkmatiger, en dat voelt je hele systeem. Probeer daarnaast eens toe te werken naar drie eetmomenten per dag in plaats van de hele dag door kleine beetjes, zodat je lichaam tussendoor ook rust krijgt van het verteren. Let ook even op wat je drinkt. Vruchtensap, frisdrank en zoete koffievarianten geven net zo goed een piek, terwijl je ze veel sneller wegdrinkt dan dat je zou eten. Water, thee of koffie zonder suiker houden je bloedsuiker rustiger, en dat scheelt door de dag heen echt. 3. Eet genoeg goede vetten Je hormonen worden voor een deel uit vetten gemaakt, en je celwanden, waar de hormonen moeten aankomen, bestaan ook uit vet. Goede vetten zijn dus geen bijzaak. Denk aan vette vis zoals zalm en makreel, olijfolie over je groente, avocado, noten en zaden. De omega 3 uit vette vis is daarbij belangrijk omdat je lichaam die vetzuren niet zelf maakt, je moet ze echt uit je voeding halen. Ze houden je celwanden soepel, zodat de signalen van je hormonen netjes aankomen. 4. Geef je schildklier wat uit de zee Je schildklier regelt je verbranding en je energie, en ze heeft daar specifieke bouwstoffen voor nodig. Jodium en selenium zijn de bekendste. Jodium haal je vooral uit dingen uit de zee: vis, zeewier, en in kleinere mate uit ei. Selenium zit heel geconcentreerd in paranoten, een paar per dag is al genoeg, en verder in vis en zonnebloempitten. Eet je gevarieerd met af en toe iets uit de zee erbij, dan zit je hier meestal wel goed. 5. Bescherm je slaap en je ritme Je stresshormoon regelt voor een groot deel je dag-en-nachtritme. Het hoort 's ochtends hoog te zijn zodat je wakker wordt, en 's avonds laag zodat je in slaap valt. Bij aanhoudende spanning raakt dat ritme verschoven, en dan lig je 's avonds klaarwakker terwijl je 's ochtends niet op gang komt. Help je ritme door rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend, en door 's avonds het felle licht en de schermen wat eerder te dimmen. Overdag juist wél naar buiten voor daglicht, dat zet je ritme aan het begin van de dag goed. Nog een praktisch punt: houd je koffie bij de ochtend en de vroege middag. Cafeïne blijft uren in je lichaam actief, en later op de dag kan het je slaap subtiel onrustiger maken zonder dat je het doorhebt. Bouw je koffie na een uur of twee 's middags af, dan slaap je vaak dieper, en dat werkt de volgende dag weer door in hoe je je voelt. 6. Beweeg, maar ga niet over je grens Bewegen helpt je hormonale balans op allerlei manieren: het maakt je gevoeliger voor je bloedsuikerhormoon, het helpt je spanning kwijt te raken en het houdt je stevig. Krachttraining is daarbij extra waardevol. Maar er zit een maar aan: jezelf structureel voorbij trainen werkt averechts, want dat is voor je lichaam ook weer een vorm van spanning. Zoek dus de balans. Regelmatig stevig bewegen, en daarna ook echt herstellen. 7. Ruim stille verstoorders op Tot slot iets waar veel mensen niet bij stilstaan. In plastic, in sommige verzorgingsproducten en op niet-gewassen groente en fruit zitten stoffen die op onze eigen hormonen lijken en het systeem in de war kunnen sturen. Je hoeft daar niet paniekerig van te worden, maar een paar simpele gewoontes schelen: bewaar je eten liever in glas dan in plastic, drink niet uit een plastic fles die lang in de warmte heeft gelegen, en was je groente en fruit goed of kies waar het kan voor biologisch. En eet vooral veel groente, streef eens naar zo'n 500 gram op een dag, want groente helpt je lichaam juist om die stoffen weer af te voeren. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die een paar weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je hormonale systeem reageert niet van vandaag op morgen, het heeft een aantal weken nodig om in een rustiger ritme te komen. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte, en het is bovendien niet vol te houden. Wat veel mensen helpt om vol te houden, is het klein en concreet maken. Niet iets vaags als meer op jezelf letten, maar bijvoorbeeld deze week bij elk ontbijt een handvol noten, en drie avonden op tijd naar bed. Hoe concreter je afspraak met jezelf, hoe groter de kans dat je het echt doet. In het volgende artikel ga ik dieper in op hoe je hormonen samenhangen met je afweer, je bloedsuiker en je darmen, zodat je beter snapt waaróm deze dingen werken. Lees ook De vergeten oorzaak van hormonale onrust Hoe je hormonen samenhangen met je stress, je immuunsysteem en je darmen De voedingsstoffen die meespelen bij een normale hormoonhuishouding
Erfahren Sie mehrVitamines en voedingsstoffen tijdens je zwangerschap: waar let je op?
◷ 5 min leestijdZwanger zijn, of het willen worden, zet ineens veel in beweging. En al snel duikt de vraag op: krijg ik wel binnen wat mijn lichaam en mijn baby nodig hebben? Er is veel informatie, en niet alles klopt. In dit artikel zetten we de belangrijkste voedingsstoffen op een rij, met steeds de kanttekening die het zwaarst weegt: je verloskundige of arts kent jouw situatie het best. Zie dit als achtergrond, niet als vervanging van hun advies. Foliumzuur: hier begint het Foliumzuur is de bekendste, en niet voor niets. Verloskundigen adviseren om vanaf de kinderwens tot en met de tiende week van de zwangerschap dagelijks 400 microgram foliumzuur te slikken, als aanvulling op je voeding. Foliumzuur zit ook in groene bladgroenten, peulvruchten en volkoren producten, maar via voeding alleen haal je de aanbevolen hoeveelheid meestal niet. Begin er dus op tijd mee, het liefst al voordat je zwanger bent. Vitamin B12+ van ScKIN bevat 400 microgram folaat in de actieve 5-MTHF-vorm, precies de aanbevolen hoeveelheid. Adequate inname van foliumzuur door de moeder verhoogt de kans op een gezond verloop van de vroege zwangerschap, bij een dagelijkse inname van 400 microgram folaat. Overleg wel met je verloskundige welk supplement in jouw situatie het best past. Vitamine D: zeker in de winter Vitamine D is belangrijk voor iedereen, en tijdens de zwangerschap wordt er extra op gelet. Je huid maakt het aan onder invloed van zonlicht, maar van oktober tot april staat de zon in Nederland te laag. Veel zwangeren krijgen daarom het advies om vitamine D aan te vullen. Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem en aan het behoud van sterke botten. Overleg met je verloskundige welke dosering bij jou past. DHA: bouwstof voor hersenen en ogen DHA is een omega-3-vetzuur dat een bijzondere rol speelt in de zwangerschap. De inname van DHA door de moeder draagt bij tot de normale ontwikkeling van de hersenen en de ogen van de baby, zowel tijdens de zwangerschap als bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Je krijgt DHA vooral binnen via vette vis. Eet je weinig vis, dan kan een visoliesupplement aanvullen. Omega+ van ScKIN levert 750 mg DHA per dagdosering en is aanbevolen bij zwangerschap en borstvoeding. Magnesium: voor je spieren en je energie Tijdens de zwangerschap vraagt je lichaam veel van je, en magnesium speelt op meerdere plekken een rol. Magnesium draagt bij aan een normale spierwerking en helpt vermoeidheid en moeheid te verminderen. Veel vrouwen ervaren het in deze periode als een prettige aanvulling. Triple Magnesium+ levert magnesium in drie goed opneembare vormen. Bespreek ook dit met je verloskundige, zeker als je al andere supplementen gebruikt. IJzer en jodium: de stille twee Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer ijzer nodig, onder andere voor de aanmaak van bloed. Je verloskundige controleert dit meestal via je bloedwaarden en adviseert alleen aanvulling als dat nodig is, want ook te veel ijzer is niet wenselijk. Jodium is belangrijk voor de schildklier, die tijdens de zwangerschap harder werkt. Een gevarieerd voedingspatroon met onder andere brood en zuivel levert meestal genoeg. Ga hier niet zelf mee experimenteren, maar volg het advies van je begeleider. Let op met vitamine A Nog een belangrijk punt: sommige supplementen en multivitamines bevatten vitamine A in de vorm van retinol. Tijdens de zwangerschap wordt daar juist voorzichtig mee omgegaan, omdat een hoge inname van retinol niet wenselijk is. Ook dat is een reden om niet zomaar een algemene multivitamine te pakken, maar te kiezen voor iets dat op deze periode is afgestemd, in overleg met je verloskundige. De rol van ScKIN: aanvullen, niet vervangen Belangrijk om helder te hebben: de supplementen van ScKIN zijn geen vervanging van de begeleiding van je verloskundige. Wél sluiten een paar producten goed aan bij deze periode: Vitamin B12+ met 400 microgram folaat in de actieve vorm, Omega+ voor DHA, Vitamin D+ voor vitamine D, en Triple Magnesium+ voor magnesium. Welke combinatie bij jou past, bespreek je met je verloskundige of arts. Tot slot Een gezonde zwangerschap draait niet om zoveel mogelijk slikken, maar om de juiste dingen op het juiste moment. Foliumzuur vroeg, vitamine D, DHA en magnesium als aanvulling waar je voeding tekortschiet, en verder vooral gevarieerd eten, rust nemen en goed naar je lichaam luisteren. En bij elke vraag: je verloskundige is je eerste aanspreekpunt. Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn het belangrijkst tijdens de zwangerschap?Foliumzuur en vitamine D worden het vaakst genoemd, samen met DHA (een omega-3-vetzuur). Foliumzuur slik je vanaf de kinderwens; vitamine D, DHA en magnesium vul je aan waar je voeding tekortschiet. Overleg altijd met je verloskundige wat bij jou past. Mag ik gewoon een multivitamine slikken tijdens de zwangerschap?Niet zomaar. Sommige stoffen, zoals vitamine A in de vorm van retinol, wil je in deze periode juist beperken. Kies daarom voor een supplement dat op de zwangerschap is afgestemd, en leg twijfels voor aan je verloskundige. Vanaf wanneer moet ik beginnen?Met foliumzuur het liefst al bij de kinderwens, dus voordat je zwanger bent, tot en met de tiende week. De rest bespreek je met je verloskundige, die je door de hele zwangerschap heen begeleidt. Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Tijdens de zwangerschap is je verloskundige of arts je eerste aanspreekpunt. Overleg altijd voordat je supplementen gebruikt.
Erfahren Sie mehr
Een goede weerstand: 8 manieren om je immuunsysteem te ondersteunen
◷ 5 min leestijdZodra de dagen korter worden en iedereen om je heen begint te snotteren, gaat het ineens leven: hoe houd ik mezelf op de been? Werken aan een goede weerstand klinkt als iets groots, maar het is vooral een optelsom van kleine dingen die je dag na dag goed doet. En het begint op een plek waar je 'm misschien niet zoekt: in je darm. Hier zijn acht manieren om je immuunsysteem te ondersteunen, van binnenuit. 1. Begin bij je darm Een groot deel van je immuunsysteem zit in en rond je darmen. Dat is geen toeval. Je darmwand is de grens tussen de buitenwereld en je lichaam, en daar wordt continu bepaald wat er wel en niet doorheen mag. Een gevarieerd microbioom helpt die grens goed te laten werken. Vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volle granen zijn het voer voor je darmbacteriën. Bij ScKIN kijken we daarom altijd eerst naar de darm als het over weerstand gaat, want daar begint de verbinding tussen je huid, je spijsvertering en je immuunsysteem. 2. Eet gevarieerd en kleurrijk Elke kleur op je bord staat voor andere voedingsstoffen. Rode paprika en bessen zitten vol vitamine C, groene bladgroenten leveren onder andere foliumzuur, en oranje groenten geven je bètacaroteen. Hoe meer variatie, hoe breder het pakket aan vitamines en mineralen dat binnenkomt. Probeer bij elke maaltijd minstens twee kleuren op je bord te krijgen. Dat is een simpelere regel dan tellen, en je lichaam vaart er wel bij. 3. Zorg voor genoeg vitamine C Vitamine C is misschien wel de bekendste als het over weerstand gaat, en niet zonder reden. Vitamine C ondersteunt het immuunsysteem en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Je vindt het in citrusvruchten, paprika, kiwi en bessen. Eet je weinig groente en fruit, of vraagt een drukke periode veel van je, dan kan een supplement aanvullen wat je voeding mist. Vitamin C+ levert 3000 mg gebufferde vitamine C in een maagvriendelijke vorm. 4. Vergeet vitamine D niet, zeker in de winter In de zomer maakt je huid vitamine D aan zodra de zon erop schijnt. Maar van oktober tot april staat de zon in Nederland te laag, en dan wordt dat lastig. Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Juist in die donkere maanden kiezen veel mensen ervoor om aan te vullen. Vitamin D+ geeft je een hooggedoseerde, goed opneembare vorm, opgelost in olijfolie voor een betere opname. 5. Denk aan zink Zink is een mineraal dat vaak over het hoofd wordt gezien, terwijl het op veel plekken meewerkt. Zink zorgt mede voor een goede weerstand en ondersteunt daarnaast je huid en je hormoonhuishouding. Je vindt het in noten, zaden, volle granen en schaaldieren. In Control+ en Super Greens+ zit zink als onderdeel van een bredere formule, samen met andere stoffen die je immuunsysteem ondersteunen. 6. Slaap genoeg Slaap is geen luxe, maar onderhoud. Terwijl jij slaapt doet je lichaam z'n herstelwerk, en dat heeft je immuunsysteem hard nodig. Streef naar zeven tot negen uur, en probeer een vast ritme aan te houden, ook in het weekend. Merk je dat je slecht in slaap komt? Kijk dan naar je avondroutine: minder schermen in het laatste uur, wat rust en een vast moment om af te bouwen doen vaak meer dan je denkt. 7. Beweeg, maar overvraag jezelf niet Matige, regelmatige beweging houdt je lichaam soepel en actief. Een stevige wandeling, een rondje fietsen of een work-out: het telt allemaal. Let wel op de balans, want jezelf uitputten met te zware trainingen werkt averechts. Vitamine C bevordert overigens de weerstand tijdens en na fysieke inspanning, dus rond een intensieve periode is voldoende binnenkrijgen extra de moeite waard. 8. Houd stress in toom Een korte piek stress is niet erg, maar langdurige spanning vraagt veel van je lichaam en put je op den duur uit. Bouw daarom bewust rustmomenten in je dag in. Dat hoeft niet groots: een wandeling zonder telefoon, tien minuten ademhalen, of gewoon even niets. Je immuunsysteem functioneert het best als er ook ruimte is om te herstellen. Tot slot: bouw je basis op Een goede weerstand is geen kwestie van één wondermiddel, maar van een basis die je consequent volhoudt. Eet gevarieerd, slaap goed, beweeg, houd rust, en vul aan waar je voeding tekortschiet. Wil je gericht ondersteunen? In onze Weerstand-collectie vind je de supplementen die daarbij passen: van Vitamin C+ tot de brede basis van Super Greens+ en Control+. Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn belangrijk voor je weerstand?Vitamine C en vitamine D worden het vaakst genoemd, samen met het mineraal zink. Vitamine C en zink dragen bij aan een goede weerstand, en vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Een gevarieerd voedingspatroon levert de basis; een supplement kan aanvullen waar dat nodig is. Kun je je weerstand ondersteunen met supplementen?Supplementen zijn een aanvulling, geen vervanging van gezonde voeding en leefstijl. Ze zijn vooral zinvol als je voeding bepaalde stoffen onvoldoende levert, bijvoorbeeld vitamine D in de wintermaanden. De grootste winst zit in het geheel: voeding, slaap, beweging en rust samen. Wanneer kun je het beste beginnen?Een goede weerstand bouw je op over langere tijd, niet van de ene op de andere dag. Begin daarom ruim voordat het griepseizoen losbarst, dus eigenlijk het hele jaar door. Consistentie doet hier het werk. Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel een arts of deskundige.
Erfahren Sie mehr
Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat onrust in je huid kan veroorzaken, wat je er praktisch aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke voedingsstoffen een erkende rol spelen voor je huid, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Je huid wordt elke dag opnieuw gemaakt Het helpt om te beseffen dat je huid geen vaststaand geheel is. Ze vernieuwt zichzelf continu, en een volledige cyclus duurt al gauw een aantal weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je huidverzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. Welke voedingsstoffen een erkende rol hebben Er is een aantal vitaminen en mineralen waarvan de rol voor de huid wetenschappelijk is vastgesteld. Ik zet de belangrijkste voor je op een rij, in gewone taal. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen.2 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.3 Vitamine B2 en B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid.4 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.5 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid.6 Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat, en ze komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Zink haal je bijvoorbeeld uit vlees, noten en zaden, vitamine A uit oranje en groene groenten, vitamine C uit fruit en paprika, de B-vitaminen uit volkoren producten, ei en groente. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord maar gewoon praktisch. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht één stof gaan nemen omdat ze daarover iets gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Super Greens+ van ScKIN Daarvoor hebben we bij ScKIN Super Greens+: één maatschep per dag met 89 ingrediënten. Daarin zit het volledige vitaminespectrum van A tot en met K2, aangevuld met mineralen zoals zink, magnesium, koper, jodium en chroom, en een uitgebreide mix van groenten, algen, planten en kruiden. De erkende bijdragen komen van de vitaminen en mineralen. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, dragen vitamine A, B2, B3 en biotine bij aan het behoud van een normale huid, en draagt vitamine C bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1,2,3,4,5 Daarnaast ondersteunt zink het immuunsysteem en helpt vitamine B5 bij de normale weerstand tegen stress.1,7 De plantenmix beschouwen we als onderdeel van de formule. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je verzorging en je leefstijl doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Super Greens+ Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, draagt bij aan het behoud van een normale huid en ondersteunt het immuunsysteem. 2 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen. 3 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. 4 Vitamine B2 en vitamine B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid. 5 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. 6 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid. 7 Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Hoe je het praktisch inpast Een aanvulling werkt alleen als je hem ook echt neemt, en daar gaat het in de praktijk het vaakst mis. Mijn tip is om het te koppelen aan iets wat je toch al elke dag doet. Zet het bij je waterkoker of naast je ontbijtspullen, en neem het op een vast moment. Eén maatschep door water of in een smoothie, elke dag rond hetzelfde tijdstip. Zo hoef je er niet meer over na te denken, en dat is precies waarom het dan wel lukt. Merk je dat je het regelmatig vergeet, dan is dat geen kwestie van discipline maar van de plek waar het staat. Verplaats het gewoon naar waar je 's ochtends toch al bent. Wat je er wel en niet van mag verwachten Hier wil ik eerlijk over zijn, want er wordt in deze wereld nogal wat beloofd. Een aanvulling is precies dat: een aanvulling. Het is geen vervanging voor goed eten, genoeg slapen en verstandig omgaan met spanning. Als die basis niet staat, dan gaat één maatschep dat niet oplossen. Wat het wel doet, is je basis breed houden in periodes waarin dat via je bord lastiger lukt. En dat zijn nou precies de drukke periodes waarin je huid vaak ook wat wisselender is. Zie het dus als ondersteuning van een geheel, niet als de oplossing op zich. En geef het tijd. Ik zeg altijd tegen mensen: kijk na twaalf weken pas echt terug. Je huid vernieuwt zich in weken, en de dingen waar we het in deze reeks over hadden, werken op diezelfde schaal. Wie na één week conclusies trekt, stopt meestal net voordat het interessant wordt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Benieuwd naar onze formule voor je huid van binnenuit? Ontdek Collagen+, ons collageen poeder met 32 ingrediënten.
Erfahren Sie mehr
Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een onrustige huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je huid praat mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Want als je huid als grensgebied fungeert, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt te reageren. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie. In de ene fase van de maand is je huid rustiger, in de andere reageert ze sneller. Veel vrouwen kennen dat patroon wel, maar leggen het verband niet altijd. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. Ook stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke periode zich in je huid kan laten zien. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je darmen, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. En een aantal daarvan heeft een erkende rol als het om je huid gaat. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt het bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid, en vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Ook vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid.1 Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit je voeding haalt. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt, en welke voedingsstoffen daarbij een erkende rol spelen. 1 Zink, vitamine A, vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid; zink en biotine helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Waarom herstel gewoon tijd kost Iets wat in mijn vak steeds terugkomt: herstel is een proces dat je moet toestaan, en waar je lichaam ruimte voor nodig heeft. Je kunt het niet forceren. Als de belasting elke dag hoog is en er nauwelijks momenten van herstel tussen zitten, dan stapelt dat op. Niet dramatisch, maar wel merkbaar. Dat is ook waarom een vakantie vaak zoveel doet. Niet omdat je daar betere producten gebruikt, maar omdat de belasting een paar dagen lager ligt en er meer ruimte is om bij te komen. Dat effect kun je in je gewone weken deels nabootsen door bewust herstelmomenten in te bouwen, hoe kort ook. Wat balans in de praktijk betekent Het woord balans wordt zo vaak gebruikt dat het bijna niks meer zegt. Ik bedoel er iets heel concreets mee: de verhouding tussen wat je van je lichaam vraagt en wat je het teruggeeft. Vraag je veel, dan mag daar ook meer tegenover staan aan slaap, voeding en rust. Dat is geen luxe, dat is gewoon rekenen. In de praktijk zie ik dat mensen vaak precies op één punt scherp zijn, bijvoorbeeld hun voeding, terwijl slaap of spanning al maanden onder druk staan. En dan blijft het resultaat achter, terwijl er hard gewerkt wordt. Juist daarom kijk ik altijd naar het geheel: waar zit bij deze persoon de grootste ruimte om iets te winnen? Dat is bij iedereen anders, en dat is precies waarom standaardadvies vaak tegenvalt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
Erfahren Sie mehr
Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar onrust in je huid vandaan kan komen: een beschermlaag die wat is uitgeput, en een aantal dingen van binnenuit die meespelen. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Maak je routine simpeler in plaats van uitgebreider Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Als je huid opspeelt, is de neiging om er iets bij te doen: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een onrustige huid vaak juist gebaat is bij minder. Ga eens terug naar een milde reiniging, een goede verzorging en niets anders. Geef dat drie weken. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. 2. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die beschermende vetlaag weg die je wilt behouden. Was je gezicht met lauw water, gebruik een milde reiniging en boen niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt klein, maar over weken opgeteld scheelt dit echt. 3. Kies verzorging die je beschermlaag opbouwt Zoek naar producten die de specie tussen je huidcellen aanvullen, met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden. En breng je verzorging aan op een licht vochtige huid, meteen na het wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt. 4. Wees zuinig met actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, maar niet op een huid die al overprikkeld is. Gebruik je meerdere actieve producten tegelijk, bouw dan af naar één, en gebruik die minder vaak. Als je huid weer rustig is, kun je altijd opbouwen. Andersom werkt zelden. 5. Blijf van je gezicht af Een open deur, en toch. Aan je gezicht zitten, pulken of knijpen maakt onrust bijna altijd erger en houdt hem langer aan. Een praktische tip die goed werkt: leg een klein taakje klaar voor je handen als je merkt dat je zit te friemelen, zoals een handcrème binnen handbereik. 6. Verschoon je kussensloop en poets je telefoon Op je kussensloop en je telefoonscherm verzamelt zich van alles wat vervolgens de hele nacht of het hele gesprek tegen je wang ligt. Verschoon je sloop twee keer per week en veeg je telefoon dagelijks af. Zo simpel, en het scheelt merkbaar. 7. Houd je bloedsuiker stabiel Nu het deel van binnenuit. Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger en dat merkt je hele lijf. 8. Eet gevarieerd en kleurrijk Je huid vernieuwt zich continu en gebruikt daar bouwstoffen voor die uit je eten komen. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder het aanbod. Probeer eens bewust op kleur te letten bij je groenten: groen, rood, oranje, paars. Dat is een simpele manier om vanzelf meer verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 9. Drink verspreid over de dag Je huid staat achteraan in de rij als het om vochtverdeling gaat. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen. 10. Geef je slaap en je spanning echt aandacht Ik zet deze twee bewust als laatste, want ze worden het vaakst overgeslagen terwijl ze veel gewicht hebben. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; regelmaat werkt beter dan lengte. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft tijd nodig, want een volledige vernieuwingscyclus duurt al gauw een aantal weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je huid, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het makkelijker om vol te houden. 11. Bescherm je huid tegen de zon Zonlicht is een prikkel waar een gevoelige huid vaak sterker op reageert dan je zou verwachten, en dat geldt niet alleen in de zomer. Gebruik dagelijks bescherming op de plekken die bloot liggen, ook op een bewolkte dag. Kies iets dat prettig aanvoelt op jouw huid, want de beste bescherming is degene die je ook echt elke dag gebruikt. 12. Spoel zweet af na het sporten Zweet dat lang op je huid blijft liggen in combinatie met wrijving van kleding is voor veel mensen een terugkerende prikkel. Spoel na het sporten je gezicht af met lauw water, ook als je niet meteen doucht. Draag daarnaast liever iets luchtigs dan strak synthetisch materiaal als je merkt dat je huid daarop reageert. 13. Houd je kwasten en sponsjes schoon Make-upkwasten en sponsjes verzamelen na verloop van tijd van alles, en dat breng je vervolgens elke ochtend opnieuw aan. Was ze wekelijks met een milde zeep en laat ze goed drogen. Het is een klusje van vijf minuten dat vaak jaren wordt uitgesteld. Waar begin je? Als je dit lijstje ziet, kan het overweldigend voelen. Doe dat jezelf niet aan. Mijn advies: kies er drie waarvan je denkt dat ze bij jou het meeste spelen. Voor de meeste mensen is dat de combinatie van je routine simpeler maken, je bloedsuiker stabieler houden en je slaapritme vastzetten. Houd die drie vier weken vol zonder er iets bij te doen. Schrijf ergens kort op hoe je huid aanvoelt, bijvoorbeeld één woord per dag in je telefoon. Na een paar weken zie je een lijn die je in de spiegel van dag tot dag nooit had opgemerkt. Pas als die drie punten echt staan, voeg je iets nieuws toe. Zo weet je ook wat er werkt, en dat is uiteindelijk waardevoller dan alles tegelijk proberen. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
Erfahren Sie mehr
Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Nou, je kent dat vast wel. Je huid deed het maandenlang prima, en dan is er ineens die periode dat er van alles gebeurt. Rode plekjes bij je neus, een kaaklijn die opspeelt, een wang die aanvoelt alsof hij te strak staat. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, en toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Best frustrerend, want je weet niet goed waar je moet beginnen. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en kPNI zo interessant vind aan een onrustige huid, is dat het bijna nooit alleen een huidverhaal is. Je huid is namelijk de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. Daarom neem ik je in dit artikel mee in wat er onder die onrust kan zitten. Wat we eigenlijk bedoelen met een onrustige huid Laten we beginnen bij de term zelf, want die wordt voor van alles gebruikt. Een onrustige huid is geen diagnose. Het is een omschrijving van een toestand: je huid reageert sneller dan je gewend bent, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week gaat het prima, de andere week lijkt alles op te spelen. Dat wisselende is nou juist het interessante. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, slaap, je cyclus, en wat er op je bord ligt. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Om te begrijpen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buiten weinig ongewenst binnenkomen. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en gevoelig aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat is precies dat overgevoelige gevoel dat mensen omschrijven als onrustig. Wat dat muurtje dunner maakt, is vaak heel alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, droge binnenlucht van de verwarming. Beetje bij beetje wordt de specie uitgeput. Vier dingen die van binnenuit meespelen En dan het deel waar het vaak over gaat in mijn vak: wat er van binnenuit meespeelt. Ik loop er vier langs die ik in de praktijk het vaakst terugzie. Stress en spanning Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken. Je huid is daar een van. Veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt iets. Wat er op je bord ligt Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Ook je bloedsuiker speelt mee: pieken en dalen door de dag heen zijn iets waar veel mensen zich niet bewust van zijn, maar die je wel voelt in hoe je je voelt. Slaap en herstel De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt. Je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstelproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Je cyclus Voor veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere fase reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat lastiger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is. En dan is er nog de verbinding met je spijsvertering Binnen de kPNI kijken we altijd naar hoe systemen met elkaar samenhangen. Je huid en je spijsvertering zijn allebei plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld, en ze zijn nauwer verbonden dan je zou denken. Wat je eet, hoe gevarieerd dat is en hoe je vertering loopt, is daarom een onderdeel van het plaatje dat je niet moet overslaan. In het derde artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap: als je huid onrustig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. Maar de andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt. Het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Waarom je huid tijd nodig heeft Iets wat vaak teleurstelling veroorzaakt: mensen veranderen iets en verwachten binnen een week resultaat. Zo werkt je huid niet. Een huidcel doet er een aantal weken over om vanuit de diepere lagen naar het oppervlak te reizen en daar los te laten. Dat betekent dat wat je vandaag verandert, pas over enkele weken zichtbaar wordt in de huid die je dan ziet. Dat is eigenlijk goed nieuws, want het haalt de druk eraf. Je hoeft niet elke dag in de spiegel te zoeken naar bewijs. Geef een aanpassing rustig een aantal weken, en beoordeel dan pas. Ik raad mensen meestal aan om er twaalf weken de tijd voor te nemen voordat ze echt terugkijken. Wanneer het verstandig is om mee te laten kijken Tot slot iets wat ik belangrijk vind om te benoemen. Alles in dit artikel gaat over een huid die wat onrustig en wisselend is. Merk je dat je huid pijnlijk is, dat er blijvende veranderingen optreden, dat het je dagelijks leven raakt of dat het ondanks aanpassingen aanhoudt, ga dan langs je huisarts of een huidprofessional. Dat is geen nederlaag, dat is gewoon de juiste volgorde. Ga zelf niet aan het diagnosticeren, en pas ook geen zware middelen op eigen houtje toe. Een goede huidprofessional kijkt bovendien mee naar het geheel, en kan je helpen onderscheiden wat bij een normaal wisselend patroon hoort en wat aandacht verdient. Lees ook Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
Erfahren Sie mehr
Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op acne
◷ 7 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar wat er in de huid zelf gebeurt, en naar de rol van insuline en het aantal eetmomenten. Nu gaan we de cirkel wat groter maken, want er zijn drie dingen die daar direct omheen liggen en die elkaar ook nog eens versterken: wat je eet, hoe je slaapt, en hoe je met prikkels omgaat. Ik loop ze met je langs, en bij elk deel geef ik je de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Deel 1: voeding, en dan vooral de vetten Over voeding wordt heel veel geroepen, dus ik houd het bij wat er echt toe doet. En dan begin ik bij een stukje dat vaak wordt overgeslagen: de verhouding tussen je vetten. In je lichaam worden uit vetzuren een soort boodschapperstoffen gemaakt, prostaglandines heten ze. Die regelen best wel wat, waaronder de aanmaak van hormonen en het aan- en uitzetten van ontstekingsprocessen. Er zijn verschillende soorten, en het gaat om de balans daartussen. De ene groep werkt ontstekingsremmend, de andere juist ontstekingsbevorderend. Allebei nodig, maar wel in verhouding. Je moet je dat voorstellen als een lopende band waar grondstoffen op binnenkomen. Wat er aan het eind van die band uitrolt, hangt af van wat je er aan het begin op legt. Leg je vooral verzadigde vetten uit vlees, melk en kaas op die band, dan rolt er een ander eindproduct uit dan wanneer je onverzadigde vetten uit koudgeperste plantaardige oliën, noten, zaden en vette vis aanlevert. Bij een groot deel van de mensen die ik heb gezien, was die verhouding scheefgetrokken naar de verkeerde kant. De essentiële vetzuren, de omega 3-vetzuren voorop, zijn hierbij de bekendste. Essentieel betekent letterlijk dat je lichaam ze niet zelf kan maken, dus je moet ze binnenkrijgen. Vette vis, walnoten, lijnzaad en goede oliën zijn je bronnen. Wat ik praktisch adviseer bij voeding Twee groentemomenten per dag. Niet één, maar twee. Dat kan heel makkelijk: een groene smoothie of soep bij de lunch, en gewoon een flinke portie bij het avondeten. Ik zeg vaak: als je op kleur eet, groen, rood, oranje, paars, dan komt de rest vanzelf goed. Goede vetten bij elke maaltijd. Olijfolie over je groente heen, een handvol pitten en zaden, avocado, en een paar keer per week vette vis. Het mooie is dat vetten je ook helpen om je maaltijd echt af te maken, waardoor je daarna langer doorkomt. Kijk eens naar de zuivel. Melk, kaas, yoghurt en die zoete drinkyoghurts geven een flinke insulinereactie, en dat is precies waar we het in het vorige artikel over hadden. Plantaardige varianten zijn een prima alternatief: kokosyoghurt, amandelyoghurt, amandelmelk, havermelk, kokosmelk. Soja zou ik overslaan, die doet weer wat anders met je hormonen. Let op de verborgen suikers. Alles wat op -ose eindigt op een etiket is een suikervorm. Dat leest een keer wat langzamer, en daarna weet je het. Denk aan vezels. Groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Vezels zorgen dat er beweging blijft in je vertering, en de meeste mensen eten er echt minder van dan ze denken. Deel 2: slaap, want daar gebeurt het herstel Slaap is het onderdeel dat het vaakst wordt weggewuifd, en ik vind dat jammer, want er zit een hoop in. 's Nachts gaat je lichaam in de opruim- en herstelstand. Je huid vernieuwt zich juist dan, cellen worden vervangen, en processen die overdag op een laag pitje stonden krijgen ruimte. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel simpelweg minder tijd. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Daar komt iets bij. Weinig slaap maakt dat je lichaam meer cortisol aanmaakt, het hormoon dat bij spanning hoort. En cortisol kan de talgkliertjes aanzetten. Dus een korte nacht werkt hier langs twee kanten: minder herstel én meer signaal richting de talgklier. Bovendien maakt een korte nacht dat je de volgende dag meer trek hebt in snelle dingen, en daarmee ben je weer terug bij het insulineverhaal uit het vorige artikel. Zo maken die dingen elkaar rond. Wat ik praktisch adviseer bij slaap Vaste tijden, ook in het weekend. Regelmaat doet meer dan lengte. Je lichaam houdt van voorspelbaarheid. Stop met eten een paar uur voor je naar bed gaat. Verteren en inslapen gaan niet goed samen. Dat late toetje of het bakje voor de televisie is vaak precies het momentje dat je nacht onrustiger maakt. Bouw de dag af in plaats van hem af te knippen. Een half uur voor bedtijd de schermen weg, wat lager licht, en dan pas naar boven. Dat is even wennen en het werkt heel goed. Verschoon je kussensloop twee keer per week. Klein en praktisch, maar je ligt er wel elke nacht met je wang op. Deel 3: prikkelverwerking, oftewel hoeveel er op je afkomt En dan het derde stuk, dat ik liever prikkelverwerking noem dan stress. Want stress klinkt alsof je iets naars meemaakt, terwijl het bij de meeste mensen gewoon gaat over de optelsom: werk, telefoon, kinderen, planning, en nooit een moment waarop er even niets is. Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, maakt je lichaam meer cortisol aan, en dat werkt op meerdere plekken tegelijk. Het zet de talgkliertjes aan, het beïnvloedt hoe je met suikers omgaat, en het verandert de manier waarop je afweersysteem reageert. Dat is geen defect, dat is een systeem dat precies doet waar het voor gemaakt is. Alleen was het bedoeld voor korte pieken, niet voor maanden achter elkaar. Wat ik veel terugzie: mensen merken dat hun huid in een vakantieweek anders is dan in een drukke maand, terwijl ze in die vakantie juist minder netjes hun routine volgen. Dan weet je genoeg. Dat zegt iets over rust, niet over producten. Wat ik praktisch adviseer bij prikkels Bouw één moment per dag in waarop je echt niets doet. Geen telefoon erbij. Tien minuten wandelen, of gewoon even rustig ademhalen met je voeten op de grond. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat. Beweeg, maar niet altijd op de toppen. Wandelen, fietsen, iets in de buitenlucht. Zweten is prima, maar elke dag jezelf helemaal leegtrainen terwijl je toch al vol zit werkt averechts. Blijf van je gezicht af. Ik weet dat dit een open deur is, en het is ook echt de belangrijkste. Pulken en knijpen maakt het altijd langer en heftiger, en het is bovendien vaak een gewoonte die met spanning te maken heeft. Leg iets klaar voor je handen, een handcrème bijvoorbeeld, zodat ze wat te doen hebben. Kijk of er iets in je medicijnkastje meespeelt. Sommige middelen, waaronder bepaalde vormen van anticonceptie, kunnen invloed hebben op de huid. Dat is geen reden om zomaar te stoppen, wel een goede vraag voor je huisarts. De stoffen die in deze drie stukken steeds terugkomen Als je die drie onderdelen bij elkaar legt, valt op dat er een paar voedingsstoffen zijn die overal in meedoen. De essentiële vetzuren noemde ik al, die zijn belangrijk omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Daarnaast zijn er twee die in mijn vak bij de huid altijd bovenaan staan: vitamine A en zink. Die zijn betrokken bij de opbouw en het functioneren van de huid, en ze doen bovendien mee in de processen die we hierboven bespraken. Ook vitamine D, vitamine C, vitamine E en selenium komen steeds langs, en magnesium is er eentje die bij spanning en ontspanning een rol speelt. Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn gewoon meewerkers in je lichaam. Cofactoren noemen we dat: stoffen die processen mogelijk maken. En je haalt ze in de eerste plaats uit je eten. Tot slot Wat ik je meegeef: pak niet alles tegelijk. Kies uit dit artikel twee of drie dingen en houd die 4 weken vol. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus geef het die tijd voordat je conclusies trekt. In het volgende artikel ga ik in op de dingen die je zelden hoort, en die toch verrassend vaak meespelen. Denk aan je vertering, je lever, en de fouten die veel mensen aan de buitenkant maken zonder het door te hebben. Lees ook De vergeten oorzaak van acne Wat niemand je vertelt over acne (maar je wél moet weten) Welke voedingsstoffen ik belangrijk vind voor de huid
Erfahren Sie mehr
